Tarih kaynaklarında bölgede 5 medrese olduğunun bilindiğini anlatan Önal, medreselere ait yapıların ortaya çıkarıldığını dile getirdi.

Harran Ören Yeri kazılarının her mevsim sürdüğünü aktaran Prof. Dr. Önal, "Harran arkeoloji kazı ekibimiz, bu yıl Harran Medresesi'nin tonozlu odalarında çalışma yapıyor. Odaların içerisindeki toz toprak kazılarak dışarıya alınıyor. Sadece arkeolojik kazı yapmıyoruz aynı zamanda restoratörlerimiz bu mimariye müdahale ediyor, restorasyonunu, konservasyonunu yapıyor." dedi.

Önal, Harran'daki arkeolojik kazıların 12 ay devam ettiğini belirterek "Şu an yazın tam ortasındayız. Sıcaklık 45-50 derece olmasına karşın kazılarımız burada sürüyor. Kazılarımıza sabah erken saat 06.00 gibi başlıyoruz, öğlene kadar devam ediyoruz. İşçilerimiz de Harranlı oldukları için genetik olarak vücutları sıcağa alışmış. Biz arkeologlar da uzun yıllardır arazide çalıştığımız için sıcağa alıştık burada heyecanla sevinçle arkeolojik kazılarımızı devam ettiriyoruz." diye konuştu.

Arkeolog Ezgi Örenler de hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi ve kazı esnasında sürekli ince bir tozun olmasının işlerini zorlaştırdığını söyledi.

Örenler, "Harran'da aşırı sıcakta kazı alanında çalışmaya gayret ediyoruz. Bazen 50 dereceyi de geçiyor. Şu an Şanlıurfa'da klimanın altında bile insanlar bazen duramıyorken şu anda biz sabırla kazı çalışmalarını sürdürüyoruz. Gerçekten çok sabır gerektiren bir iş. Aslında işin heyecanıyla sıcağı unutup çalışıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

"Bu sıcaklara alışkınız"

Harranlı işçilerden Cemal Demir ise sıcaklara alışkın olduğunu dile getirdi.

İşlerini severek yaptıklarını dile getiren Demir, "Biz bu sıcaklara alışkınız. 45-50 derece sıcağın altında bu işi hocalarımızla birlikte severek yapıyoruz. 'Har' zaten sıcak demek, Harran ismi de oradan geliyor." ifadelerini kullandı.

Muhabir: Rauf Maltaş

Harran'ın dünyanın en eski yerleşim birimlerinden birisi olması dolayısıyla tarih kitaplarında sıkça anlatıldığını aktaran Önal, bu yıl yapılan kazılarda önemli kalıntılara ulaştıklarını ifade etti.

Harran Medresesi bölümü kazılarında yaklaşık 9 asırlık lüster (fırınlama) tekniğiyle yapılan seramik tören kabının bulunduğunu aktaran Önal, dönemin bilim merkezi olan medresedeki her bir buluntunun büyük önem taşıdığını söyledi.

Kabın yaklaşık 20 santimetre derinliğinde olduğunu belirten Önal, tarihi eserin çevresinin de Arapça yazılarla süslendiğini ve o dönem yapan kişinin de imzasını taşıdığını dile getirdi.

İlk defa bütünlüğü bozulmamış kap bulundu

Kabın dış yüzeyinin kahverengi, içinin beyaz, yazılarının ise mavi olduğu bilgisini paylaşan Önal, şunları kaydetti:

"Harran kazılarında lüster yani fırınlama tekniğiyle yapılan bir kap ilk defa bütün olarak bulundu. Harran Medresesi'nde tören kabı olarak kullanıldığı, uzman meslektaşlarımız tarafından da ifade ediliyor. Seramik yapımının altın çağının olduğu bir dönemde en iyi en üst düzeyde lüster tekniğiyle 3 kez fırınlanarak yapılmış. Bu medresemizin bulunduğu tabakayı Zengiler ve Eyyübiler dönemine, milattan sonra 12. yüzyıla, günümüzden yaklaşık 900 yıl önceye tarihledik. İç kısmında ve dış çevresinde Arapça yazılar var. Kabın orta kısmındaki en büyük mavi renkli yazıda ise 'O, kendisine sürekli bir izzet bağışlanan kimsedir.' geçmektedir."

Muhabir: Rauf Maltaş

Eğitimlerde ayrıca yetenekli çocuklar tespit edilerek yüzme sporuna yönlendiriliyor.

Şanlıurfa Valiliği ise baraj, gölet ve sulama kanallarında yüzmenin yasak olduğunu duyurarak vatandaşları uyarıyor. Valilik, can kayıplarının önüne geçmek için jandarma ve polis ekiplerinin denetimlerini artırırken, yasağa uymayanlara idari para cezası uygulanıyor.

1 haftada 33 kişiye cezai işlem uygulandı

Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, AA muhabirine, yaz aylarında vatandaşların serinlemek için sulama kanallarına girdiğini ancak bunun her yıl ölümlere neden olduğunu hatırlattı.

Özellikle sulama kanalları çevresinde önlemleri artırdıklarını ifade eden Şıldak, şunları kaydetti:

"Bu alanlarda mutlaka devriyelerimizle uyarılarda bulunuyoruz. En önemlisi, idari yaptırımlar uyguluyoruz. Yasak bölgelerde suya giren çocuklar, gençler ve 18 yaş altındaki bireyler için Kabahatler Kanunu kapsamında ya velilerine ya da yaşı uygunsa kendilerine idari para cezası veriyoruz. Örneğin, sadece bir haftada 33 idari yaptırım kararı alındı ve cezai işlem uygulandı. Bu tür uygulamaların caydırıcılığı artırdığını düşünüyoruz. Ayrıca cuma hutbelerinde camilerde bu konuda duyurular yapıyoruz. Okullarda da öğretmenlerimiz aracılığıyla görsel ve sözlü bilgilendirme yoluyla çocuklarımızı ve velilerimizi uyarıyoruz."

