Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ile güvenlik güçlerinin koruma çalışmaları ve yöre halkının kaçak avlanmaya izin vermemesi sayesinde sayıları artan yaban keçileri, güvenli ortamda yaşamlarını sürdürüyor.

Pagan Dağı'nda sarp kayalıklar arasında yaşayan keçiler, beslenebilmek için sürüler halinde kar örtüsünün az olduğu otlaklara kadar iniyor.

Havanın kararmasıyla tekrar tırmanışa geçen yaban keçileri, buralardaki yaşam alanlarına sığınarak hem olumsuz hava şartlarından hem de yırtıcıların saldırılarından korunmaya çalışıyor.

Zirvede görülen yaban keçilerinin dağın arkasından yükselen dolunayla bütünleşmesi seyrine doyum olmayan manzara oluşturdu.

AA muhabirlerinin dolunayla birlikte sürüler halinde görüntülediği yaban keçileri, karanlığın çökmesiyle gözden kayboldu.

Muhabir: Mesut Varol

Norduz bölgesinde bitki örtüsünün zengin olduğu yüksek rakımlı yaylalarda Emrullah Salçuk'a ait arıların yaptığı prolin (proteinleri oluşturan 20 aminoasitten biri) değeri yüksek bal, 'Altın Bal' ödülüne layık görüldü.

Ürettiği balla ödül alan arıcı Salçuk, birincilik sertifikasını kendisini ziyaret eden Tarım ve Orman İl Müdürü Turgay Şişman, Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı İbrahim Görentaş, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Arıcılık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Cengiz Erkan'a takdim etti.

'Çok güzel bir haber'

Tarım ve Orman İl Müdürü Şişman, AA muhabirine, Norduz bölgesindeki bitki çeşitliliğinin binlerle ifade edildiğini ve bu durumun balı kaliteli hale getirdiğini söyledi.

Van balının yarışmada birinci olmasını memnuniyetle karşıladıklarını ifade eden Şişman, şunları kaydetti:

'2024'te 170 bin kovandan 2 bin 128 ton bal üretimi gerçekleştirdik. Bu yıl da yine 2 bin 500 ton civarı üretim bekliyoruz. Norduz bölgesi, mikroklima özelliği olan ve birçok endemik türü barındıran özel bir alan. Rakım itibarıyla 2 bin metrenin üzerinde. Orada üretilen balın prolin değeri normalin çok üstünde. Çiftçimiz Salçuk'un elde ettiği bal da orada üretildiği için bu birinciliği kazandı. Kendisini tebrik ediyorum. Çok güzel bir haber. Bizi çok mutlu etti. Bundan sonraki süreçte de kendisine destek vermeye devam edeceğiz.'

Norduz bölgesinde 32 yıldır arıcılık yapan Salçuk ise ödülün Van balının markalaşmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Bal ürettiği bölgenin zengin floraya sahip olduğunu dile getiren Salçuk, şöyle devam etti:

'Kongre öncesi gönderdiğimiz bal numuneleri yapılan incelmenin ardından 'Altın Bal' ödülüne layık görüldü. Amacımız balımıza bir kimlik kazandırmak. Norduz bölgesi bugüne kadar hep koyunu ile anılıyordu ama inşallah bundan sonra balı ile de adından sıkça söz ettirecek. Kovanları bıraktığımız noktada yüzlerce çeşit çiçek, arıların en sevdiği bitkilerden deve dikeni, tusi oldukça fazla bulunmakta. Bu da balın kalitesine yansıyor.'

'Amacımız balımıza kimlik kazandırmak'

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Arıcılık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Erkan ise Azerbaycan'daki kongrede arı ürünleri ve bu ürünlerin içine etki eden faktörlerin detaylı bir şekilde konuşulduğunu kaydetti.

Kongre kapsamında düzenlenen bal yarışmasına onlarca ülkeden katılımın olduğunu belirten Erkan, 'Bakü'de düzenlenen yarışmaya birçok ülkeden onlarca arıcının ürettiği balla katılım oldu. Gürpınar'ın yaylalarına ait bal, 'multifloral balı' yani çok çeşitli çiçek ödülünü kazandı. Üreticimizi tebrik ediyorum.' dedi.

Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı Görentaş da arı hastalıklarıyla mücadele ve arılı kovan konusunda çiftçilere destek vermeyi planladıklarını ifade etti.

Desteklerle arıcılığı iyi bir noktaya taşımayı amaçladıklarını vurgulayan Görentaş, 'İlimizin coğrafik yapısı ve endemik bitki çeşitliliği balımızın kalitesine de yansımaktadır. Bunun da ispatı Azerbaycan'daki yarışmanın sonucudur. Balımız hem prolin değeri hem de diğer bileşenleri açısından son derece kalitelidir.' diye konuştu.

Muhabir: Özkan Bilgin

Haftanın belirli günlerinde kursa gelerek 12 uzmandan eğitim alan lisans ve ön lisans öğrencileri, İngilizce, işaret dili ve Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) hazırlık kurslarına katılıyor.

Üniversitenin görevlendirdiği 12 uzmandan eğitim alan engelli 63 öğrenci, bu sayede hem dil yeterliliklerini geliştiriyor hem de katılacakları sınavlara daha donanımlı girme imkanı buluyor.

Ders dışındaki zamanlarını merkezde değerlendirerek sosyal yönlerini de geliştiren öğrenciler, aldıkları destekle hem motive oluyor hem de hedeflerine odaklanıyor.

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü 1. sınıf öğrencisi Melek Uçar, AA muhabirine, el ve ayaklarında fiziksel engelin olduğunu söyledi.

Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezinin engelli bireylerin geri planda kaldığı bazı alanlarda öne çıkmasına olanak tanıdığını belirten Uçar, 'Burada olduğum için çok mutluyum. EKPSS hazırlığı için kursa katıldım. Moleküler biyoloji konusunda yurt dışında eğitim almayı düşündüğüm için İngilizce kursuna da katılacağım. Bu tür kurslar genelde ücretli oluyor. Burada her şeyden ücretsiz faydalanıyoruz. Uzman hocalarımız kaliteli ders anlatıyor. Bu çok faydalı. Bize destek veren üniversite yetkililerine ve hocalarıma çok teşekkür ederim.' diye konuştu.

Resim-İş Öğretmenliği Bölümü 1. sınıf öğrencisi görme engelli Hasan Erdede ise üniversite bünyesinde düzenlenen kursların kişisel gelişimlerine katkı sunduğunu belirtti.

Van YYÜ kampüsünü engelsiz bir ortam olarak gördüğünü dile getiren Erdede, 'Yeteneğimi geliştirmeyi, EKPSS'den iyi bir puan alarak meslek sahibi olmayı ve ekonomik bağımsızlığımı kazanmayı hedefliyorum. Bu alanda ilerleyip kendime bir kariyer oluşturmak istiyorum. Dışarıda böyle bir kursa gitmek istesek ücret ödemek zorunda kalacaktık. Burada ücretsiz eğitim alıyoruz. Hocalarımız bize her konuda destek oluyor. Bu imkanın sağlanması çok kıymetli. Sunulan imkanlar ve gösterilen destek sayesinde kendimizi rahat hissediyoruz.' ifadelerini kullandı.

Spor Bilimleri Fakültesi Antrenörlük Bölümü 2. sınıf öğrencisi Mehmet Şefik Taşkese de 'EKPSS'den yüksek bir puan alıp memur olmak istiyorum. Sınavda 80 üzeri puan almamız gerekiyor. Bu imkanı sunduğu için üniversitemize teşekkür ediyorum.' dedi.

'EKPSS'ye hazırlanan öğrencilerimize ayrı bir özen gösteriyoruz'

Van YYÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli, engelli öğrencilerin eğitim ve yaşam koşullarını iyileştirmek için önemli çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi.

