Polis memurunun, denetim sırasında elleri üşüyen motosiklet sürücüsü Bilal Şahin'e eldivenini vermesi, kuryenin kask kamerasınca kaydedildi.

Şahin'in sosyal medya hesaplarında 'Aslında üşüyen ellerimden daha çok kalbimi ısıttı' başlığıyla paylaştığı görüntüler kısa sürede 1 milyon kez izlendi.

Sekiz yıldır emniyet teşkilatında görev yapan Dağdemir, her konuda vatandaşa yardımcı olmak istediklerini söyledi.

Vatandaşın can ve mal güvenliğini sağlamak için sürekli sahada bulunduklarını belirten Dağdemir, şunları kaydetti:

'Trafik birimi olarak her zaman sahada aktif çalıştığımız için insanların en zor ve en gerektiği anında ani müdahalelerimiz oluyor. İlimizde yaklaşık 5 kazadan birinin motosiklet kazası olduğunu tespit ettik. Bununla ilgili denetimlerimizi sıklaştırdık. Denetim sırasında bir motosikletli kuryenin eldiveninin olmadığını ve üşüdüğünü fark ettim. Yeni aldığım bir eldivenim vardı, kendisine hediye olarak verdim. Arkadaşın kask kamerası kayıttaymış. Bu durumu sonra sosyal medyadan paylaşmış. Benim de daha sonra haberim oldu. Vatandaşımızın yüzünü gülümsettirdikse, kalbini ısıttıysak ne mutlu bize.'

'Hem motivasyonum arttı hem de ellerimi ve gönlümü ısıttı'

Motosiklet sürücüsü Şahin de trafik polisinin davranışından dolayı çok mutlu olduğunu ifade ederek, 'Geçen gün paket serviste bir yoğunluğumuz vardı, kurye arkadaşlarımıza yardım etmek için pakete çıktım. O esnada trafik uygulamasına takıldım. Havalar soğuktu, ellerim üşüyordu. Rıdvan Bey yeni aldığı eldiveni arabadan alıp bana verdi. O gün aslında hem motivasyonum arttı hem de ellerimi ve gönlümü ısıttı. O esnada kask kameram kayıttaydı. Bu görüntüyü sosyal medya hesabımdan paylaşmak istedim ve kısa bir sürede 1 milyon izlenme aldı. Çok güzel yorumlar geldi.' diye konuştu.

Muhabir: İbrahim Yaldız

Van'da da 942 pancar çiftçisi, 47 bin 420 dönüm alanda hasadını yaptıkları pancarları Erciş ilçesindeki fabrikaya ulaştırıyor.

Fabrikalarda toprak ve çamurdan arındırıldıktan sonra silolara alınıp kanal vasıtasıyla fabrikaya taşınan pancarlar, basınçlı suyla yıkanarak temizleniyor.

Soyma, kesme, rendeleme, haşlama ve pres gibi işlemlerden geçirilen pancarlar, son olarak yüksek sıcaklıkta şerbet filtrelerinden geçirilerek belirli bir sıcaklık düzeyinde kristalleştirilip şekere dönüştürülüyor.

Çiftçilerden alınan pancarla ülkenin şeker ihtiyacının önemli bir bölümünün karşılandığı iki fabrikada yapılan üretimle hem yöre çiftçisine hem de ülke ekonomisine katkı sunuluyor.

Bu yıl çiftçilerden 560 bin ton pancar alımının beklendiği fabrikalarda, bu pancarlardan 76 bin 10 ton şeker üretiminin yapılması hedefleniyor.

'Halihazırda 337 bin ton bir pancar aldık'

Muş Şeker Üretim Sanayi AŞ Genel Müdürü Turgut Kızılkaya, AA muhabirine, bu yıl 1530 çiftçinin 56 köyde 60 bin dönüm alana ekim yaptığını söyledi.

Çiftçilerden bu yıl 340 bin ton pancar almayı hedeflediklerini ifade eden Kızılkaya, şöyle konuştu:

'Halihazırda 337 bin ton bir pancar aldık. 3 bin ton pancarı da çiftçilerimiz teslim edecek. Bize tahsis edilen A kotası olan 41 bin 510 ton civarında şeker üretimimiz gerçekleşecek. Yaklaşık 1500 ton da C kotası şekeri elde edeceğiz. Bu süre zarfında yaklaşık 90 bin ton küspe elde etmiş olacağız. 12 bin tona yakın da melas üretimimiz olacak. Çiftçiden alacağımız 340 bin ton pancarla ekonomiye 2,5 milyar liranın üzerinde katkı sağlamış olacağız. Elde edeceğimiz küspenin de yüzde 70'i çiftçimize istihkak olarak verilmekte. Fabrikamız, bölgenin hayvancılığına kaba yem bakımından ciddi katkı sağlıyor.'