Şıldak, tel örgüyle çevrilen kanalların yıpranmış olduğu noktalarda da onarım ve yenileme çalışmalarının yapıldığını dile getirdi.

"Herkesi havuza bekliyoruz"

Yüzme antrenörü Sait Işık da Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen yüzme kurslarına katılımın yoğun olduğunu belirtti.

Haftanın 4 günü yüzme kursunun olduğunu belirten Işık, "Amacımız çocuklar kanala girmesin, can kurtaran eşliğinde nezih bir ortamda yüzme öğrensin. Herkesi havuza bekliyoruz. Çocuklar burada hem yüzme öğreniyor hem de serinliyor." dedi.

Işık, profesyonel yüzücü olmalarına rağmen yüzmenin tehlikeli olduğu kanallara girmediklerini dile getirdi.

Yüzme kursuna katılan 13 yaşındaki Batuhan Gürler Şanlıurfa'da hava sıcaklığı yüksek olduğu için yüzme kursuna kaydını yaptığını anlattı.

Kardeşiyle birlikte serinlemek için yüzme kursuna geldiğini aktaran Gürler, akranlarına akıntılı sularda değil havuzlarda serinlemesi tavsiyesinde bulundu.

Yüzme kursuna katılan 12 yaşındaki Muhammed Mirza Gök ise yüzme kursuna 2 yıldır geldiğini, yüzmeyi öğrendiğini ve havuzda güvenle serinlediğini belirtti.

Muhabir: Cebrail Caymaz

Çalışma kapsamında kentin tarihine ışık tutan mezar taşlarını inceleyen Güler çifti, Arapça ve Osmanlıca yazılı mezarları numaralandırdıktan sonra detaylı fotoğraflama gerçekleştirdi.

İki akademisyen, çalışmaları sayesinde 490 tarihi mezarı kayıt altına aldı.

Proje kapsamında Güler çifti, Bediüzzaman Mezarlığı'ndaki tarihi mezarların da envanterini oluşturup dijital ortama aktarmayı hedefliyor.

Prof. Dr. Mustafa Güler, AA muhabirine, Urfa Ulu Cami, Yusuf Paşa Camisi, Hekim Dede Camisi, Halil'ur-rahman Camisi ve Mevlidi Halil Camisi'nin bahçesinde bulunan mezar taşlarını kayıt altına aldıklarını söyledi.

Mezar taşlarında kitabe niteliğinde olan ve kabirde yatan kişinin kimlik bilgilerini veren yazıları bugünün Türkçesine çevirdiklerini anlatan Güler, mezarla ilgili tüm bilgi ve fotoğrafların dijital olarak kaydedildiğini, bu kayıtlar sonucunda envanter çalışmalarının yapıldığını ifade etti.

Envanter çalışmalarının önemine değinen Güler, şunları kaydetti:

"Bu mezarlık alanların önünden geçerken bir Fatiha okuyup gidiyoruz ama bu alanlar, nihayetinde burada yatan kişilerin tüm kimlik bilgilerini bize veriyor. Envanter ise bu mezarlık alanında kimin olduğunu, kimlerin yattığını, hangi tarihte öldüklerini, sosyal ve toplumsal statülerini, cinsiyetlerini ve akraba ilişkilerini kayıt altına aldığımız bir çalışma. Daha öncesinden böyle bir çalışma olmadığı için bu mezarlıklarda kaç kişinin metfun, kaç mezar taşının olduğu, bu mezar taşlarının niteliği, ne kadarının sağlam olup olmadığıyla ilgili elimizde hiçbir bilgi yoktu. Bu mezarlık alanlarda taşlarda yazılan bilgiler ve mezarlıkların vaziyet planlarıyla birlikte tamamen künyelerinin çıkarılmasını, tüm bilgilerin elimizde mevcut olmasını amaçlıyoruz. Daha öncesinden böyle toplu bir çalışma yoktu, mezarlardan seçki yapılmış az sayıda çalışma vardı."

Doç. Dr. Gül Güler de tarihin en eski şehirlerinden Şanlıurfa'da Osmanlı Dönemi'ne ait birçok mezarlık alanının bulunduğunu söyledi.

Çalışma kapsamında incelenen mezarların süslemelerinin az, yazılarının çok olduğunu, özellikle ayak taşlarında o dönemin divan şairlerine ait edebi şiirlerin yer aldığını ve aynı aileden birden fazla gömünün bulunduğunu tespit ettiklerini anlatan Güler, bu tespitlerin Şanlıurfa'daki tarihi mezar taşlarına ait özellikler olarak karşılarına çıktığını vurguladı.

Mezarlıklar ve mezar taşlarının dijital ortama aktarılarak sonsuza kadar korunmasının sağlandığını vurgulayan Güler, "Gelecekte bu mezar taşları mesela deprem, sel ve insan eliyle yapılan tahribatlar nedeniyle yıkıldığında bu mezarlıklarda kaç tane mezar taşı var? Tarihte yaşayan bu insanların ünvanı, statüsü, toplum içerisindeki itibarını mezar taşlarıyla belgelemiş olacağız. En önemli koruma yöntemi belgelemektir. TÜBİTAK projesiyle bu mezar taşlarını belgeledik. Belgeleme sayesinde bu mezar taşları inşallah sonsuza kadar korunacaktır." dedi.

Güler, mezarların yapıldığı dönemdeki toplumun da sosyal statü göstergesi mezar başlıklarını ilmiye sınıfı, tasavvuf erbabı, devlet kadroları ve askerlere ait başlıklar şeklinde sınıflandırdıklarını sözlerine ekledi.