Üniversitede aktif şekilde faaliyet gösteren engelli öğrenci topluluğu ve Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü akademisyenlerinin destekleriyle çalışmaların çeşitlendirildiğini ifade eden Şevli, şunları kaydetti:

'ÖSYM tarafından yapılan EKPSS sınavına yönelik hocalarımızın katkılarıyla ücretsiz EKPSS kursu başlattık. Eğitmenlerimiz gelecek yıl yapılacak sınava öğrencilerimizi en iyi şekilde hazırlayacak. Engelli öğrencilerimize yönelik dil eğitimleri de veriyoruz. Üniversitemizin 'Engelsiz Kampüs' projesi kapsamında önemli adımlar attık. Yükseköğretim Kurulu tarafından 13 birimimiz 'Turuncu Bayrak' ödülüne layık görüldü. Kampüsümüzdeki tüm binaları engelli öğrencilerimizin ihtiyaçlarına uygun hale getirmek için çalışmalarımız devam ediyor. Eğitim Fakültemizin Özel Eğitim Bölümü, Türkiye'de en yüksek puanla öğrenci alan bölümler arasında 7. sırada yer alıyor. Öğrencilerimizin hayallerine ulaşmalarını sağlamak için büyük bir çaba sarf ediyoruz. Özellikle EKPSS'ye hazırlanan öğrencilerimize ayrı bir özen gösteriyoruz. Onların meslek sahibi olabilmesi için elimizden gelen desteği sunmaya devam edeceğiz.'

'Alanında uzman eğitmenlerimiz ders veriyor'

Van YYÜ Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü Başkanı ve Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürü Doç. Dr. Abdurrahman Mengi de engelli öğrencilere beslenme, barınma, konaklama, eğitim ve bilgiye erişim gibi birçok konuda destek verdiklerini söyledi.

Öğrencilerin bireysel ve psikolojik sorunlarıyla yakından ilgilenerek sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklerle sosyalleşmelerine katkı sunduklarını ifade eden Mengi, şöyle konuştu:

'EKPSS kursumuzla öğrencilerimizi 2026'da yapılacak sınava hazırlıyoruz. Alanında uzman eğitmenlerimiz ders veriyor. Öğrencilerin Erasmus programına katılımını artırmak amacıyla İngilizce kursu da başlattık. 10-16 Mayıs Engelliler Haftası kapsamında 30 kişilik öğrenci kafilesini Diyarbakır, Mardin ve Batman'a götürdük. Öğrencilerimizin önümüzdeki yıl yurt dışına gitme hayallerini gerçekleştirebilmeleri için gerekli dil yeterliliklerini kazanmalarına yardımcı olacağız. Bunun yanı sıra işaret dili ve resim kursları açtık. Farklı etkinlikler de gerçekleştiriyoruz. Buradaki amacımız engelli öğrencilerimizin kendilerini daha mutlu hissetmelerini sağlamak ve yalnız olmadıklarını göstermek.'

Muhabir: Emre Ilıkan

Bu kapsamda, Mardin, Diyarbakır, Şanlıurfa, Bingöl ve Tunceli'de görevlendirilen 40 personel, Van'da, afet anlarında hızlı ve etkin müdahale için 40 gün süren teorik ve uygulamalı eğitimlere tabi tutuluyor.

İl Müdürlüğü yerleşkesindeki eğitimin ardından Toprak Kale'ye getirilen ekibe, AFAD'ın arama kurtarma uzmanları tarafından zorlu arazi koşullarında istasyon yer seçimi ve kurulumu, küresel konumlama sistemi, navigasyon, haberleşme, pusula ile doğada arama kurtarma sırasında dikkat edilmesi gereken konularda pratik eğitim verildi.

Arama kurtarma ekipmanlarının kullanımını da öğrenen personelin afet bölgelerinde görev yapmadan önce fiziksel dayanıklılık, ekip çalışması ve kriz yönetimi konularında donanımlı hale gelmeleri sağlandı.

'Zorlu şartlar altında ne yapmaları gerektiğini tek tek gösteriyoruz'

AFAD Haberleşme Birim Amiri Yavuz Sancak, AA muhabirine, AFAD Başkanlığınca başlatılan program kapsamında hem kentteki hem de farklı illerden gelen personele eğitim verdiklerini söyledi.

Eğitimlerin personel için hayati önem taşıdığını belirten Sancak, şunları kaydetti:

'Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine atanan personel Van'da eğitim alıyor. Bu kapsamda enkazda ve doğada arama kurtarma, küresel konumlama sistemi, navigasyon, haberleşme ve pusula gibi eğitimler veriyoruz. İlk etapta kendi ilimizde başlayan personele eğitim verdik daha sonra diğer illerde yeni başlayan personele eğitimler vermeye devam ediyoruz.'

Arama Kurtarma Eğitmeni Murat Kaya ise 'Türkiye'nin farklı yerlerinden gelen arkadaşlara eğitim veriyoruz. Bilgi ve birikimlerimizi yeni katılan arkadaşlara aktarmaya çalışıyoruz. Zorlu şartlar altında ne yapmaları gerektiğini tek tek gösteriyoruz.' dedi.

Arama Kurtarma Teknisyeni Ertuğrul Elgün de olası afetler için personelin her an hazır olması ve hızlı müdahale etmesinin çok önemli olduğunu vurguladı.

'Eğitimler bizi profesyonel hissettiriyor'

Mardin'den eğitime katılan Büşra Beken, Van'da yaklaşık 40 gündür arama kurtarma eğitimi aldıklarını dile getirdi.

AFAD'a yeni katıldığını ve aldıkları eğitimlerin önemli olduğunu anlatan Beken, şöyle konuştu:

'AFAD bünyesinde profesyonel şekilde çalışmamız gerekiyor. Bundan dolayı aldığımız eğitimler bizi profesyonel hissettiriyor. Birçok konudaki çalışmalarımızı gerçekleştirdik. Umarım daha iyi yerlere geleceğiz. İlk hafta enkaz eğitimi aldık ve malzemelerin nasıl çalışması gerektiğini öğrendik. Daha sonra arama kurtarma çalışması kapsamında iple iniş çıkışları ve istasyon kurmayı öğrendik. Bu hafta da harita üzerine çalışarak GPS cihazlarımızı kullanmayı öğrendik.'

Şanlıurfa'dan gelen İsa Koç da eğitimlerin afet ve acil durumlarına yönelik bilgi, beceri ve farkındalığı önemli ölçüde arttırdığını belirterek, 'Eğitim sürecinde deprem, sel ve yangın gibi doğal afetlerde nasıl hareket edilmesi gerektiğini, risklerin nasıl en aza indirebileceğimizi ve doğru müdahale yöntemlerini ayrıntılı şekilde öğrenme fırsatı bulmamıza yararlı oldu. Bu eğitim sayesinde afet anında panik yapmak yerine sakin kalmanın, doğru bilgiyi hızlı bir şekilde uygulamanın ve toplumsal dayanışmanın ne kadar kritik olduğunu daha iyi anladım.' diye konuştu.

Muhabir: Orhan Sağlam

Sıfır Atık Projesi'ne verdiği destekle tanınan ve daha önce Van Kedisi, Van Gölü Canavarı gibi birçok heykel yapan Mutii, üç ay önce Van Gölü'nde yaşayan inci kefalinin heykelini oluşturmaya karar verdi.

Hurdacılardan topladığı sacdan elde ettiği 3 bin pulu inşaat demiri ve araba motorlarının parçalarıyla kaynakla birleştiren Mutii, 2,5 ayda 3 metre 30 santimetre yüksekliğinde inci kefali heykeli yaptı.

Heykeltıraş Mutii, hazırladığı eserleri İpekyolu ilçesindeki Atatürk Sanat Galerisi'nde düzenlenecek sergide sanatseverlerin beğenisine sunacak.

Mutii, AA muhabirine, geçimini hurda malzemelerden yaptığı ürünleri satarak sağladığını söyledi.

Hazırladığı eserlerle şehrin tanıtımına katkı sunmaya çalıştığını belirten Mutii, şunları kaydetti:

'İnci kefali, bu şehrin en önemli değerlerinden biri. Yaptığım bu eserin özellikle turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği bir yere veya Van Gölü kenarındaki bir noktaya bırakılmasını çok isterim. Çünkü hem kente hem de sanatıma değer katacağını düşünüyorum. Bu heykeli yapmak için çok çabaladım. Yaklaşık 2,5 aydır bunu tamamlamak için uğraşıyorum. Toplamda 350 kiloya yakın sac parçası, inşaat demiri ve araç motorlarının parçalarını kullandım. Yüzeyini balığa benzetmek için sacdan 3 bin pul yaparak kaynakladım. Görenler çok beğeniyor. Çok güzel tepkiler alıyorum.'

Esnaf Şahabettin Faran ise 'Mutii, gerçek bir sanatçı, ona sahip çıkılması gerekiyor. Hurdacılardan getirdiği demir parçalarına burada resmen hayat veriyor. Dükkanının önünden geçerken onu fark edenler önce duraksıyor, sonra gelip yaptığı çalışmayı izliyor, bilgi alıyor. Gerçekten çok güzel çalışmaları var. Kente değer katacak işler yapıyor.' dedi.