Çiftçilere fabrikaya temiz pancar teslim ettikleri için teşekkür eden Kızılkaya, şunları kaydetti:

'Temiz pancar fabrikanın işleyişini kolaylaştıran unsurlardan biri. Geçen yıl aldığımız pancarın polar ortalaması 15,94 iken bu yıl 17,14 bantlarında. Geçen yıla nazaran pancarlarımızdaki şeker oranında ciddi bir artış gördük. Bu şeker oranının yüksek olması hem fabrikanın işleyişi açısından hem de çiftçinin kazancının artması açısından önemli bir değerdir. Şeker oranının artmasında iklimsel parametreler önem taşıyor. Türkiye'nin en iyi kampanyasını geçirdik diyebiliriz. Görünen o ki Türkiye'de kampanyasını en erken bitiren fabrika biz olacağız. Umuyoruz ki kotamız önümüzdeki yıllarda artar ve buradaki kampanya süremizi biraz daha uzatırız.'

'33 bin ton şeker üretmeyi hedefliyoruz'

Erciş Şeker Fabrikası Müdürü Metin Arslan ise fabrikada günde ortalama 2 bin 200 ton pancar kesiminin yapıldığını belirtti.

Fabrikada 589 kişinin istihdam edildiğini dile getiren Arslan, şöyle konuştu:

'Bu yıl 942 üreticimize şeker pancarı alımı taahhüdünde bulunduk. Bunun karşılığında 47 bin 420 dekar alana pancar ekimi yaptık. 220 bin ton pancar almayı hedefliyoruz. Bu pancarlardan 33 bin ton şeker, 7 bin 700 ton melas, 66 bin ton da yaş küspe üretmeyi hedefliyoruz. Fabrikamız 7 gün 24 saat üç vardiyalı olarak çalışmaktadır.'

Fabrikanın, bölgenin ekonomisine önemli katkı sunduğunu vurgulayan Arslan, 'Sayın Cumhurbaşkanımızın yüzde 10 Doğu Teşvik Primi vermesiyle üreticiler pancara yöneldi. Bu vesileyle pancar üretiminde çok önemli artış ve aynı zamanda üreticimize de ekonomik olarak geri dönüş olmuştur. Fabrika olarak üreticilerimize ekim yapmadan önce tohum, gübre ve nakit avans desteği veriyoruz.' dedi.

Çiftçilerden Bülent Kızılkaya da bu yıl 700 dekar alana şeker pancarı ektiğini belirterek, 'Bu yıl verimden memnunuz. İnşallah kısa sürede ekinimizi kaldırıp fabrikaya teslim ederiz. Devletimizin bize gübre ve avans destekleri oluyor. Pancarları teslim ettikten sonra Doğu Teşvik Primi de alıyoruz. Bu da çiftçiyi bir nebze olsun rahatlatıyor. Hasat bu yıl geçen yıla göre biraz daha iyi.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: İbrahim Yaldız,Necmettin Karaca

Milyonlarca yıl önce Varto fayındaki volkanik faaliyetler sonucu oluştuğu düşünülen yaklaşık 35, 40 metre yükseklikteki sütunların ender görülen yapılar arasında yer aldığı belirtiliyor.

Bazalt sütunların olduğu bölgede araştırma yapan Muş Alparslan Üniversitesi Afet Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi İskender Dölek, AA muhabirine, jeolojik miras olarak koruma altına alınması gereken yapıların turizme de hizmet edebileceğini söyledi.

'Bu bölge sit alanı olarak ilan edilmeli'

Çevredeki ekolojik çeşitliliğin vadiyi oldukça değerli kıldığını ifade eden Dölek, şunları kaydetti:

'Burası turizme kazandırılırken aynı zamanda koruma odaklı yaklaşımlarla bölgenin düzenlenmesi gerekiyor. Burası bölge insanına önemli katkılar sağlayacaktır. Sadece turizm amaçlı düşünmemekte gerekir. Özellikle Varto fay zonu, Leylekdağı segmenti ve onlarla birlikte bölgenin depremselliği ile bütünleşik düşünüldüğünde bölgenin tektonik ve volkanik özelliklerinde kilit ve önemli noktalardan bir tanesi. Buranın destinasyon amaçlı düşünüldüğü gibi bölgenin yer bilimleri açısından da önemli referans noktalardan bir tanesi olduğunu düşünüyoruz. Koruma amaçlı geliştirilecek birçok proje, bölgede turizmle birlikte kırsal kalkınmayı destekleyecek.'

Bazaltların Türkiye ve dünyada değişik örneklerinin olduğunu dile getiren Dölek, 'Özellikle İskoçya'da 'Dev Kaldırımı' olarak ifade edilen yapılara benzeyen bir yapı ama buranın bir farkı, özellikle ekolojik olarak sunmuş olduğu zengin çeşitlilik, burayı daha da önemli kılıyor. Ankara Kızılcahamam yakınlarında yine bazalt sütunlarından oluşan jeosit ya da jeomorfositlerin turizme kazandırıldığı alanları biliyoruz. Burasının da en az onlar kadar potansiyel değeri var.' dedi.