Muhabir: Cebrail Caymaz

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 20 yıl önce Geleneksel El Sanatları Sanatçısı unvanı verilen Mehmet Emin Güngör, ilerleyen yaşına rağmen mesleğinin yok olmaması için gayret gösteriyor.

Güngör'e en büyük desteği ise yarım asırlık hayat arkadaşı Zeliha Güngör sağlıyor. Hem hayatlarını hem de atölyeyi paylaşan Güngör çifti, işbirliği sayesinde 6 çocuklarını büyüterek yuvalarını kurmalarını sağladı.

Hayatın yükünü birlikte omuzlayan çift, dayanışma ve çalışma azimleriyle çevredekilerin takdirini topluyor.

Kazaz Mehmet Emin Güngör, AA muhabirine, yıllar önce babasının yönlendirmesiyle 1947'de mesleğe başladığını söyledi.

Güngör, gecesini gündüzüne katarak çalışmalarını sürdürdüğünü dile getirdi.

Mesleğin unutulmaya yüz tuttuğunu ve yeni eleman yetişmediğini anlatan Güngör, şunları kaydetti:

"Bizden başka bu mesleği yapan kalmadı. İşimizi devam ettirme niyetindeyiz. Bu meslekte her yaptığımız iş bizim kendi evladımız gibidir. El işi olduğu için özenle yapıyoruz. Biz 80 yaşını devirdik, Allah ele ayağa düşürmesin. Elimiz kalktığı, dilimiz döndüğü sürece millete saygı göstermeye devam ediyoruz. Bugünlere geldiğimize şükrediyoruz. Hanımla beraber bu işi ömrümüz yettiğince sürdürmeye çalışıyoruz."

Zeliha Güngör ise kocasıyla aynı işi yaptığı için mutlu olduğunu söyledi.

Kente gelen yerli ve yabancı turistlerin ürünlerine ilgi gösterdiğini ifade eden Güngör, "Dükkana gidiyorum, orayı idare ediyorum, eve geliyorum, evi yönetiyorum. Dükkanda satış yapıyorum, sonra eve gelip yemek yapıyorum, kocamın ilacını veriyorum. Evdeki bulaşık, çamaşır, hepsi bana ait." şeklinde konuştu.

Muhabir: Rauf Maltaş

• Kıbrıs Barış Harekatı'nın "mücahitleri" Mehmetçiğin Ada'ya çıkışını anlattı
• Paraşütçü gazi, Kıbrıs Barış Harekatı'na katılmanın gurunu yaşıyor
• Kıbrıs'tan babasına gönderdiği mektupla şiir yazmaya başlayan gazi anılarını unutamıyor
• KKTC Cumhurbaşkanı Tatar: Bizi acımasızca toplu mezarlara koyacaklardı

Şanlıurfa Muharip Gaziler Derneği Şube Başkanlığı görevini de 30 yıldır sürdüren Aslan, Kıbrıs'ta geçen kahramanlık günlerini AA muhabirine anlattı.

Evli ve 6 çocuk babası Aslan, harekat bitene kadar Ada'da kaldığını söyledi.

Kıbrıs'a barışı getiren birliklerin içerisinde görev yapmanın onurunu yaşadığını ifade eden Aslan, şunları kaydetti:

"Kıbrıs gazileriyle gurur duyuyorum. O arkadaşlarımız, o günkü imkansızlıklara rağmen adeta her biri isimsiz kahramandı. 20 Temmuz sabahı harekat başladığında karada sadece 650 askerimiz vardı. Karşımızda ise tanklarla, toplarla, ağır silahlarla donatılmış 3 bin 500 kişilik bir Rum birliği vardı. Benim bulunduğum bölükte sadece 128 askerle bir alaya karşı direndik. Bizim uçaklara İncirlik'te bomba yükleniyordu fakat yakıt yoktu. Mersin Rafinerisi'nden yakıt ikmali yapılıp Kıbrıs'a hareket edilecekti. O günler çok zorluydu."

"Paraşütle mevzime inen askerle hemşehri çıktık"

Kıbrıs'taki günlerini unutamadığını anlatan Aslan, şöyle devam etti:

"Her yıl 20 Temmuz'da o şanlı sabahı hatırlıyorum. Şafakla birlikte Türk uçakları üzerimizden geçerek keşif yaptı. Arkasından Rumlar üzerimize yağmur gibi kurşun yağdırdı. Silahsız, cephanesiz kaldık ama iman gücüyle direndik. Sabah denizden ve karadan bomba yağdırıldı, havadan da Beşparmak Dağları bombalandı. Saat 10.00'da hava indirme birlikleri mevzilerimize atladı. Bir arkadaş paraşütle benim mevzime indi. O anda tanıştık, adı Mehmet Güneş, memleketi de tesadüfen Şanlıurfa, hatta benim köyümün yan köyündendi. İkimiz de çok sevindik. Üzerimize mermiler yağıyordu ama biz birbirimize sarıldık. Türkiye'deki durumu sordum, 'Herkes kenetlendi, elindekini avucundakini askere vermeye çalışıyor.' dedi. O arkadaşı 15.00'te Ercan Havalimanı'na götürdüler, ne yazık ki orada şehit oldu."

Göreve hazır

Aslan, zaman zaman da kentteki okullara giderek Kıbrıs'taki kahramanlık anılarını gelecek kuşaklara anlattığını söyledi.