Muhabir: Özkan Bilgin

Yaban hayvanlarının daha güvenli ortamda üreme alanı bulduğu göl, yaz mevsimi boyunca konaklayan flamingoların yanı sıra bugünlerde binlerce yaban kazına da ev sahipliği yapıyor.

Havanın soğumasıyla bölgeye gelen küçük sakarca ve boz kazları, doğaseverlerin ve fotoğraf sanatçılarının ilgi odağı oldu.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Prof. Dr. Lokman Aslan, AA muhabirine, sulak alan yönünden zengin olan havzanın birçok yaban hayvanına ev sahipliği yaptığını söyledi.

Nesli tükenmekte olan kuşların da bölgeye geldiğini belirten Aslan, şunları kaydetti:

'Van Gölü havzasındaki sulak alanlarda allı turnalarla flamingolar yazın konaklıyor. Kışın da boz kazlarla sakarca kazlar yoğun şekilde buraya geliyor. Sakarca ve boz kazlar, Sibirya, Kazakistan ve Rusya'nın batısındaki soğuk bölgelerden kışı burada geçirmek üzere geliyorlar. Kışı burada geçirdikten sonra üremek için oralara dönüyorlar. Hem sakarca kazlarını hem boz kazları hem de allı turnaları aynı karede görmek mümkün.'

Muhabir: Necmettin Karaca

Burada yapılan müdahaleyle 23 Ekim'de henüz 27 haftalıkken dünyaya gelen ikiz erkek bebekler, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alındı.

Organları gelişmeyen ve solunum yetmezliği yaşayan 830 ve 860 gram ağırlığındaki 'parmak bebekler'i kuvöze alan sağlık çalışanları, bebeklerin beslenmesinden bakımına kadar tüm ihtiyaçlarıyla yakından ilgilendi.

Özenle bakılan bebeklerin ağırlığı uygulanan tedavinin ardından 1 kilo 130 ve 1 kilo 200 grama ulaştı.

Sağlık çalışanlarının 'şefkat nöbeti' ile artık solunumlarını kendileri yapabilen prematüre ikiz bebeklerin normal kilolarına ulaşınca taburcu edilmesi planlanıyor.

Van YYÜ Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Doktor Öğretim Üyesi Murat Başaranoğlu, AA muhabirine, gebeliğin otuz yedinci haftasından önce doğan bebeklere 'prematüre' denildiğini söyledi.

Bu bebekler doğdukları andan itibaren yaşamak için büyük bir mücadele verdiğini, her nefeslerinin, yeni bir güne başlamalarının birer mucize olduğunu belirten Başaranoğlu, şöyle konuştu:

'Onlar, hayata tutunmanın, azmin ve umudun simgesidir. Biz de hekimler ve sağlık çalışanları olarak minik mucizelerin hayata sağlıklı bir başlangıç yapabilmeleri için gece gündüz demeden çalışıyoruz. Teknolojinin ilerlemesi, yenidoğan yoğun bakım ünitelerinin gelişmesi ve bilinçli ebeveynlerin artmasıyla prematüre bebeklerin yaşama şansı her geçen gün daha da artıyor. Prematürelik konusunda farkındalığı artırmaya, erken doğumları önlemek için toplum sağlığını güçlendirmeye ve her bebeğin hayata eşit şansla başlayabileceği bir dünya için el ele vermeye devam edelim. Küçük adımların büyük mucizelere dönüştüğü bu anlamlı günde (17 Kasım Dünya Prematüre Günü), tüm prematüre bebeklerimize sağlıklı, mutlu ve umut dolu bir ömür diliyorum. Onlar, yaşamın en minik ama en güçlü savaşçılarıdır.'

Merkezlerinde dünyaya gelen ikiz prematüre bebeklerin yaşama tutunması için çaba sarf ettiklerini dile getiren Başaranoğlu, 'Tüp bebek yöntemiyle dünyaya gelen ikiz bebeklerden biri 830, diğeri 865 gram ağırlığında. Doğumun erken olmasına bağlı olarak her iki bebeğimizde de akciğer problemleri vardı. Bu nedenle akciğer gelişimlerini destekleyici ilaç uygulamaları yaptık ve bir süre solunum cihazına bağladık. Şu an cihazdan ayrıldılar, solunumlarını yapabiliyorlar. Kilo alımları gayet iyi gidiyor. Normal kilolarına ulaşınca taburcu etmeyi planlıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Hastane Başhekimi Prof. Dr. Kamuran Karaman ise merkez bünyesinde 1996'da kurulan yoğun bakım ünitesinde 'yaşamaz' denilen bebeklerin doktor, hemşire ve sağlık çalışanlarının özverili çalışmalarıyla tedavi edilerek ailelerine kavuşturulduğunu vurguladı.

Üçüncü basamak sağlık kuruluşu olarak Van ve çevre illerdeki hastalara hizmet verdiklerini anlatan Karaman, şunları kaydetti:

'Prematüre bebekler anne karnındaki fizyolojik ortamdan erken ayrıldıkları için birçok sağlık problemiyle karşılaşıyor. Bu sorunların zamanında ve eksiksiz yönetilmesi, tedavinin aksatılmadan sürdürülmesi bebeklerin hayata tutunmasını sağlıyor. Ünitemizde şu an 40'a yakın kuvözümüz bulunuyor. Üçüncü basamak bir hastane olduğumuz için yatan bebeklerin çoğunu riskli ve prematüreler oluşturuyor. 28 haftanın altında doğan bebeklerimiz var. Bu bebeklerin bakımı büyük emek ve ekip çalışması gerektiriyor. Doktorundan hemşiresine, hasta bakıcısından yardımcı personele kadar herkes özveriyle görev yapıyor. Prematüre bebekler uzun süre hastanede kaldıkları ve anne sütü tedavi sürecinde büyük önem taşıdığı için annelerimizi Anne Oteli'mizde misafir ediyoruz.'

Muhabir: Emre Ilıkan

Doğa fotoğrafçısı Recep Dağ, şelaleyi ziyaret ettiklerini belirterek, 'Arkadaşlarla burada sonbaharın görsel şölenini çekiyoruz. Muradiye Şelalesi sonbaharda da harikalar yaratıyor. Herkesi bu doğal güzelliği görmeye bekliyoruz.' dedi.

Fotoğrafçılardan Mehmet Burak Aydemir ise her mevsim olduğu gibi sonbaharda da şelalenin eşsiz manzarasını fotoğraflarını çektiklerini söyledi.

Muhabir: Muhammed Onur Yavrutürk

Yaz aylarında kahverengi olan tüylerinin kışın beyaza dönüşmesiyle bambaşka bir güzelliğe sahip olan gelincikler, doğada nadir rastlanan ve nesli koruma altında bulunan hayvanlar arasında yer alıyor.

Görme, duyma ve koku alma duyuları keskin olan, kemirgen popülasyonunu kontrol altına alarak tarıma ve doğal yaşama zarar vermelerini engelleyen gelincikler, bu özellikleriyle ekosistem ve biyolojik çeşitlilik açısından büyük önem taşıyor.

Tehlikeleri çabuk hissedebilen, doğadaki dengenin korunmasına katkı sunan özellikleriyle öne çıkan gelincik, Bahçesaray ilçesinde görüntülendi.

Taşlar arasında bir süre gezinen ve adeta kameraya poz veren gelincik, daha sonra gözden kayboldu.

'Ekosisteme önemli katkılarda bulunur'

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Prof. Dr. Lokman Aslan, AA muhabirine, gelinciklerin neslinin, bölgedeki doğal yaşam alanlarının ve yaban hayatı koşullarının bozulmasından dolayı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Gelinciğin, bazı yörelerde 'sansar' ya da 'kar faresi' olarak adlandırıldığını belirten Aslan, kümes hayvanlarına verdiği zarar nedeniyle çeşitli tuzaklarla öldürülen gelinciklerin gündüzleri yuvalarında saklandığını, geceleri ise avlanmaya çıktığını anlattı.

Aslan, gelinciklerin korunması gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Gelincik, en küçük etçil memeli türlerinden olup tehlikeyi çok çabuk hissedebilen ve görüntülenmesi çok zor olan bir hayvan türüdür. Mevsime göre metabolizmasını zayıflatıp bulundukları bölgede yaşarlar, göç etmezler, kış uykusuna yatmazlar. Bu zarif avcılar, ekosisteme önemli katkılarda bulunur, kemirgen popülasyonlarını kontrol altına alarak tarıma ve doğal yaşama zarar vermelerini engeller. Bu sayede, doğadaki denge korunur. Bu özellikleriyle gelincikler hem ekosistem hem de biyolojik çeşitlilik açısından büyük öneme sahiptir. Baykuşlar da geceleri avlandıkları için gelincikleri hiçbir zaman rahat bırakmazlar. Genelde yazın tüyleri kahverengi, kışın da beyaz tonlara bürünebilir. Daha çok kayalık, dağlık ve ormanlık bölgelerde rastlanır. Ülkemizin her bölgesinde yaşayabilen bir canlıdır.'