Bazal sütunların oluş şekliyle ilgili de bilgi veren Dölek, şöyle devam etti:

'Bazaltların bu şekli alması Leylekdağı segmentindeki zayıf fay zonlarını takip ederek yüzeye çıkmasıyla alakalı. Bunlar genelde altıgen şeklinde oluyor ama buradaki yapı daha çok beşgen şeklinde gelişmiş. Bazaltın soğumasıyla çatlaklar veya yarıklar oluşmuş. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından Tabiat Varlıklarını Koruma Kuruluna sunularak, bu bölge sit alanı olarak ilan edilmeli. Burası arkeolojik amaçlı değerlendirilerek korunması sağlanmalıdır.'

Muhabir: İbrahim Yaldız

Kırsaldaki yerleşim yerlerinde okulları ziyaret eden gönüllüler, düzenledikleri etkinliklerle alkol, tütün, madde, kumar ve teknoloji bağımlılığının zararlarını anlattı.

Vatandaşlara da broşür dağıtarak bağımlılıkla mücadele bilinci aşılamaya çalışan gönüllüler, madde ve teknoloji bağımlılarını Yeşilay Danışmanlık Merkezine yönlendirdi.

Son olarak Sungu beldesi ve bağlı köyleri ziyaret eden gönüllüler, çocuklara yönelik etkinlikler düzenledi, esnafı ziyaret ederek bağımlılığın zararlarını ve tedavi yollarını anlattı.

Yeşilay şubesinde görevli Taner Yıldırım, AA muhabirine, bağımlılıkla mücadele kapsamında gönüllülerle sürekli sahada olduklarını söyledi.

Beldedeki 200 öğrenciye eğitim verdiklerini, vatandaşları da evlerinde ziyaret ederek farkındalık oluşturmaya çalıştıklarını belirten Yıldırım, şunları kaydetti:

'Amacımız, esnaf ve tüm halkımızın bağımlılık mücadelesinde bize destek sağlaması ve farkındalık oluşturması. Gönüllerimizle kapı kapı gezerek ailelere ulaşıyoruz. Sosyal medya mecralarında herkese ulaşamıyoruz, vatandaşımızın ayağına giderek broşürümüzü veriyoruz. İnsanlarımızın bağımlılık illetinden nasıl ücretsiz şekilde kurtulacağını anlatıyoruz. Bilim kurulumuz tarafından gerçekleştirilen eğitimleri çocuklara veriyoruz. Üniversite, lise, ortaokul, ilkokul ve okul öncesi çocuklarımıza yönelik eğitimler gerçekleştiriyoruz.'

Bağımlılıkla mücadelede herkese ulaşmaya gayret ettiklerini ifade eden Yıldırım, 'Çocukların zihinsel ve işitsel gelişimlerini desteklemek amacıyla çeşitli eğitici oyunlar oynamaya başladık. Yeşilayın mesajını aslında oyunlar vasıtasıyla gençlerimize, çocuklarımıza iletiyoruz. Gönüllülerimizle mahalle mahalle, köy köy, belde belde, ilçe ilçe gezerek insanlarımızı bilgilendiriyoruz.' dedi.

Muş Yeşilay Genç Üniversite Komisyon Başkan Yardımcısı Ramazan İnaç ise 'Yeşilay olarak merkezde, köylerde, camilerin önünde her yerde faaliyet gösteriyoruz. Sungu beldesinde yaklaşık 200 çocuğa oyun organizasyonu hazırladık. Çocuklarla oyunlar oynadık. Çocuklara eğitim verildi. Yeşilayın tanıtımını yaptık. Faaliyetlerimizi yaygın hale getirmeye çalışıyoruz.' diye konuştu.

Gönüllülerden Burçin Buğracı da ortaokul öğrencilerine Yeşilayı tanıtıp ardından etkinlik yaptıklarını, oyunlar oynadıklarını dile getirerek, şunları kaydetti:

'Çok güzel bir gündü. Çocukların mutlu olduğunu görünce biz de mutlu olduk. Yeşilayı tanıtmak, insanlara farkındalık kazandırmak adına ne kadar zor olsa güzel bir çalışma. Amacımız, farkındalık oluşturmak. Destek almak isteyen ve erişemeyen çok insan var. Destek almak isteyenler oldu. Bilgilerini aldık, gerekli yönlendirmeleri yaptık.'

Muhabir: İbrahim Yaldız

Okulun tek öğretmeni olarak göreve başlayan Çökdel, birleştirilmiş sınıfta öğrencilerin eğitimine katkı sağlamak için yoğun çaba sarf ediyor.

Çökdel, dağın yamacında kurulu köy okuluna servisle gelip, ardından soba yakarak ısıttığı sınıfta 18 öğrencisi için sıcak bir eğitim ortamı oluşturuyor.

Çocukların okulu sevmesi için sınıf panolarını rengarenk süsleyen Çökdel, derslerin yanı sıra çeşitli etkinliklerle öğrencilerin gelişimine katkıda bulunuyor.

Çökdel, öğrencilerinin dikkatini artırmak ve problem çözme becerilerini geliştirmek için zeka oyunları düzenlerken, doğada yaptığı kitap okuma etkinlikleriyle de öğrencilerine okuma sevgisini aşılıyor.

Çökdel, AA muhabirine, zorlu kış günlerinde bile, çocukların eğitimden geri kalmaması için okula gelerek birleştirilmiş sobalı sınıfta eğitim verdiğini anlattı.