Kıbrıs için tekrar göreve hazır olduğunu belirten Aslan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Çağırırlarsa bu yaşta koşa koşa yine giderim. Ben Şanlıurfalıyım, Kıbrıs'ı Şanlıurfa'dan daha iyi biliyorum. Arkadaşlarımı Ada'ya götürdüğümde onlara rehberlik ediyorum. Bazen orada doğan askerler bile bana soruyor. İki saat boyunca notsuz şekilde adayı anlatıyorum. Hem eski hem yeni isimleriyle tüm mekanları biliyorum. Biz orada gerçek Kıbrıs halkının hak sahibi olduğunu dosta düşmana gösterdik. Altın harflerle tarih yazdık. Bağımsız Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruldu. Ne mutlu ki bizim de bu çorbada bir tutam tuzumuz oldu, bununla bir ömür gurur duyuyoruz."

Muhabir: Rauf Maltaş

Çok sayıda vatandaşla Atatürk Havalimanı'na yürüdükleri sırada üzerlerinden tank geçmesi sonucu eşi Mehmet Şefik şehit, kendisi de gazi olan Şefkatlioğlu, aradan geçen yıllar boyunca 2,5 ay yoğun bakımda kalarak İstanbul ve Ankara'daki hastanelerde toplam 48 ameliyat geçirdi.

Bacağının birini kaybeden diğerini ise ameliyatlarla kurtarmayı başaran Şefkatlioğlu, bacağına uyumlu proteze 9 yıl aradan sonra Gaziler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde kavuşarak yeni yeni baston kullanarak yürümeye başladı.

Şanlıurfa Valiliğinin daveti üzerine 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü etkinliklerine katılmak için memleketi Şanlıurfa'ya gelen Şefkatlioğlu, çok sevdiği tarihi Balıklıgöl Yerleşkesi'ni gezip, balıklara yem attı.

Vahide Şefkatlioğlu, 15 Temmuz günü ve sonrasında yaşadıklarına ilişkin AA muhabirine, "Sokağa çıktığımızda o insan selini gördüğümüzde gerçekten Allah'ın lütfunun ne kadar büyük olduğunu, devletini ve milletini seven o kadar genci gördükten sonra bu vatanın yıkılmayacağını anladık. Bir yandan gözyaşı döktük, bir yandan tekbir getirdik, dua ettik." dedi.

Yürürken tanktan üzerlerine ateş açıldığını anlatan Şefkatlioğlu, şöyle devam etti:

"Arkama baktığımda bir tankın gelmesi için o insanların canavar olması gerekiyordu ki gerçekten canavarlardı. Ve biz 20 dakika yürüdükten sonra tanktan ateş açılmaya başlandı. Eşim bacağını bariyerin üstüne koydu, ben alttan geçtim o esnada tank üstümüzden geçti. Eşim orada şehit olmuştu. Benim bir bacağım kopmuştu. Şuurumu yitirmemiştim ama gözüm kapalıydı. Elhamdülillah çevredekilerin yardımıyla bir arabayla hastaneye gittim. Hastanede doktorlarımız çok çaba gösterdi, 2,5 ay sonra komadan çıktım. İlk uyandığımda bacağım kesilmişti ama benim doktorlara ilk sorum 'vatan kurtuldu mu?' oldu. Ben cesaretli bir insan değildim. O gün Rabbimiz içimize öyle bir iman gücü koydu ki karşımızda kim olursa olsun biz bu vatanın evlatları olarak bayrağımıza, ezanımıza sahip çıktık, bugün olsa yine aynı şekilde yaparız."

Yıllar süren tedavisinin nihayet tamamlanma aşamasına geldiğini dile getiren Şefkatlioğlu, şunları kaydetti:

"Ben komadan uyandığımda bacağımın alttan kesileceğini söylediler, bacağım ampute olmuştu. Bir bacağımı kaybettim, diğer bacağımda 48 ameliyat geçirdim, 3 tane platinim var. O gün tank üzerimizden geçtiğinde eşim ikiye ayrılmıştı, o gün hiç acı hissetmedim. Bu Allah'ın bize verdiği bir lütuf diye düşünüyorum. Bizim bu iman gücümüz olduğu sürece bu vatana hiçbir şey olmayacak. Bu vatanı bu kadar seven evlatlarımız olduğu sürece ve bizim de bu bayrak sevdamız, Kur'an sevdamız, iman sevdamız oldukça, Cumhurbaşkanımızın arkasında olacağız. O da inşallah bizim arkamızda olduğu sürece bu vatana kimse ihanet edemeyecek. 15 Temmuz sürecinin üzerinden 9 yıl geçti, ben hala tedavi görüyorum, geride kalan yıllar boyunca çok sıkıntılar yaşadım. Ankara'daki askerlerimizin tedavi olduğu hastanede çok şükür şifamı buldum."

Vahide Şefkatlioğlu, 15 Temmuz günü doğum günü olan çocukları Osman'a babasının şehitlik, kendisinin ise gazilik onuru ve gururunu bıraktığını sözlerine ekledi.

Muhabir: Rauf Maltaş

Bu projede de Şanlıurfa Orman Bölge Müdürlüğü ile işbirliği yapan Aişeoğlu, kentin plakasına atıfla "63 Bin Fidan Projesi"ni başlattı.

Proje kapsamında, Orman Bölge Müdürlüğünün planlamasıyla "11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü"nde kent protokolünün katılımıyla 500 bin dekarlık alanda fidan dikimi yapılacak.

Toprakla buluşturulacak zeytin, palamut, meşe, badem ve çam fidanlarının bakım, sulama ve koruma çalışmaları ise Orman Bölge Müdürlüğünce gerçekleştirilecek.

Aişeoğlu, proje kapsamında fidanlardan ilkini, 3 yaşındaki Beren Henteş ile birlikte toprakla buluşturdu.

"Bu kampanyaya daha fazla gönüllü katıldı"

Saadet Aişeoğlu, AA muhabirine, kentte çok az olan orman varlığının artırılması için yıllardır çaba gösterdiğini söyledi.