Aslan, gelinciklerin neslinin devam etmesi için vatandaşların daha duyarlı olması gerektiği vurguladı.

Muhabir: Özkan Bilgin

Her yıl 15 Nisan-15 Temmuz'da inci kefali göçünü izlemek isteyen yerli ve yabancı ziyaretçilerin akınına uğrayan parkta yeşilin tonları, yerini sonbahar renklerine bıraktı.

Sarı, turuncu ve kızıl tonların hakim olduğu park, fotoğraf çektirmek isteyen gelin ve damat ile vatandaşları ağırlıyor.

Ailesiyle parka gelen Kübra Nur Demir, parkın sararan doğasını görmek istediklerini söyledi.

Parkın fotoğraf tutkunları için doğal bir stüdyoya dönüştüğünü belirten Demir, 'Sararan ağaçları görmek, akarsuyun sesini duymak insana muhteşem bir huzur veriyor. Burada ailece piknik yaparak huzurlu vakit geçiriyoruz. Sonbaharın gelmesiyle burada kartpostallık görüntüler oluşuyor. Hatıra kalması için fotoğraflar çekiyoruz.' dedi.

Gizem Demir de parka ilk kez geldiğini ifade ederek, 'Bu mevsimde balıklar yok ama gerçekten güzel bir ortam var. Sonbahar bizi karşıladı. Hava çok güzel. Sonbaharın o renkleriyle karşılaştık. Çok güzel bir yer.' diye konuştu.

Muhabir: Necmettin Karaca

Van Müzesi başkanlığında, Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hanifi Biber'in bilimsel sorumluluğunda yürütülen çalışmalarda arkeolog, antropolog ve sanat tarihçilerinden oluşan 15 kişilik ekip yer alıyor.

Geçen yıllarda Erken Tunç Çağı'na ait depo alanını tespit eden kazı ekibi, bu yıl da aynı noktada fırın ve çömleklerin olduğu mutfak bölümünü ve bu bölümdeki alt ve üst ezgi (öğütme) taşlarını, küçükbaş hayvan kemiklerini, kırık bir küpün içinde ve çevresinde 5 bin yıllık olduğu değerlendirilen arpa tanelerini ortaya çıkardı.

Elekten geçirilerek muhafaza altına alınan, Erken Tunç Çağı'na ait karbonlaşmış arpa taneleri, laboratuvar ortamında incelenecek.

Prof. Dr. Biber, AA muhabirine, şu ana kadar farklı dönemlere ait 8 tabakayla karşılaştıkları höyüğün bölgede kazısı devam eden en eski yerleşim yeri olduğunu söyledi.

Höyüğün asıl tabakalarının Karaz (Doğu Anadolu'dan Güney Kafkasya'ya uzanan coğrafyada Erken Tunç Çağı'na ait kültür) ya da Erken Transkafkasya denilen kültürün yaşam alanını oluşturduğunu belirten Biber, şunları kaydetti:

'Bu yılki çalışmalarımızda 2023'te açtığımız depo mekanının çevre temizliği sırasında, mekanın kuzey duvarına bitişik durumda bir fırın ve çömlekler tespit ettik. Bu in situ (Arkeolojide bir buluntunun, gündelik yaşamda kullanıldığı yerde ele geçmesi) haliyle korunmuş olduğundan bizim için çok önemli. Mutfak bölümünün yanında yer alan ve daha önce izinsiz kazlarla açılmış olan alanda yürütülen temizlik ve sondaj kazısında biraz daha derine inildi, orada da sondaj kesitinde taş temel üzerine kerpiçle devam eden bir duvar olduğunu gördük. Bu alanda muhtemelen Geç Kalkolitik Çağ'a tarihlendirilebilecek seramik parçaları çıktı. Bu da bizim için çok önemli.'

Kazılar sürdükçe yeni bulguların gün yüzüne çıktığını dile getiren Biber, 'İremir Höyüğü'nün konisine yakın bir diğer açmada ise bir depo mekanı olduğunu düşündüğümüz yapının kalıntılarını bulduk. İçerisinde, oldukları yerde parçalanmış büyük boyutlu küpler ele geçti. Sanırım burası, höyüğün en geç tabakasına ait depo alanıdır. Depo mekanlarının yanında da alt ve üst ezgi taşları, obsidiyen (cam kaya) kesici ve delici aletler ile kemik aletler bulundu. Bu bulgular, bize İremir Höyüğü'nün tahmin ettiğimizden çok daha önemli bir merkez olduğuna işaret ediyor. Elde ettiğimiz bulgular, genelde Van Gölü çevresinin özelde de Gürpınar Ovası'nın dip tarihine ışık tutacak bilgiler sunduğu için çok önemli.' ifadelerini kullandı.

Bulguların medeniyetlerin sosyal yaşantısına ilişkin de bilgi sunduğunu anlatan Biber, '2020'de kaçak kazı yapılan çukurun kenarında karbonlaşmış buğdaylar bulmuştuk. Bu yılki çalışmalarımızda parçalanmış küpün yanında arpalar ele geçti. Bu bulguların yanı sıra en son açmamızda ortaya çıkardığımız büyük küpler, bize buranın tarımsal anlamda önemli bir merkez olduğunu gösteriyor.' dedi.

Biber, kazı çalışmalarına destek veren Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Van Valiliği, Van YYÜ Rektörlüğü, Gürpınar ve Edremit kaymakamlıklarına teşekkür etti.

Van YYÜ Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hakan Yılmaz ise kazıda ortaya çıkan kemiklerin Urartu öncesi tarım ve hayvancılıkla ilgili önemli bilgiler verdiğini belirtti.

Höyüğün bölgede kazısı devam eden en eski yerleşim yeri olduğunu vurgulayan Yılmaz, 'Aşırı derecede küçükbaş hayvan yetiştiriciliği var. Az sayıda büyükbaş hayvan izine rastladık. Yaban hayvanı konusunda şu ana kadar net olarak tespit ettiğimiz yaban keçisi, kızıl geyik ve bir ayının parçalarını gördük. Ayı, derisi için avlanmış olabilir. Her katmanda çıkan çanak, çömlek, ezgi taşları ve arpaları değerlendiriyoruz. Katmanları inerek bu yoğunluğun nasıl olduğunu belirleyeceğiz. Bölgede genellikle Urartu kaleleri ve nekropollerinde (mezarlık) kazılar yapılıyor ama bu coğrafyadaki en erken yerleşim yeri kazısı burada yapılıyor.' diye konuştu.

Muhabir: Mesut Varol,Ali Çelik

Bu kapsamda belirlenen program dahilinde okullarından alınarak AFAD İl Müdürlüğü yerleşkesine götürülen öğrencilere eğitimler veriliyor.

AFAD görevlilerinin nezaretinde tatbikat alanlarını gezen öğrenciler, deprem sırasında doğru davranış şekilleri, acil durum çantası hazırlama ve güvenli toplanma alanları hakkında bilgilendiriliyor.

Afet müdahale araçları tanıtılan, arama kurtarma köpeklerinin çalışmalarını görme fırsatı bulan öğrenciler, aldıkları eğitimle olası afetlere karşı daha bilinçli hale geliyor.

AFAD Eğitim Uzmanı Taner Eltutan, AA muhabirine, öğrencilere afetler ve depremler konusunda yapmaları gerekenlerle ilgili bilgiler verdiklerini söyledi.

Afet öncesi çalışma alanlarından en önemlisinin eğitim olduğunu ifade eden Eltutan, 'Gerek ulusal düzeyde gerekse ilimizde bütün okullarda, kamu kurumlarında, sivil toplum kuruluşlarında eğitimler vermeye çalışıyoruz. Bugün ortaokul öğrencileri yerleşkemize geldi. Öğrencilere özellikle afetler ve deprem öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gerekenlerle ilgili bilgilendirme yaptık. Depremin doğasını az da olsa hissedebilmeleri için enkaz ve eğitim alanlarını gezdirdik. Arama kurtarma köpeklerini gösterdik.' diye konuştu.