Öğrencileriyle aralarında iyi bir sevgi bağının oluştuğunu belirten Çökdel, 'Zorlanıyorum ama çocukların bir gülümsemesiyle bu zorluklar kolaylaşıyor. Öğrencilerle tahta boyuyoruz, doğada kitap okuma etkinlikleri yapıyoruz. Fen alanında deneyler yapıyoruz, satranç ve mangala gibi diğer zeka oyunları oynuyoruz.' dedi.

Çökdel, çocukların mutlu olması için çaba sarf ettiğini dile getirerek, şunları söyledi:

'Sınıfımızı çocuklarla birlikte rengarenk panolarla donattık. Panoda yapılan her etkinlik onların eseri. Her bir renk çocukların eğlendiğinin göstergesi. Çocuklar duvarda etkinliklerini görünce çok mutlu oluyorlar. Köyümüzün yolları biraz eğimli olduğu için kışın araçlar çıkmıyor. Servis bizi yolda indiriyor. Okula kadar yürüyoruz. Dört sınıfı bir arada okutuyorum. Hem müdürlük işleriyle ilgileniyorum, hem öğrencileri geleceğe hazırlıyorum.'

Çocukların üşümemesi için soba yaktığını aktaran Çökdel, 'Sınıfı ısıttıktan sonra çocuklarla ders işliyoruz, etkinlikler yapıyoruz. Çocukları geleceğe hazırlayıp vatanına ve milletine faydalı bireyler olmalarını sağlıyorsam bu benim için en büyük mutluluk. Birleştirilmiş sınıfta 18 öğrencimle bireysel olarak ilgileniyorum. Onlara hem annelik hem ablalık yapıyorum. Sabah servisten indiğimde çocuklar beni karşılıyor. Öğrencilerime sarıldığımda çok mutlu oluyorum.' ifadelerini kullandı.

Öğrenci Zeynep Aykan ise 'Öğretmenimiz her sabah sobayı yakıyor. Öğretmenimizle ebelemece, yakan top, ip atlama ve mendi kapmaca gibi oyunlar oynuyoruz. Oyun oynarken çok mutlu oluyoruz. Öğretmenimizle oyun oynadığımızda kendimizi çok iyi hissediyoruz. Bazen doğada etkinlikler yapıyoruz, kitap okuyoruz.' şeklinde konuştu.

Muhabir: İbrahim Yaldız

Üniversite bünyesindeki Selçuklu ve Malazgirt Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde açılan Savaş Alanı Arkeolojisi Birimi'ndeki uzmanlar, kayıt altına alınan buluntuların dijital ortama aktarılması amacıyla çalışma başlattı.

Kazı ekibinin belirlediği eserlerin, raporlama, fotoğraflama ve çizim çalışmalarının ardından birimdeki uzmanlar tarafından 3 boyutlu dijital ortama yüklenmesine başlandı.

Şu ana kadar yaklaşık 100 eserin yükleme çalışmasını tamamlayan uzmanlar, akademisyenlerin bu eserlere daha kolay ulaşmasını ve görmesini sağlamayı hedefliyor.

'Bu çalışmalar çok yönlü devam ediyor'

Muş Alparslan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Alican, AA muhabirine, Malazgirt Savaşı'nın yapıldığı alanın tespitine ilişkin 2020'de gerçekleştirilen kazılarda ve yüzey araştırmasında yüzlerce objenin bulunduğunu söyledi.

Bu objelerin tarihinin milattan önce 2000-3000'li yıllardan milattan sonra 1900'lü yıllara kadar uzandığını anlatan Alican, şöyle konuştu:

'Bu buluntuların hepsi çok kıymetli çünkü hem tarihi hem de sergileme değeri var. Selçuklu ve Malazgirt Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde çalışan uzmanlarımız, bu buluntuları dijitalleştiriyor. Kazılarda elde ettiğimiz buluntuların 3D modellemelerini yapıyoruz ve dijital ortama aktarıyoruz. Önümüzdeki süreçlerde yıllardan beri devam eden çalışmalarda bulunan eserler, dijital ortama aktarılarak bilim dünyasına sunulacak. Bu çalışmalar, çok yönlü devam ediyor. Sadece Selçuklular Dönemi ya da Malazgirt Savaşı ekseninde yürüyen çalışmalar değil. Birkaç farklı ekip var, sahada çalışıyor. Laboratuvarda ayrı, Malazgirt Kalesi'nde çalışan ayrı ekiplerimiz var. Şimdi bu ekibe bir yenisini daha eklemiş oluyoruz. Bu arkadaşlarımız, sahada elde edilen bütün objelerin dijitalleştirme çalışmalarını yapacaklar. Şu ana kadar 100 civarında objenin dijitalleştirilmesi yapıldı. Bunu giderek artırmaya devam edeceğiz.'

'Proje, başarılı şekilde devam ediyor'

Tarihi Malazgirt Kenti Kazıları Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Oğuzhan Karaçetin de alanında uzman ekiplerin Malazgirt ilçesindeki kazı ve yüzey araştırmalarında elde edilen buluntuları dijitalleştirdiklerini söyledi.