Bağışların Orman Bölge Müdürlüğünün hesabında toplandığını bildiren Aişeoğlu, fidanların Müdürlük tarafından belirlenen fiyat aralığına göre temin edildiğini belirtti.

Aişeoğlu, sosyal medya aracılığıyla vatandaşlara sık sık kampanyaya destek çağrısı yaptığını ifade etti.

İlk kampanyasında bazı zorluklar yaşadığını ancak bu kez daha fazla destek aldığını dile getiren Aişeoğlu, şunları kaydetti:

"Halkımızdan destek ve bağış bekliyoruz. Şanlıurfa'da ormanlık alan yüzde 1 civarında. Bunu artırmak için bu projeyi başlattık. 2021'deki ilk projede ilk günlerde çok az bağış alıyorduk, bu projede ise ilk 3 günde 4 bin fidan bağışı geldi. Bu kampanyaya daha fazla gönüllü katıldı. Artık tek başıma değilim, bu da bana daha fazla umut veriyor. Gönüllü sayısı arttıkça daha çok kişiye ulaşıyoruz. Projemiz, orman yangınlarının etkisiyle, daha hızlı ve başarılı ilerliyor. Vatandaşlarımız bireysel olarak çok katkı sağlıyor. Yeşili ve ormanı istiyorlar. Türkiye'nin farklı illerinde yaşayan Şanlıurfalılardan da ciddi destek alıyoruz."

Mimar Cihan Henteş ise kızıyla projeye destek verdiğini belirterek, "Kızım 3 yaşında. Bu ormanı hayata geçirebilirsek kızım 18 yaşına geldiğinde orman 15 yaşında olacak ve yemyeşil bir alan görecek. Kendi çocuğum için yeşil bir Şanlıurfa hayaline katkıda bulunuyorum. Herkesi bu duyarlı çalışmaya destek olmaya davet ediyorum." dedi.

Muhabir: Rauf Maltaş

Kazı Başkanı ve Batman Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kozbe, AA muhabirine, bu yıl mayıs ayında başlayan kazıların yıl sonuna kadar devam edeceğini söyledi.

Kaleye dair mimari yapı ve dönem bilgilerine ulaşmaya başladıklarını belirten Kozbe, dört farklı alanda çalışma yürüttüklerini ifade etti.

Kozbe, Memlük dönemine ait bir idari yapıyı ortaya çıkardıklarını belirterek şu bilgileri verdi:

"Memlük dönemine ait iki katlı olduğu kesin bir idari yapı tespit ettik. Yapının önünde, daha geç dönemde yani Osmanlı'nın son evrelerinde inşa edilmiş, Urfa evlerini yansıtan mekanlara rastladık. Ayrıca 'batı burcu' adını verdiğimiz sektörde, daha önce yalnızca tek bir burç olduğu düşünülüyordu. Bizim kazılarımızla hem kuzeyde hem de güneyde birer burç daha bulundu. Bu alan 11. ve 12. yüzyıla yani Doğu Roma dönemine tarihleniyor."

İç kalede ilk kaya mezarına rastlanıldı

İç kalede ilk kez bir kaya mezarına rastlanmasının oldukça önemli bir bulgu olduğunu belirten Kozbe, şunları kaydetti:

"Bu yıl farklı bir buluntuya ulaştık. Bir kaya mezarı Urfa'da bu tarz mezarlar çok yaygın, örneğin Kızılkoyun Nekropolü, Kale Eteği Nekropolü ve Güney Eteği Nekropolü gibi alanlarda onlarca örneği var. İç kalede, yani kalenin merkezinde böyle bir mezara ilk kez rastlıyoruz. Mezarın kısa bir giriş koridoru var. Girişin önünde dairesel bir kapak taşı bulunuyor. Henüz taşı açamadık, bu yüzden mezarın iç kısmına giremedik. Yakında çalışmalar başlayacak. Dromosun üst kısmında Süryanice olduğu düşünülen bir yazıt yer alıyor. İçeriği henüz çözülemedi ama çözüldüğünde mezarın kime ait olduğu anlaşılabilir."

Mezarın içeriğiyle ilgili henüz bilgi sahibi olmadıklarını ifade eden Kozbe, dışarıdan bakıldığında kemerli klineler bulunan bir mezar yapısının görüldüğünü söyledi.

Kaya mezar Osroene Krallığı'na ait olabilir

Mezarın Geç Antik Çağ'a ait olabileceğini dile getiren Kozbe, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu bölgede, halk arasında Abgar Krallığı olarak bilinen Osroene Krallığı bulunmaktaydı. Bu mezarın, o kraliyet ailesine ait bir bireye ait olma olasılığı var. Ancak bu bilgiyi ancak mezarın içine girdikten sonra netleştirebiliriz. Kaya mezarları burada genellikle 4. ve 6. yüzyıllar arasında görülüyor. Ancak mezar Abgar Krallığı'na aitse, 3. yüzyıla tarihlenmesi gerekebilir. Şu anda, mezarın 3. ile 8. yüzyıllar arasına, yani Geç Antik Çağ'a ait olduğunu söyleyebiliriz. İçeriden çıkacak buluntular, varsa mozaikler ya da yazıtın sunduğu bilgiler doğrultusunda kesin tarihi belirlemek mümkün olacaktır."

Muhabir: Cebrail Caymaz

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünden alınan izinle 1995 yılında başlayan kazılarda, Neolitik Dönem'e ait, boyları 3 ila 6 metre, ağırlıkları da 40 ila 60 ton olan, yabani hayvan figürlü "T" biçimli dikili taşlar bulundu.

Ortaya çıkarılan Neolitik Dönem'e ait eserlerle ünü her geçen gün artan Göbeklitepe, 2011'de UNESCO Geçici Listesi'ne, 2018'de ise Dünya Mirası Listesi'ne alındı.