Ülkede afet bilincinin oluşturulmasının önemine işaret eden Eltutan, şunları kaydetti:

'Çalıştığımız gruplarda bilgiyle ilgili artık ülkemizde çok problem olmadığını görüyoruz. Buradaki asıl amacımız, çalıştığımız gruplarda afet farkındalığını artırmak ve uygulamalarla ilgili eksiklerimizi anlatmaya çalışmak. Sürekli tekrarlarla bu çalışmaya devam edeceğiz. İnşallah ülkemizde deprem ve afet bilincini oluşturmuş olacağız. 2011 yılında Van'da 2 büyük deprem oldu. Yüzlerce vatandaşımız hayatını kaybetti.

Aslında Türkiye'deki afetlerle ilgili çalışmalarda belki de Van depremleri milat olmuştur. Van depremlerinden sonra Türkiye Afet Müdahale Planı hayata geçirildi. Deprem öncesi hazırlıklar çok daha fazla gündeme gelir oldu. Depremler bir yerde afet ve acil durumlarla ilgili rehber oldu. Devletimiz bu konuda çok hızlı tedbirler aldı.'

Ailesinin 2011 yılındaki depremlere de yakalandığını anlatan 7. sınıf öğrencisi Miraç Öztürk, 'Okulumuzda deprem tatbikatı yapılmıştı, bu hafta da AFAD yerleşkesine geldik. Burada enkaz alanlarını gezdik, deprem öncesi, sırası ve sonrasında neler yapabileceğimizi öğrendik. Daha sonra arama kurtarma köpeklerini gördük. Ailem 2011 yılındaki depreme yakalanmış ve evleri yıkılmış. Bana o dönemleri anlatıyorlar. Biz şimdi o durumu bir daha yaşamamak için burada eğitim alıyoruz. İnşallah bir daha yaşamayız.' dedi.

Deprem eğitimi aldıklarını vurgulayan Yiğit Efe Bilir ise 'Deprem esnasında neler yapabileceğimizin eğitimini aldık. Eğitim alanından sonra köpeklerin gösterisini izledik. Buraya geldiğim için mutluyum. Çok güzel bir eğitim oldu. Buradaki ağabeylerimiz bizimle ilgilendi. Akşam eve gittiğim zaman aldığım eğitimi aileme anlatacağım ve onlardan da uygulamalarını isteyeceğim.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Nevzat Umut Uzel

Depremlerin ardından kalıcı konut sorununun çözülmesi ve insanların sıcak yuvaya kavuşması amacıyla kent genelinde konut seferberliği başlatıldı.

İnsanların daha sağlam yapılarda yaşamlarını sürdürmesi için Edremit, İpekyolu, Tuşba ve Erciş ilçelerinde TOKİ tarafından yaptırılan binlerce konut, hak sahiplerine teslim edildi.

Depreme dayanıklı inşa edilen, sosyal yaşam alanları oluşturulan konutlara yerleşen depremzedeler, şimdi güvenli binalarda yaşamlarını sürdürüyor.

'Sağlam olması vatandaşlara güven veriyor'

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Onur Şatır, 2011'deki depremlerin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının zemin etüt çalışmaları başlattığını ve kentleşmeye uygun alanlarda konutların inşa edildiğini söyledi.

Zemin denetiminin analiz edildiği alanlarda konutların yapılması gerektiğini ifade eden Şatır, 'TOKİ'deki konutların perde beton olması ve yapım tekniği itibarıyla sağlam olması vatandaşlara güven veriyor. Zemin açısından en uygun olduğu yerler aslında kentin dışına doğru olan bölgelerdir. Raporlara baktığımızda Edremit bölgesinin yapılaşmaya en uygun zemin yapısı olduğunu görmekteyiz. Düzgün imar planları da burada uygulanmış. Deprem sonrasında Van'da en büyük deprem konutu yapılaşmasının Edremit bölgesinde olduğunu söyleyebiliriz. Burada sıfırdan büyük bir şehir kuruldu.' diye konuştu.

Konutların yapılacağı alanlarda TOKİ tarafından daha önce alt ve üstyapıların hazırlandığını dile getiren Şatır, şunları kaydetti:

'Bölgenin imara açılması ve sağlam bir zeminde yapılaşmanın olması insanlarda güven uyandırıyor. Edremit bölgesi, TOKİ konutlarının yanı sıra özel yapılaşma için de en uygun yerlerden birisidir. Gelecekte en çok yapılaşmayı göreceğimiz alanlardan birisi diyebilirim. Orada oturan insanlar da şanslı, depreme karşı kendilerini evlerinde güvende hissediyorlardır diye düşünüyorum.'

'Güvenilir olduğuna inanıyoruz'

TOKİ'deki yapıları güvenli liman olarak gördüklerini belirten Erenkent Mahalle Muhtarı Suna Kotan da 'Konutlar kaya zeminin üzerine yapıldığı için sarsıntılar şiddetli şekilde hissedilmiyor. Biz de depremden önce inşa edilen TOKİ konutlarında oturuyoruz. Yaşadığımız konutlar 2006'da yapıldı ve büyük depremler gördü ancak bir sorun yaşamadık. Depremden sonra da konutlar yapıldı ve bu inşaatlar devam ediyor. TOKİ'lerde boş daire bulamazsınız, buralar yoğun talep görüyor.' şeklinde konuştu.

TOKİ konutlarında kalan Işıl Özel de 'Van depremini yaşadım. TOKİ konutlarının sağlam olduğunu hep söylerlerdi depremde bunu birebir yaşayarak teyit ettik. Deprem zamanında sarsıntılar yaşadık, yıkım olmadı. Güvenilir olduğuna inanıyoruz. O yüzden de buradan merkeze veya başka bir ilçeye taşınmak istemiyoruz.' ifadelerini kullandı.

Vatandaşlardan Emel Yıldız ise TOKİ konutlarının sağlam ve güvenli olmasından dolayı vatandaşlar tarafından daha çok tercih edildiğini vurguladı.

Söz konusu konutlarda güvenle oturduklarını dile getiren Yıldız, emeği geçenlere teşekkür etti.

Muhabir: Orhan Sağlam

TÜBİTAK'ın 8,5 milyon lira destek verdiği proje kapsamında Van YYÜ Afet Yönetimi ve Deprem Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Azad Sağlam Selçuk, Van YYÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Selçuk ve Van YYÜ Güvenlik Meslek Yüksekokulu Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Sacit Mutlu'nun aralarında bulunduğu 6 kişilik ekip, riskli olduğu değerlendirilen Van'daki Başkale ve Erciş, Hakkari'deki Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'daki Tutak faylarında araştırma yaptı.

Belirlenen bölgelerde 30 metre uzunluğunda, 3 metre genişliğinde ve 4 metre derinliğinde hendekler kazan araştırma ekibi, eski deprem izlerinin belirlenmesi ve tarihlendirilmesi için jeolojik verileri topladı.

Tehlikeli olarak görülen 5 fayın karakteristik özelliklerinin ve deprem tekrarlanma aralıklarının belirlenmesine yönelik çalışmaların yıl sonuna kadar bitirilmesinin hedeflendiği proje kapsamında elde edilen veriler, TÜBİTAK, AFAD, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri ve belediyeler gibi kurumlarla da paylaşıldı.

Akademisyenler, bu verileri derslerinde öğrencilere anlatarak deprem bilincinin artırılmasına da katkı sunmaya çalışıyor.

'Yüksekova'nın zemini depreme dayanım açısından oldukça zayıf'

Dr. Öğr. Üyesi Mutlu, AA muhabirine, Van'daki Başkale ve Erciş, Hakkari'deki Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'daki Tutak fayları üzerinde kazı çalışmalarını tamamladıklarını söyledi.

Van'da 23 Ekim ve 9 Kasım 2011'de meydana gelen depremlerden etkilenen Erciş ilçesinde deprem üretme potansiyeli olan fayı da araştırdıklarını belirten Mutlu, şu bilgileri verdi:

'Van'daki 7,2 büyüklüğündeki deprem, bindirme fay üzerinde yaşandı. Bölgede tektoniğe bağlı oluşan fayların neredeyse tamamı yıkıcı depremlere neden oluyor. Bölgemizde arazi çalışmaları yürüttük. Van'da Başkale ve Erciş, Hakkari'de Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'da ise Tutak faylarını inceledik. Şu an ciddi derecede risk teşkil edecek faylardan biri Yüksekova ve Şemdinli fayıdır. Tarihsel dönemde bu fayın yıkıcı bir deprem kaydı görülmüyor. Bununla ilgili elimizde sayısal veri bulunmuyor. Yüksekova ve Şemdinli fayının ne tarihsel ne de aletsel dönemde göremediğimiz deprem olay seviyelerini kazı çalışmalarında net bir şekilde gördük. Bölge sismik boşluk olarak değerlendiriliyor. Yüksekova'nın zemini depreme dayanım açısından oldukça zayıf. Bölge için ciddi risk teşkil edebilecek faylardan biri diyebiliriz.'