Çok önemli bir çalışmanın yürütüldüğünü dile getiren Karaçetin, şunları kaydetti:

'Eserlerin, buluntuların ilk etapta çizimleri yapılıyor ve fotoğrafları çekiliyor. Sonrasında üç boyutlu ortama aktarılıyor. Proje, oldukça başarılı devam ediyor. Şu ana kadar 100'e yakın eserin taramaları tamamlandı ve projenin bulut ortamına yüklendi. Gelecekte dünyanın her yerinden uzmanlarımız, bu eserler üzerinde çalışabilecekler. Dijital arkeoloji alanında hem Türkiye'de hem de dünyada bu denli önemli çalışmaların yapılması, bizim için de oldukça heyecan verici bir şey. Geleceğin bilimini yaratmaya çalışıyoruz.

Kazılarda bulduğumuz buluntular, ok ve mızrak uçları ve mezarlıkta yaptığımız kazılarda elde ettiğimiz mezar taşları dijital ortama aktarılıyor. Çalışmalar, uzmanların denetiminde gerçekleştiriliyor. Kazı ekibinin belirlediği eserler raporlanıyor, fotoğrafları çekilerek çizimleri yapılıyor. Ardından dijital ortama aktarılmasına uzmanlar tarafından karar veriliyor. Bu çerçevede lazer tarama yöntemiyle buluntular, dijital ortama aktarılıyor.'

Muhabir: İbrahim Yaldız

Binlerce küçükbaş hayvanla Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne doğru ilerleyen besiciler, mayısa kadar Diyarbakır, Batman, Şanlıurfa ve Mardin'de konaklayacak.

Muş Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Sami Konuk, AA muhabirine kentteki 400 besicinin yaklaşık 120 bin küçükbaş hayvanı kışı geçirmeleri için sıcak illere götürmeye başladığını söyledi.

Hayvan yetiştiriciliğinin zorlu bir iş olduğunu belirten Konuk, şunları kaydetti:

'Yetiştiricilerimiz zorlukları göz önüne alarak işlerini yapıyorlar. Her yıl yaklaşık 120 bine yakın hayvanımız Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki illere gidiyor. Dönüşlerin başlamasıyla yaylalarımız hayvan varlığıyla şenleniyor. Hayvan sayımız artıyor. İlimizde küçükbaş hayvan varlığımız 1 milyon 400 bindir.'

Besicilerden Şeyhmus Erten de kentte kış şartlarının zorlu geçtiğini, bu nedenle hayvanları sıcak bölgelere götürdüklerini ifade etti.

Yaklaşık 20 gün süren zorlu yolculukla Diyarbakır'ın Silvan ilçesi kırsalında kiraladıkları meraya ulaşacaklarını belirten Erten, 'Burada yaklaşık 5 ay kalacağız. İlkbaharda tekrar döneceğiz. Geçimimizi hayvancılıkla sağlıyoruz. İşimiz zordur. Gece gündüz dağdayız. Dededen ve babadan kalma hayvancılığı sürdürüyoruz.' dedi.

Fetullah Ağar da '8 gündür yoldayız. Kışın fazla kar yağdığı için küçükbaş hayvanlarımızı sıcak bölgelere götürüyoruz. Orada 6 ay kaldıktan sonra Muş'a dönüş yapıyoruz. 20 gün daha zorlu bir yolculuğumuz var.' diye konuştu.

Muhabir: Sabri Yıldırım

Denetimli Serbestlik İl Müdürlüğünden aldığı sürü yönetimi belgesi ile Ziraat Bankasının Genç Çiftçi Programı'ndan faydalanan Aktaş, geçen yıl 10 büyükbaş hayvan alarak merkeze bağlı Kale Mahallesi'nde besi çiftliği kurdu.

Aradan geçen zamanda işini büyütmeye karar veren Aktaş, bu yıl Muş Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurarak 32 büyükbaş hayvan daha aldı.

Cezaevinden çıktıktan sonra yeni bir hayat kurmanın ve iş sahibi olmanın mutluluğunu yaşayan Aktaş, 10 hayvanla kurduğu çiftliğinde sonradan aldıklarıyla ve doğumlarla 56 hayvana ulaştı.

Eski hükümlü Rıdvan Aktaş, AA muhabirine, 2017'de bir olaya karışması nedeniyle cezaevine girdiğini söyledi.

Denetimli serbestlikten 2024'te faydalandığını ifade eden Aktaş, şöyle konuştu:

'Denetimli Serbestlik İl Müdürlüğünün verdiği sürü yönetimi eğitimine katılarak belgesi aldım. Bu belge ile Ziraat Bankasının Genç Çiftçi Programı'ndan faydalandım. Bu program sayesinde ilk başta geçen yıl 10 büyükbaş hayvanla başladığımız işimizi şu an 32 angus ve 24 düve ile devam ettirmekteyiz. Allah nasip ederse bu konuda da çok büyük hedeflerimiz var. Denetimli Serbestlik İl Müdürlüğü bize balığı nasıl tutmamız gerektiğini öğretti. Bilgi paradan daha değerlidir. Biz onlardan edindiğimiz bu bilgileri fiili olarak şu an sektörde uyguluyoruz. Verimli bir üretim yapıyoruz. Gençlere bu sektöre girmelerini tavsiye ederim. Ülkemizin bu üretime ihtiyacının olduğunu biliyorum.'