Bu ünvanla dünyadaki bilinirliği artan Göbeklitepe, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 2019'un "Göbeklitepe Yılı" ilan edilmesiyle ziyaretçi sayısını giderek artırdı.

Tüm dünyada etkili olan Kovid-19 salgını ve 2023'te yaşanan deprem ve sel felaketiyle ziyaretçi sayısı düşse de Göbeklitepe'yi 2019'da 412 bin 378, 2020'de 197 bin 912, 2021'de 567 bin 453, 2022'de 837 bin 811, 2023'te 512 bin 164, 2024'te 731 bin 794, 2025'in ilk 6 ayında 385 bin 511, toplamda 3 milyon 645 bin 23 kişi gezdi.

"Bütün turlarda istisnasız Göbeklitepe programı var"

İl Kültür ve Turizm Müdürü Aydın Aslan, AA muhabirine, Göbeklitepe'nin dünyada gittikçe popüler bir mekan haline geldiğini söyledi.

Göbeklitepe'ye daha fazla turistin gelmesi için çalışmalar yürüttüklerini belirten Aslan, şunları kaydetti:

"Göbeklitepe, UNESCO'nun Dünya Mirası Listesi'ne girmesiyle birlikte bölge turizminin lokomotifi olmuş durumda. Bölgeye gelen bütün turlarda istisnasız Göbeklitepe ve Şanlıurfa programı var. Bu anlamda baktığımızda, Göbeklitepe sadece bölgenin değil, gelecek yıllarda da Türkiye'nin kültür turizmi alanında lokomotifi olacağını gösteriyor."

Aslan, Göbeklitepe'nin markalaşması kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Roma'daki Kolezyum'da "Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi" sergisinin açıldığını hatırlattı.

Uluslararası tanıtımların öneminden bahseden Aslan, "Altı ay süren sergiyi 6 milyon kişi gezdi. Etkisi kısa sürede sahaya yansıdı. Kolezyum'daki sergiyi gören birçok ziyaretçi Göbeklitepe'yi de görmek için bölgeye gelmeye başladı." ifadesini kullandı.

Ziyaretçilerden Ahmet Yazdağ da Göbeklitepe'yi ziyaret etmek için Avustralya'dan geldiğini dile getirdi.

Göbeklitepe'nin kendisini heyecanlandırdığını belirten Yazdağ, "Ben Avustralya'da bir hastanede çalışıyorum. Orada bile doktorlar Göbeklitepe'yi gelip görmek istiyor. İnşallah onlar da buraya gelip görürler. Şanlıurfa gelip görmeye değer bir yer." diye konuştu.

Muhabir: Eşber Ayaydın

Depremlerin ardından Şanlıurfa'nın tamamında hızlı şekilde konut yapımına başlandığını anlatan Şıldak, şunları kaydetti:

"Depremden ilimizde 12 bin orta ve ağır hasarlı bina, 19 bin de bağımsız bölüm etkilendi. Yıkım ve enkaz kaldırma çalışmalarını tamamladık. Ağır hasarlı binaların tamamını, orta hasardan ağır hasara dönüşenlerin ise yüzde 81'ini temizleyerek, enkaz çalışmalarını bitirmiş durumdayız. Toplu Konut İdaremiz tarafından şehir merkezinde ve bütün ilçelerimizde yine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız tarafından ise kırsal mahallelerimizde konut yapımları devam ediliyor. Hak sahibi sayımızın çok çok üzerinde devletimiz konut yapıyor, mağduriyet asla söz konusu değil. Şanlıurfa'da 7'nci kura çekimi yapıldı. İlimizde yapılan 14 bin 500 konuttan 8 bin 766'sının yapımı tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildi. Bunların 7 bin 500 civarında şehir merkezinde 1200'ün üstü ise kırsalda yer alıyor. Pek çok vatandaşımız konutuna taşındı. Eyyübiye, Karaköprü ve Birecik ilçelerimizde ilk yapımı tamamlanan konutlarda günlük hayat devam ediyor."

Muhabir: Rauf Maltaş

Burada fotoğraf çektiren ziyaretçiler, ören yerinin yapısı ve barındırdığı eserler hakkında bilgiler edindi.

Ziyaretçilerden Ali Saz, AA muhabirine, ailesiyle ilk kez Göbeklitepe'yi ziyarete geldiğini belirterek, "Burası gayet güzel bir yer ve heyecanlandık. Herkesin burayı görmesini isterim." dedi.

Ankara'dan gelen 4. sınıf öğrencisi Elif Yıldırım ise tur kapsamında geldikleri Şanlıurfa'da Göbeklitepe'yi ziyaret ettiklerini ve çok beğendiğini söyledi.

Muhabir: Müslüm Etgü

"Hububat deposu" olarak bilinen dev işletmede mayıs ayı sonunda başlayan buğday hasadı, 184 biçerdöver, 128 kamyon ve 1200 işçinin katkısıyla sürüyor.

Hasadın temmuz ayının ilk haftasına kadar devam etmesi bekleniyor.

"Bu yıl 200 bin ton mahsul beklemekteyiz"

Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdür Yardımcısı Kadir Koşar, AA muhabirine, işletmelerinin 1 milyon 633 bin dekar alanla dünyanın tek parça halinde işletilen en büyük tarım alanı olduğunu söyledi.

İşletmede güzlük ekilişi yapılan fiğ, mercimek ve arpa hasadını tamamladıklarını dile getiren Koşar, 484 bin dekar alana ekilmiş olan buğdayın hasadına devam ettiklerini belirtti.