Fay hatlarındaki kazı çalışmalarında aldıkları örneklerden yaş analizi yaptıklarını anlatan Mutlu, 'Bunun sonucunda fayın geçmişini ortaya koymaya çalışıyoruz. Örnekleri TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'ne gönderdik. Sonuçlar elimizde fakat yaşların kalibrasyonları daha yapılmadı. Sonuçları net bir şekilde değerlendireceğiz.' dedi.

'Çalışmamız sadece bilimsel çalışma olarak raflarda kalmayacak'

Afetlerle etkili mücadelenin yolunun multidisiplinler arası çalışmadan geçtiğini vurgulayan Mutlu, öğrencilere böyle bir bakış açısı kazandırmaya, afet öncesinde, anında ve sonrasında yapılacakları aktarmaya çalıştıklarını dile getirdi.

Afet yönetiminin sadece bir kurumun yapabileceği iş olmadığını, tüm kesimlerin, toplumun, üniversitelerin buna dahil olması gerektiğini ifade eden Mutlu, 'Afet yönetiminin, farkındalığının anaokulundan başlayıp üniversite dönemine kadar aktarılması gerekiyor. Biz de bu bilinçte öğrenciler yetiştirmeye çalışıyoruz. Hazırlanan haritalar imar çalışmalarında kullanılacak. Çalışmamız sadece bilimsel çalışma olarak raflarda kalmayacak. Elde ettiğimiz tüm bilgileri, verileri, fayların deprem tekrarlanma aralıklarını ilgili tüm kurumlar, AFAD, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri ve belediyelerle paylaşıyoruz. Yapılar inşa edilirken çalışmalarımızdan da faydalanılacak.' diye konuştu.

'Acılardan ders çıkararak geleceği planlamamız gerekiyor'

Ülkede meydana gelen yıkıcı depremlerde büyük acıların yaşandığına dikkati çeken Mutlu, şunları kaydetti:

'Van'da 2011'de meydana gelen iki büyük depremde 644 vatandaşımız hayatını kaybetti. O günden bu yana depremin etkilerini hem yapısal hem ruhsal hem de sosyolojik anlamda yaşıyoruz. Acılardan ders çıkararak geleceği planlamamız gerekiyor. Bunu başarabilmenin tek yolu, afet risk yönetiminden geçiyor. Öncelikle herkesin afet yönetimini öğrenmesi gerekiyor. AFAD'ın e-Devlet üzerinden afetlerle ilgili eğitimleri var. Herkes bu uygulamalara rahatlıkla ulaşabilir.'

Muhabir: Emre Ilıkan

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, AA muhabirine, ülkenin en büyük gölü olan Van Gölü'nün dünyanın da en büyük sodalı gölü olduğunu anımsattı.

Gölün kapalı bir göl olduğunu, bu yüzden en ufak kirliliğin sularda hapsolduğunu belirten Akkuş, 'Yüksek rakımı ve özellikle kış aylarının soğuk geçmesi nedeniyle Van Gölü özümleme kapasitesi düşük olan bir göl. Yani Van Gölü'ne gelen her bir damla kirlilik daha düşük rakımlı sıcak göllere göre çok daha yavaş süreler içerisinde absorbe ediliyor, dönüşüme uğruyor. Bu yüzden Van Gölü kirlilik noktasında çok kritik ve kırılgan bir yapıya sahip fakat son yıllarda özellikle kıyı kesimlerdeki taşlarda inanılmaz yosunlaşma olduğunu görüyoruz.' diye konuştu.

Söz konusu bölgede devasa yosun adalarının oluştuğunu dile getiren Akkuş, şunları kaydetti:

'Aslında bu Van Gölü'nün kirliliğe karşı vermiş olduğu bir tepki. Bu etki uzun vadeli devam ederse gölde başta inci kefalleri olmak üzere biyoçeşitlilik için aslında çok büyük tehlike oluşturur. Ümit ediyoruz ki Van Gölü'ne arıtılmadan tek bir damla su dahi bırakılmaz ve tekrardan Van Gölü eski maviliğine kavuşur. Van Gölü'nün yaşamını devam ettirebilmesi için arıtma tesislerinin mutlak surette tam kapasite çalıştırılması gerekiyor. Van Gölü'nün kirlenmesinde sadece bir kurum değil, Van Gölü etrafındaki yaşayan bütün insanlar sorumlu.'

Muhabir: Necmettin Karaca

Aile kurumunun korunması ve güçlendirilmesi, çocukların aileleriyle geçirdikleri nitelikli zamanın artırılması, dijital risk ve tehditlere yönelik bilinç oluşturulmasının hedeflendiği projeye kentteki birçok aile destek verdi.

Teknoloji ve ekran bağımlılığının önlenmesi konusundaki farkındalığın artırılmasına katkı sunmak isteyen aileler, kısa süre önce başlatılan proje kapsamında çarşamba günleri saat 20.00'de televizyon, bilgisayar, tablet ve telefon gibi cihazları kapatarak çocuklarıyla keyifli zaman geçiriyor.

Çocuklarıyla kitap okuyan, sohbet eden, geçmişin hikayelerini dinleyen ve oyunlar oynayan aileler, bu sayede hem bağlarını güçlendiriyor hem de birlikte daha kaliteli zaman geçirme fırsatı buluyor.

'Biz ailecek etkinliğe katılıyoruz'

İl Milli Eğitim Müdürü Mehmet Nurettin Aras, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında aile bağlarını güçlendirmek ve farkındalık oluşturmak için önemli projeye imza attıklarını söyledi.

Teknolojinin artık hayatın en önemli parçası haline geldiğini vurgulayan Aras, şunları kaydetti:

'Aileyle geçirilen kaliteli zamanın yerini hiçbir şey tutamaz. İl Milli Eğitim Müdürlüğü olarak, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin temel değerleri doğrultusunda güçlü aile yapısını korumak, dijital farkındalık oluşturmak ve öğrencilerimizde sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek amacıyla kampanyayı başlattık.

Amacımız yalnızca ekran süresini azaltmak değil, aynı zamanda aile içi iletişimi, sevgi bağlarını ve birlikte vakit geçirmenin değerini yeniden hatırlatmaktır. Çocuklarımızın ve ebeveynlerin eski zamanlarda olduğu gibi birbirlerini yeniden dinlemelerini, birlikte üretmelerini istiyoruz. Bu farkındalık sayesinde hem çocuklarda hem de yetişkinlerde sağlıklı dijital alışkanlıkların gelişeceğine inanıyoruz.'

Dört çocuk babası Fatih Yıldız ise sene başında eşiyle aldıkları karar gereği evde televizyonu kaldırdıklarını belirtti.

Çocuklarını teknoloji bağımlılığından uzak tutmak için dikkatli davrandıklarını ifade eden Yıldız, 'Teknoloji devrinde olduğumuz için çocuklarda teknoloji bağımlılığı çok fazla. Çocuklarımızın bağımlı olmaması için dikkat ediyoruz. Teknolojinin yararları olduğu kadar zararı da var. Biz bu konuya hassas yaklaşıyoruz.' dedi.

Etkinlik sayesinde diğer ailelerin de farkındalık kazanacağını vurgulayan Yıldız, 'Çocuklarımız gelerek 'Ekranı Kapat, Aileni Fark Et!' etkinliğinden bahsetti, her çarşamba akşamı ekranların kapatılması gerektiğini söyledi. Bizim her akşam 1 saat etkinliğimiz oluyordu. Etkinliği duyunca çok sevindik. Ailece etkinliğe katılıyoruz, bütün ailelerin de katılmasını tavsiye ediyoruz. Evlatlarımın vatana ve millete hayırlı olmasını, anne baba kıymeti bilmelerini, daha sonra da mesleki açıdan mutlu olacakları işleri seçmelerini istiyorum.' diye konuştu.

4. sınıf öğrencisi Yunus Eymen Yıldız da 'Sabah kardeşlerimle okula gidiyoruz, akşam da ailece vakit geçiriyoruz. Denge oyunu oynuyoruz, sohbet ediyoruz ve kitap okuyoruz. Zamanımız güzel geçiyor.' ifadelerini kullandı.