Çiftliğini daha da büyütmeyi düşündüklerini dile getiren Aktaş, 'Sürü yönetim belgesini tekrar kullanarak başvurumuzu yaptık. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Ziraat Bankası ve Denetimli Serbestlik İl Müdürlüğü ile süreci yürütüyoruz. Bu sektöre girerken maddi olarak kötü bir durumdaydım. Devlet desteğiyle bugün bu durumlara geldik. İnşallah daha da güzel olacak. Gelecek yıl sürümüzü daha da büyütmeyi düşünüyoruz. Artık kendi yemimizi üretmeye başladık.' ifadelerini kullandı.

Muş Cumhuriyet Başsavcısı Hüseyin Kantar ise eski bir hükümlünün devlet desteğiyle işletme açmasının ve başarılı olmasının mutluluk verici olduğunu belirtti.

Aktaş'ın sürü yönetimi kursuna katılarak belgesini aldığını ve akabinde devletin verdiği hibe destekleri, Ziraat Bankasından aldığı kredi, Tarım ve Orman Bakanlığına sunduğu proje ile işletmesini kurup büyüttüğünü anlatan Kantar, şöyle konuştu:

'Kurduğu çiftlikte hem kendi ailesinin geçimini sağlıyor hem de ilimiz ekonomisine katkısı sağlıyor. Denetimli serbestlik müdürlüklerimizde hükümlülerimizin psikolojik, sosyolojik ve manevi açıdan desteklenmelerinin yanı sıra kendi işlerini kurma projelerine büyük önem veriyoruz. İlimizin özelliklerini, ihtiyaçlarını dikkate alarak kurslarımızı, eğitimlerimizi çeşitlendiriyoruz. Bu kapsamda şu anda sürü yönetimi, arıcılık, kanatlı hayvan yetiştiriciliği, süs bitkileri, iş makinesi operatörlüğü gibi çeşitli kurslarımız devam ediyor. Önümüzdeki süreçte de bu kursları başarıyla bitiren arkadaşlarımızın işletmelerini ve topluma entegre olduklarını hep beraber göreceğiz. Rıdvan kardeşimizi tebrik ediyorum. İş hayatında kendisine başarılar diliyorum. Çalışkanlığının, azminin herkese örnek olmasını temenni ediyorum.'

Muş Tarım ve Orman Müdürü Necattin Gönç ve Denetimli Serbestlik İl Müdürü Kenan Albayrak da bir araya geldikleri Rıdvan Aktaş'a başarı diledi.

Muhabir: İbrahim Yaldız

Mercimekkale köyü yakınlarından geçen Murat Nehri'ndeki suyun ovaya aktarılması için birinci etabına başlanan projede, 7 kilometrelik güzergaha 3 metre 20 santimetre çapında ve 7 ton ağırlığında dev çelik borular döşendi.

Yüklenici firmanın 150 personel ve 70 iş makinesiyle yürüttüğü ve 2027'de tamamlanması planlanan projenin birinci etabıyla ilk başta 167 bin dekar tarım arazisinin suya kavuşması hedefleniyor.

Projenin üç etabının tamamlanmasıyla da Muş Ovası'ndaki 780 bin dekar tarım arazine su verilecek.

Vali Avni Çakır, AA muhabirine, 2025'te Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın katılımıyla açılışını yaptıkları proje kapsamında çalışmaların aralıksız sürdüğünü söyledi.

Muş Ovası'nın 3 milyon 500 bin dönüme yakın ekilebilir alana sahip olduğunu belirten Çakır, 'Muş Ovası, Türkiye'nin en verimli alanlarından biri. Tarımsal alandaki üretimiyle ülke ekonomisine çok ciddi katkı sunuyor. Çok ciddi tarımsal üretimler gerçekleştiriliyor. Başta şeker pancarı, buğday, arpa, yonca ve mısır olmak üzere çok ciddi ekimlerimiz oluyor. Muş, bu anlamda hayvancılığın ihtiyacı olan kaba yem üretiminde bölgede merkez olma yolunda ilerliyor.' dedi.

Tarım arazilerinin suya kavuşmasıyla üretimin artacağını ifade eden Çakır, şunları kaydetti:

'Proje kapsamında etap etap ovamızın sulu tarıma geçmesiyle tarımsal üretimde çok ciddi bir artış meydana gelecek. İkinci ürün anlamında da bölgemizde çok ciddi ekim meydana gelecek. Muş bu anlamda ülke ekonomisindeki tarımsal katkısını çok daha üst mertebelere çıkaracak. Bu iletim hattımızda kullandığımız boruların ebatları değişiyor. İlk etapta ana iletim hatlarında 3 metre 20 santimetre çapında devasa borular kullanıyoruz. Bunların bir tanesinin ağırlığı 7 tondur. Bunların ağır iş makineleri ve büyük bir özenle yerin altına yerleştirilmeleri gerçekleştiriliyor. Muş halkının yıllardır özlemle beklediği bir çalışma. Muş Ovası suyla buluştuğu anda ülkemizin tarımsal kapasitesi çok ciddi anlamda yükselecek.'