Koşar, iki vardiya halinde gece yarısına kadar süren çalışmalarda 5 ekmeklik ve 5 makarnalık buğday çeşidinin hasadını sürdürdüklerini ifade ederek, şöyle konuştu:

"İşletmemizde şu an hasat faaliyetimiz gece gündüz hummalı bir şekilde tane kaybını en aza indirmek amacıyla teknik personelimiz ve işçilerimiz vasıtasıyla devam etmektedir. Elde edeceğimiz ürünleri temiz, sertifikalandırılmış, hastalıklardan ari bir şekilde paketleyerek çiftçilerimize ulaştıracağız. Bu sene 200 bin ton buğday elde etmeyi planlıyoruz. Hasat sürecini 15 gün içerisinde tamamlamayı düşünüyoruz."

Bu yılki verimin geçmiş yıllara göre gayet iyi olduğunu belirten Koşar, "Mevsimsel olarak son dönemlerde serin bir dönem geçtiğinden dolayı dane doldurma, dane iriliği ve verim açısından yüksek bir rekolte beklemekteyiz." dedi.

Muhabir: Eşber Ayaydın

Restorasyon çalışmaları kapsamında tarihi dokusu korunacak hanın modern kullanıma uygun hale getirilmesi hedefleniyor.

Yapının yalnızca tarihi eser olarak değil, aynı zamanda sosyal, kültürel ve turistik cazibe merkezi olarak değerlendirilmesi planlanıyor.

Alt katı kısmen, üst katı ise tamamen revaklarla çevrili han, kesme taş ve ahşap kullanılarak inşa edilmesiyle dikkati çekiyor.

Muhabir: Rauf Maltaş

Bölgedeki çalışmalarda İl Emniyet Müdürlüğü Sualtı Grup Amirliğinde görevli dalgıç polisler, Şanlıurfa Arama Kurtarma (ŞUAK) ve AFAD ekipleri yer alıyor.

Ekipler, yaklaşık 20 kilometrelik alanda çalışmasını sürdürüyor.

Ekipler, akıntıya kapılan Abdullah Ömsal'ın cesedini, kanala düştüğü yerin yaklaşık 2 kilometre ilerisinde buldu.

Ömsal'ın cesedi, olay yerindeki incelemenin ardından Şanlıurfa Adli Tıp Kurum morguna kaldırıldı.

Muhabir: Rauf Maltaş

Hava sıcaklığı 38 derece olmasına rağmen hafta sonu tatilini fırsat bilen misafirler, Göbeklitepe'de fotoğraf çektirip ören yerinin tarihi hakkında bilgi aldı.

Alanı ziyaret eden Hüseyin Nacaroğlu, Göbeklitepe'nin çok farklı ve özel bir yer olduğunu belirterek herkesin burayı mutlaka görmesi gerektiğini söyledi.

Muhabir: Müslüm Etgü

Harran Üniversitesi Hastanesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Emin Boleken, küçük çocuğun kendilerine başvurduğunda yemek borusunda ciddi bir yanık oluştuğunu tespit ettiklerini hatırlattı.

Uzun süre yoğun bakımda tedavi gören çocuğun aylarca yutma zorluğu nedeniyle ağızdan beslenemediğini anlatan Boleken, "Her ay yemek borusu genişletmeleri uyguladık. Ancak bu girişimler yanıt vermedi. Zamanla hastamız sadece karın duvarından mideye yerleştirilen bir tüple beslenebilir hale geldi. Bu çocuk, iki yıl boyunca ağzından su bile içemedi." dedi.

Prof. Dr. Boleken, hastaya mide dokusunu kullanarak yeni bir yemek borusu oluşturdukları aktararak şöyle devam etti:

"Bu, oldukça kompleks ve uzun süreli bir ameliyattı. Ameliyat, çocuk cerrahisi, göğüs cerrahisi ve genel cerrahiden oluşan multidisipliner bir ekiple gerçekleştirildi. Göğüs Cerrahisinden Prof. Dr. Atalay Şahin, Genel Cerrahiden Prof. Dr. Faik Tatlı ve Çocuk Yoğun Bakım Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Fevzi Kahveci sürece kritik katkılar sundular. Anesteziden hemşirelere, yoğun bakım personelinden diyetisyenlere kadar büyük bir emek verildi. Bu başarı, tam anlamıyla ekip işidir."

Harran Üniversitesi Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. İdris Kırhan da sağlık ekibine teşekkür ederek "Bölgenin sağlık üssü olma yolunda ilerliyoruz. Bu tür vakalarda multidisipliner yaklaşım sayesinde çocuklarımızın hayatlarına dokunuyoruz. Ancak bu olay bize bir kez daha gösterdi ki çocuk sağlığında en etkili yöntem önlemedir. Toplumsal farkındalık oluşturmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Muhabir: Eşber Ayaydın

Tarım ve hayvancılıkta Türkiye'nin önde gelen şehirleri arasında bulunan ve girişimcilerin ilgisinin yoğun olduğu kente Şanlıurfa Gıda İhtisas OSB ile Tarıma Dayalı İhtisas Besi Organize Bölgesi kuruldu. Bunun yanı sıra Siverek, Birecik ve Viranşehir'de oluşturulan OSB'lerle birlikte kentte üretim yapan işletme sayısı 943'e ulaştı.

Girişimcilerin kente yatırım yapmak için artan talebi üzerine, yeni alanların parselasyonu için çalışma başlatıldı.

Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, AA muhabirine, kentin tarım ve turizmin yanında sanayide de hamle yaptığını söyledi.

Mevcut OSB'lerin kapasitesinin dolduğunu ve yeni genişleme alanlarında yürütülen çalışmaların tamamlandığını dile getiren Vali Şıldak, "Şanlıurfa Organize Sanayi Bölgesi, etaplar halinde gelişmiş ve artık sınıra ulaşmış durumdayken bir genişleme alanı çalışmasıyla inşallah çok yakın bir süreçte burada tekrar yeni fabrikaların kurulduğunu, bacaların tütmeye başladığını göreceğiz. Genişleme alanımızın yeni parselasyon planından sonra 96 parseli satışa hazır hale getiriyoruz ve haziran ayı başından itibaren ön tahsis sürecini başlatacağız yani burada 70'in üzerinde sanayicimiz, fabrika kuracak alanlarına kavuşmuş olacak." diye konuştu.