6. sınıf öğrencisi Ali Osman Yıldız ise akşamları ailece düzenledikleri etkinlikler sayesinde keyifli vakit geçirdiklerini anlattı.

'Biz de o dönemlerde soba etrafında toplanırdık'

Vali Adnan Darendeliler Ortaokulu Okul Aile Birliği Başkanı Cevat Aydın ise etkinliğe ailece destek verdiklerini söyledi.

Her çarşamba televizyonları kapattıklarını kaydeden Aydın, şöyle konuştu:

'Okuldan beni aradılar ve etkinlikten bahsettiler. Biz de her çarşamba günü akşam 20.00'de televizyonları kapatıyoruz ve etkinlikler yapıyoruz. Eskiden televizyon ve sosyal medya yoktu. Biz de o dönemlerde soba etrafında toplanırdık. O zamanlar herkes birbirinin evine misafir olurdu ve hikayeler anlatırdı. Şimdi çocuklarımız teknolojinin gelişmesiyle farklı bir hayat yaşıyor. Çocuklarım için elimden geleni yapıyorum. İleride çocuklarımın okumasını ve başarılı bireyler olmasını istiyorum.'

6. sınıf öğrencisi Devran Aydın da 'Öğretmenlerimiz bize etkinlikten bahsetti ve biz de her çarşamba akşamları televizyonları kapatıyoruz. Ailece bir araya geliyoruz, oyunlar oynuyoruz ve birlikte ödev yapıyoruz.' dedi.

Ana sınıfı öğrencisi Aras Aydın ise akşamları babasıyla ders çalıştığını, sonra oyunlar oynayarak eğlendiğini dile getirdi.

Muhabir: Nevzat Umut Uzel

Ülkenin en büyük gölü olan Van Gölü'nde önceki yıllarda 900, 1000 ve 1200 milimetre civarında ölçülen buharlaşma bu yıl aşırı sıcaklıklar nedeniyle 2 bin milimetrenin üstüne çıktı.

Yağışların azalması, kuraklık ve aşırı buharlaşmanın etkisiyle su kaybının yaşandığı Van Gölü'nde, bazı kıyı bölgelerinde metrelerce çekilme yaşandı, birçok noktada mikrobiyolitler su yüzeyine çıktı.

Bitlis'in Tatvan ilçesinde ise yaşanan çekilme sonucu geçmişte su altına kalan yapı kalıntıları ve mezarlar gün yüzüne çıktı, küçük adalar daha da belirginleşti.

Tatvan'a bağlı Abadağ köyünün Beştaş mezrası kıyılarında daha görünür hale gelen yapı kalıntıları ve mezarlar dronla görüntülendi.

'Van Gölü bu süreçten etkilendiği için sürekli alan kaybediyor'

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, akarsuların, yeraltı su kaynaklarının ve düşen yağışların gölü etkilediğini söyledi.

Havzaya düşen yağışta, yağışın şeklinde, yağışın mevsimler arasındaki geçişinde birçok açıdan değişikliğin kayıtlara geçtiğini anlatan Alaeddinoğlu, şunları kaydetti:

'En önemli değişiklik buharlaşmanın şiddetiyle ilgili kaydettiğimiz değişiklik. Havzada geçmişte 900, 1000, 1200 milimetre olan buharlaşma artık 2 bin milimetrelerin çok üstüne çıkmış durumda. Yani düşen yağışın daha fazlası buharlaşarak atmosfere karışıyor. Van Gölü Havzası sulak alanlar açısından çok zengin bir bölge. Dolayısıyla bu zenginlik maalesef küresel iklim değişikliğinin bu sonuçlarından çok daha radikal şekilde etkileniyor. Van Gölü bu süreçten etkilendiği için sürekli alan kaybediyor.'

Gölün beslenme kaynağı olan yeraltı sularının gölü yeterince besleyemediğini belirten Alaeddinoğlu, 'Düşen yağışların oranında bir azalma var. Kar şeklinde düşen yağışlar artık yağmur şeklinde düşüyor. Yağmur şeklindeki yağışların da artık bütün mevsime yayılarak değil de daha çok sağanaklar şeklinde gerçekleştiğini görüyoruz. Buharlaşmanın şiddetinden daha az yağış göle boşaldığı için maalesef göl alan kaybetmeye devam edecek.' diye konuştu.

Alaeddinoğlu, özellikle akarsuların döküldüğü veya sığ olan kıyılardaki çekilmeyi artık kilometrelerle ifade ettiklerini vurguladı.

Çekilmeyle eski medeniyetler tarafından gölün kıyısında inşa edilen yapıların ve limanların su yüzeyine çıktığını ifade eden Alaeddinoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Bilindiği gibi su medeniyettir. Dolayısıyla suyun yarattığı atmosfer insanların kıyılara yerleşmelerini sağlamıştır. Van Gölü de bunlardan birisidir. Geçmişte burada bir medeniyet kurulmuş. Onların gölün kıyısında inşa ettikleri yapılar, limanlar şimdi bu gölün çekilmesi ile su yüzeyine çıkmaya başladı. Dünyanın birçok ülkesinde ya da ülkemizde bunu merak eden insanlar için bir fırsat oluşturuyor. Yani geçmişe yolculuk yapma şansı onlara tanıyor. Bu da turizm açısından düşünülebilir bir durum. Gölün alan kaybı ve yaşanan tahribat çok bariz bir şekilde görülüyor. Bu alan kaybı maalesef devam edecek çünkü iklim değişikliğindeki süreç ısınmanın daha da artarak süreceğine işaret ediyor.'

'Kuraklık süreci çok ciddi şekilde devam ediyor'

Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ) Rektörü Prof. Dr. Necmettin Elmastaş ise son yıllarda ülke genelinde şiddetli kuraklığın kendini göstermeye başladığını belirtti.

Van Gölü Havzası'nda birkaç yıldır yağışlarda ciddi bir azalma yaşandığına dikkati çeken Elmastaş, şöyle konuştu:

'Bazı istasyonlarda yıllık yağış ortalamasının neredeyse yarısının aşağısında bir yağış düşmüş durumda. Dolayısıyla kuraklık süreci çok ciddi devam ediyor. Bu kuraklıkla bölgede ciddi bazı sorunlar ortaya çıkmaya başladı. Özellikle su seviyelerinde düşmeler, tatlı su kaynaklarında azalmalar oldu. Van Gölü'nün kıyısında daha önce su altında kalan bazı yapı kalıntıları, iskele ayakları ve bazı iskeleler yüzeye çıkmaya başladı. Özellikle Tatvan ile Ahlat ilçeleri arasındaki kıyılarda geçmişte su altında kalan bazı yerleşim alanlarının da artık gözle görülebilir şekilde yüzeyine çıktığına tanıklık ediyoruz.'

Kuraklık devam ederse daha fazla yerleşme alanının gün yüzüne çıkacağını kaydeden Elmastaş, 'Gölde su seviyesinin alçalmasıyla bazı kalıntılar ve yerleşme alanları gün yüzüne çıktı. Buralarda tarihçilerin ve ilgili uzmanların araştırma yapması gerekiyor. Tarihi değeri olan alanların tespit edilerek korunması ve turizme kazandırılması önemlidir.' dedi.

'Burayı ayrıntılı araştırmaya ihtiyaç var'

BEÜ Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Demirtaş ise Van Gölü'nde belirgin bir çekilme olduğunun altını çizerek, 'Şu an bulunduğumuz alan önceden Beştaş köyünün mezarlığı. Burada çok sayıda mezar var. Göl yükselmeden önce burası yerleşim alanıydı. Bu alanın biraz yukarısında köy yerleşimi vardı. Burası Adabağ köyüne bağlı Beştaş mezrasının eski yerleşim yeri. Su yükseldikten sonra mezra yolun üst tarafına taşınmış. Bu alanın koruma altına alınması, korunması ve gelecek nesillere aktarılması gerekiyor. Buranın öneminin tam olarak anlaşılabilmesi için sanat tarihçileri ve arkeologların araştırma yapmasında fayda var.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Yılmaz Kazandioğlu,Şener Toktaş

Adaklı Mahallesi'ndeki bir adreste bulunan kurdun görüntülerinin paylaşılması üzerine İl Jandarma Komutanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar 14. Bölge Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı.

Saha çalışmasının ardından belirlenen adrese giden ekipler, zincirle bağlanan kurdu bulunduğu yerden alarak sağlık kontrolleri için Van YYÜ Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi'ne teslim etti.