'Muş tarihinin tek seferde yapılan en büyük yatırımıdır'

Devlet Su İşleri 172. Muş Şube Müdürü Servet Fırat ise üç etabın tamamlanmasıyla 780 bin dönüm arazinin suya kavuşacağını dile getirdi.

Proje kapsamında ayrıca 4 kilometrelik beton kanal yapıldığını aktaran Fırat, şöyle konuştu:

'Projemizin şu anki bedeli yaklaşık 7,5 milyar liradır. Muş tarihinin tek seferde yapılan en büyük yatırımıdır. Bu projenin tamamlanmasıyla çiftçilerimizde hem ürün gelirinde hem de ürün çeşidinde artışlar beklemektedir. Çalışmalarımız hızlı bir şekilde devam etmekte olup projenin 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Projenin su kaynağı Murat Nehri'nden olacaktır. Murat Nehri'nden alınacak su, pompalarla borulara basılarak 780 bin dönümlük arazi sulanacak. Projenin tamamlanmasıyla şehrimiz sosyal anlamda göç veren bir ilden göç alan bir il haline gelecek. Tarımsal sulamanın gelişmesiyle ilimizde tarımsal sanayinin de gelişmesi beklenmektedir.'

Muhabir: İbrahim Yaldız

Bir asrı aşan ömründe Cumhuriyet'in kuruluşuna tanıklık etmenin gururunu yaşayan Özdemir, bu dönemdeki yokluk günlerini, Kore Savaşı yıllarındaki zorlukları da unutamıyor.

Hayatı boyunca yaşadığı acı tatlı günleri çocuklarına ve torunlarına anlatan Özdemir, en büyük üzüntülerinden birinin Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ü görememek olduğunu belirtiyor.

Bulanık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Müdürü Nazire Korkmaz, personeliyle 'asırlık çınar'ı ziyaret etti, Esmer ninenin sağlık durumu hakkında ailesinden bilgi aldı.

'Eşime erzak çantası hazırlayıp askere gönderdik'

Esmer Özdemir, AA muhabirine Kürtçe yaptığı açıklamada, Mustafa Kemal Atatürk'ü çok görmek istediğini ancak nasip olmadığını söyledi.

Cumhuriyet'in ilk yıllarında çok zorluk çektiklerini belirten Özdemir, '3 erkek ve 4 kız çocuğum var. Torunlarım çok fazla. Amca oğlum, Kore Savaşı'nda hayatını kaybetti. Kore Savaşı'nı unutamıyorum. Eşim 2,5 yıl Doğubayazıt ve Erzurum'da askerlik yaptı. O zamanlar fakirlik vardı. Alıp askere götürdüler. Yürüyerek askere gitti, o zamanlar araba yoktu. Eşime erzak çantası hazırlayıp askere gönderdik. Atatürk'ün ismini çok duydum ama hiç görmedim. O zamanlar muhtar, Atatürk'ün fotoğrafını bize gösteriyordu.' diye konuştu.

'Annem Cumhuriyet'ten daha yaşlı'

Oğlu Ramazan Özdemir de annesinin sürekli Cumhuriyet'in ilk yıllarından ve Kore Savaşı döneminden anılarını anlattığını dile getirdi.

Tüm kardeşlerinin evli olduğunu anlatan Özdemir, şunları söyledi:

'Annemin 200'den fazla torunu (torunlarının çocuğu ve onların torunları dahil) var. Annem bize Atatürk'ün yaşadığı dönemden ve Kore Savaşı'ndan bahsediyor. Kurtuluş Savaşı'nda Rusların Bitlis'teki Deliklitaş mevkisine kadar geldiğini anlatıyor. Annem doğal beslenmiş. O zamanlar her yaz Bilican Dağı'nın yaylalarına çıkıyorlardı ve orada yaşıyorlardı. Çay ve şeker yokmuş. Ayran ile arpa unundan yapılan ekmekleri tüketiyormuş. Annem, Cumhuriyet'ten daha yaşlı. Onunla gurur duyuyorum. Her gün ona dua ediyorum. Eve geldiğimde annemi görünce mutlu oluyorum. Annem bir defa ameliyat oldu. Böbreklerinde taş var. Doktorlar yaşından dolayı ameliyat olamayacağını söyledi. Allah herkese böyle uzun ömür versin. Babam 86 yaşında vefat etti.'

'Hikayeleri dinlediğimizde ülkenin ne büyük zorluklarla kurulduğunu anlıyoruz'

Özdemir'i ziyaret eden sosyal inceleme görevlisi Vedat Yaşar da hane ziyaretlerinde Esmer nineden ilçenin geçmişini, tarihi dönemlere ait anılarını dinleme imkanı bulduklarını belirtti.