Şıldak, aldıkları kararla sanayicilere arsa tahsisi noktasında kolaylık sağladıklarını, altyapı katılım bedelini yüzde 40'tan yüzde 20'ye düşürdüklerini, taksit sayısını da 6'ya yükselttiklerini ifade etti.

Vali Şıldak, artan sanayileşme oranının istihdamı da arttırdığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"15 yıl öncesinde ilimizde sadece Şanlıurfa Organize Sanayi Bölgesi mevcutken şu an 6 OSB alanına ulaştık. 2008'de 2 bin 500 sanayi işçimiz mevcutken bu rakam şu an 35 bini aşmış durumda. Özellikle şunu vurgulamak isterim. Şanlıurfa, bir tarım şehri ancak son gelişmelerle birlikte hem sanayi hem de turizm alanında da 'Artık ben varım.' deyip gerçekten güçlenen ayaklarının üzerinde durabilen bir il haline geldi. Bir de biliyorsunuz, gıda organize sanayi bölgemiz var. Tarıma dayalı ihtisas OSB olarak kuruldu. Burası da zaten doğal sınırlarına ulaştı. Şu an boş parsel bulunmuyor. Orada yine bir genişleme çalışması yürütüyoruz."

Fabrikaların üretimi noktasında çeşitlilik bulunduğunu söyleyen Şıldak, kentte pamuk işleme tesisleri, tekstil ve ayakkabıcılık noktasında kümelenmelerin olduğunu ifade etti.

Sanayinin artmasıyla katma değeri yüksek ürünlerin üretilmesinin kent için önemli olduğunu vurgulayan Şıldak, bu yükselişin devamlılığıyla istihdamın yakın zamanda 50 bine ulaşmasını beklediklerini sözlerine ekledi.

Muhabir: Eşber Ayaydın

Bölgedeki ceylanlar sıkı şekilde korunurken, özellikle üreme dönemlerinde yavruların zarar görmemesi ve çalınmaması için jandarma ve DKMP ekiplerinin denetimleri daha da sıklaşıyor. 7 gün 24 saat nöbet tutan ekipler, kaçak avcılara göz açtırmıyor.

Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, AA muhabirine, ceylanların Şanlıurfa için çok değerli olduğunu, bu hayvanlara özenle bakıldığını anlattı.

Kızılkuyu 75. Yıl Ceylan Üretme İstasyonu'nda yetiştirilen ceylanların doğada popülasyonlarının artması için farklı bölgelere götürülerek serbest bırakıldığını aktaran Şıldak, şöyle konuştu:

"Şu an istasyonumuzda 393 yetişkin ceylanımız var, bu sezon bereketliydi, 200 de yavrumuz oldu. Az önce iki yavrumuzu kucağımıza aldık ve 3-4 günlüklerdi. Bu yavrularımız hakikaten Allah'ın en güzel lütuflarından biri, o masumiyetiyle ve kendine özgü güzelliğiyle gerçekten büyülüyor, göz kamaştırıyor. İlimizde aynı zamanda 2 özel üretme istasyonunda ceylan yetiştiriliyor. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğümüzün Ceylanpınar İşletmesi'nde 1000'in üzerinde ceylan var, mevcut durumda bütün bunları topladığımızda 3 binin üzerinde ceylan şu anda Urfa topraklarında bulunuyor.

Milli Parklar tarafından yetiştirilen ceylanların 400'ünün de tabiatta hayatlarını sürdürdüğünü biliyoruz. Aynı zamanda buradaki ceylanların bir kısmı Şırnak ilimizin Cudi Dağı'na gönderiliyor. En son 160 ceylanımız gönderilip burada tabiat şartlarında hayatını devam ettiriyor. Urfa ceylanı, Urfa'nın dağlarında özgürce hayatına devam ediyor."

Şıldak, yavrulama dönemi dolayısıyla özel önlemler aldıklarını, jandarmanın DKMP ekiplerine destek verdiğini belirterek, üretme istasyonlarında güvenliğin üst düzeyde olduğunu söyledi.

Bütün personelin ceylanlara gözü gibi baktığını vurgulayan Şıldak, yetiştirilenlerden bir kısmının mevsimi geldiğinde yeniden doğaya salınacağını dile getirdi.

Hasan Şıldak, istasyonda bir tanıtım alanının da olduğuna değinerek, ceylanları görmek isteyenleri kente davet etti.

Muhabir: Eşber Ayaydın

Önceki yıla göre kentteki ziyaretçi sayısının arttığını dile getiren Şıldak, şunları kaydetti.

"Son iki yılın ardından 2025 yılında ziyaretçi sayımızı önemli ölçüde arttırmış bulunuyoruz. Göbeklitepe'yi geçtiğimiz yıl ilk 5 aylık dönemde 236 bin kişi ziyaret ederken bu sayı 2025'te 321 bine ulaşmış durumda. Aynı şekilde ilimizdeki müzelerin ziyaretçi sayıları da 80 binden 147 bine yükseldi. Bu günlerde de otel doluluk oranlarımız çok yüksek seyrediyor ve Kurban Bayramı tatilinde şehrimiz yine çok sayıda ziyaretçiyi ağırlayacak. Bu umut verici tablo karşısında Şanlıurfa'da turizmin daha hızlı ve istikrarlı şekilde yükselmesi için şehrimizin her yönüyle turizme hazırlanmasının önemi bir kat daha artıyor."

Muhabir: Cebrail Caymaz