Kurdu alıkoyan kişiye 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında 81 bin 355 lira para cezası uygulandı.

Merkezde koruma altında tutulan kurt, tedavi sürecinin ardından doğal yaşam alanına salınacak.

Özalp ilçesinde alıkonulan kurt koruma altına alındı

Van'ın Özalp ilçesinde zincirle bağlanarak alıkonulan kurt, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi'nde koruma altına alındı.

Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğünün NSosyal'deki hesabından yapılan paylaşımda, Van'ın Muradiye ilçesinde de iki gün önce alıkonulan kurdun, koruma altında olduğu anımsatıldı.

Paylaşımda, söz konusu olaydan sonra Özalp ilçesinde de alıkonulan bir kurdun da koruma altına alındığı bildirilerek şunlar kaydedildi:

'Sosyal medyada paylaşılan görüntüler üzerine harekete geçen ekiplerimiz, kolluk kuvvetleriyle kurdun bulunduğu adrese intikal etti. Yapılan incelemede, kurdun H.K. adlı şahıs tarafından zincirle bağlanarak alıkonulduğu tespit edildi. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında şahsa 81 bin 355 lira idari para cezası uygulandı. Ekiplerimiz tarafından el konularak Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaban Hayvanlarını Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi'nde koruma altına alınan kurt, gerekli rehabilitasyon sürecinin ardından yeniden doğal yaşam alanına bırakılacak.'

Muhabir: Özkan Bilgin, Mehmet Can Toptaş

Yaşanan elim olayın tüm yönleriyle aydınlatılması ve adaletin sağlanması için yetkili merciler tarafından yürütülen yasal sürecin yakından takip edildiğinin kaydedildiği açıklamada, Rojin Kabaiş'in vefatına ilişkin soruşturmanın Van Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütüldüğü anımsatıldı.

Süreçle ilgili bilgi paylaşımının yalnızca yargı mercilerinin takdirinde olduğu ifade edilen açıklamada, 'Üniversitemiz, hukuki süreç kapsamında yetkili mercilerin talep ettiği bilgi ve belgeleri eksiksiz biçimde paylaşmış, sürecin adil ve sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için devletimizin ilgili kurumlarıyla irtibat ve koordinasyon halindedir.' denildi.

Üniversite yöneticilerinin olayın ilk gününden itibaren gelişmeleri yakından izlediği, öğrencinin ailesiyle irtibat halinde olduğu ve acılarını paylaştığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

'Üniversitemiz yöneticileri, merhume öğrencimizin ailesine Diyarbakır'da taziye ziyaretinde bulunmuş ayrıca Rojin evladımızın kabrini ziyaret ederek dua etmiştir. Geçtiğimiz ramazan ayında ise öğrencilerimizin katılımıyla anma programı düzenlenmiştir. Merhume öğrencimiz Rojin Kabaiş için adaletin tesis edilmesini samimiyetle talep eden, süreci hukuk ve saygı çerçevesinde takip eden tüm kişi ve toplulukların çabalarını değerli ve anlamlı bulduğumuzu ve desteklediğimizi özellikle belirtmek isteriz ancak son dönemde çoğunluğu sahte sosyal medya hesapları aracılığıyla yapılan, yalan, iftira, hakaret, tehdit ve hedef gösterici nitelikteki paylaşımlar ile kamuoyunun yanlış yönlendirilmeye çalışıldığı görülmektedir. Yeni akademik yılın başladığı bu dönemde, bu tür içeriklerin yeniden dolaşıma sokulması kasıtlı ve organize bir girişim olarak değerlendirilmektedir.'

Üniversitenin tüm faaliyetlerini yasal mevzuat, etik ilkeler ve yükseköğretim düzenlemeleri çerçevesinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve kamu yararı ilkeleri doğrultusunda yürüttüğü vurgulanan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

'Üniversitemiz hakkında çoğunluğu sahte hesaplar üzerinden yürütülen asılsız iddialarda bulunan şahıslar ile bu hesapları yönlendiren veya kullanan kişiler hakkında Van Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur. Ayrıca kendi kişisel hırs ve menfaatleri için bu acı olayı kullanarak asılsız iddialarda bulunanlar, yayanlar hakkında yeni suç duyuruları ve gerekli yasal işlemler ivedilikle başlatılacaktır. Kamuoyunun, maksatlı biçimde üretilen asılsız haber ve paylaşımlara itibar etmemesi büyük önem taşımaktadır. Üniversitemiz, öğrencilerimizin güvenliği, huzuru ve refahı için tüm imkanlarını seferber etmeye devam edecek, her bir öğrencimizi kendi evladımız gibi görme sorumluluğuyla hareket etmeyi sürdürecektir. Merhume öğrencimiz Rojin Kabaiş'i rahmetle anıyor, ailesine, yakınlarına ve tüm üniversite camiamıza bir kez daha sabır ve başsağlığı diliyoruz. Olayın tüm yönleriyle aydınlatılması ve adaletin bir an önce tecelli etmesi yönünde devletimizin kurumlarıyla irtibat ve koordinasyon halinde olacağımızı kamuoyuna saygıyla bildiririz.'

Van'da 27 Eylül 2024'ten itibaren kendisinden haber alınamayan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü öğrencisi 21 yaşındaki Rojin Kabaiş, 15 Ekim 2024'te Tuşba ilçesine bağlı Mollakasım Mahallesi'nde Van Gölü kıyısında ölü bulunmuştu.

Van Adli Tıp Kurumu'ndaki ön otopsi işlemlerinin ardından Kabaiş'in cesedinden alınan numuneler, kesin ölüm nedeninin tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumu'na gönderilmişti. Kabaiş'in cenazesi, 16 Ekim'de Diyarbakır'da toprağa verilmişti.

Muhabir: Emre Ilıkan

Projesinin kabul edilmesiyle hem bina hem de makine desteği alan Tandoğan, Van Organize Sanayi Bölgesi'nde 2 bini kapalı 5 bin metrekare alanda günlük 4 ton bal paketleme ve işleme kapasitesine sahip tesis kurdu.

Bölgedeki arıcılardan toplanan tonlarca organik balı, hem petek olarak hem de süzerek paketleyen Tandoğan, 20 kişiyi de istihdam etti.

Balları siparişle iç piyasanın yanı sıra ABD, Almanya ve Yemen'e gönderen Tandoğan, tesisi büyüterek ekonomiye ve istihdama daha çok katkı sunmayı hedefliyor.

'Bölgemiz bal üretim merkezi konumunda'

Tandoğan, AA muhabirine, üreticilerin devlet tarafından desteklenmesinin önemli olduğunu söyledi.

Girişimlere başlamadan önce araştırma yaptığını ve bölgenin böyle bir ihtiyacının olduğunu belirledikten sonra tesisi kurduğunu belirten Tandoğan, şöyle konuştu:

'Bal paketleme, işleme ve depolama tesisimiz 2 bin metre kapalı alana sahip. Bölgemizde böyle modern bir tesisin örneği bulunmuyor. Tarım ve Orman Bakanlığımızın Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklemesi Programı kapsamında yüzde 50 hibeyle inşa ettik. Günde 2 ton petek, 2 ton da süzme bal işleyecek kapasiteye sahip. Bölgemiz bal üretim merkezi konumunda. Yoğun bir üretim söz konusu. Gezgin arıcılar da buraya ilgi gösteriyor. Türkiye'de üretilen balın yüzde 25'i bölgemizden karşılanıyor.'

'Güzel dönüşler alıyoruz'

Üretimin tamamının hijyenik ortamda yapıldığını dile getiren Tandoğan, şunları kaydetti:

'Geçen yıl sadece Almanya'ya 18 ton petek, Yemen ve Amerika'ya da hem petek hem de süzme bal ihraç ettik. Talep çok fazla. Balımızı alanlar memnun kalıyor, herkes çok beğeniyor. Güzel dönüşler alıyoruz. Bölgemizde üretilen bal dünyanın rekabet edemeyeceği kaliteye ve aromaya sahip. Tanıtımının daha çok yapılması gerekiyor. İki yıl önce tesisimizin kurulumunu tamamladık. Arıcılıkta ailemin üçüncü kuşak temsilcisiyim. Ürettiğimiz ve topladığımız sertifikalı organik balları analizden geçtikten sonra paketliyoruz. Gıda yönetmeliğine uygun bir şekilde hazırlanan ürünleri etiketledikten sonra pazara sunuyoruz.'

Muhabir: Emre Ilıkan