Geçmişte insanların çok büyük zorluklar yaşadığını Esmer nine ile sohbetleriyle daha iyi öğrendiklerini dile getiren Yaşar, şunları kaydetti:

'Ninenin yaş olarak emsali hem dünyada hem de ülkemizde çok az. Hikayeleri dinlediğimizde geçmiş yılların ne kadar zor olduğunu, bu ülkenin ne büyük zorluklarla kurulup bizlere emanet edildiğini anlıyor ve gururlanıyoruz. Yakını şehit olduğu için Kore Savaşı'nı sürekli aklında canlı tutuyor. Atatürk'ün Muş'a bir kez geldiğini, onu çok görmek istediğini ama köy hayatı ve o günün imkansızlıklarından dolayı bu isteğinin gerçekleşmediğini anlattı. Rusların Bitlis'teki Deliklitaş mevkisine kadar geldiğini, köydeki erkeklerin hepsinin oraya gittiğini, sadece çocuk ve kadınların köyde kaldığını, Rusların o dönemde Bitlis'ten geri püskürtüldüğünü anlatıyor.'

Muhabir: İbrahim Yaldız

Havanın soğumasıyla sıcak bölgelere göçe başlayan binlerce kuş, günlerce süren yolculukları sırasında ovadaki sulak alanlarda mola veriyor.

Bir süre bölgede konaklayarak beslenen ve güç depolayan kuşlar, daha sonra Afrika ülkelerine doğru göçe devam ediyor.

Göç döneminde sayıları artan ve ovayı şenlendiren farklı türlerdeki kuşlar, doğaseverlerin ve gözlemcilerin ilgisini çekiyor.

Muş Alparslan Üniversitesi Afet Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi İskender Dölek, AA muhabirine, Muş'un sahip olduğu sulak alanlarıyla göçmen kuşların en önemli dinlenme alanlarından biri olduğunu söyledi.

Dölek, Muş Ovası'nın kuşların ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde göç ederken uğradığı, dinlendiği, büyük göç için kendilerini hazırladığı önemli noktalar arasında yer aldığını belirtti.

Kentin Afrika ve kuzeyde yer alan ülkeler arasında biyolojik bir köprü vazifesi gördüğünü dile getiren Dölek, şunları kaydetti:

'Muş Ovası aynı şekilde bazı endemik kuş türlerine de ev sahipliği yapmakta. Özellikle toy kuşu, telli turna, buradaki biyolojik çeşitliliğe önemli katkılar sunmakta. Bu kuşlar Muş Ovası'ndaki bütün canlı türleri açısından önemli bir kilit rol oynamakta. Ekosistemin canlılığı ve sürekliliği açısından da hayati öneme sahiptir. Muş Ovası, zengin su kaynaklarıyla göçmen kuşların yaşamlarını devam ettirme, göç esnasında kendilerini toparladıkları, uzak mesafelere göç etmek adına güç depoladıkları bir yer. Murat ve Karasu nehirleri ile İron Sazlığı gibi önemli sulak alanların varlığı özellikle göçmen kuşların Muş Ovası'nı kullanmalarının en önemli nedenlerinden biridir.'

'Leyleklerin büyük çoğunluğu göç etti'

Muş Telli Turna Doğa Koruma Derneği Başkanı Kasım Avci de 10 yılı aşkın sürede Muş coğrafyasındaki sulak alanlar, sazlıklar ve sulak alanlardaki kuş türlerini incelediklerini belirtti.

Su havzaları ve kuş türleri üzerine çalışma yaptıklarını ifade eden Avci, şöyle konuştu:

'Göç sezonundayız. Kış mevsimi geldiği için kuzeyden güneye doğru bir göç hareketliliği var. Bu göç hareketliğinde ülkemizin daha kuzeyinden hatta Rusya taraflarına kadar olan bölgelerden daha sıcak bölgelere göç etme hareketinde bulunan kuşlar, Muş Ovası'nda konaklıyor. Kuşlar besin zenginliğinden dolayı burayı daha çok tercih ediyor. Burada güçlerini toparlayıp güneye doğru yollarına devam ediyorlar. Çoğu zaman su sulak alan çevresinde gördüğümüz bu küçük tür kuşlar yaklaşık 10 bin kilometre yol katediyor. Leyleklerin büyük çoğunluğu göç etti. Şimdi çok az sayıda leylek görüyoruz. Ülkemizdeki kuş tür sayısı ortalama 450 civarında. Muş'ta 390 kuş türünü bugüne kadar tespit ettik. Halen çalışmalarımız devam ediyor. Hedefimiz 400'ün üzerine ulaşabilmek.'

Muhabir: İbrahim Yaldız

Günün ilk ışıklarıyla mesaiye başlayan berivanlar, ev işlerini tamamladıktan sonra üç tekerlekli kasalı motosikletleriyle 5 kilometre uzaklıktaki yaylaya gidiyor.

Yaylada otlatılan koyunlardan sağdıkları sütü bidonlara doldurarak eve dönen kadınlar, yaptıkları peynir, tereyağı, yoğurt gibi ürünleri satarak ailelerinin geçimine katkı sunuyor.

Manisa'dan Muş'a gelin gelen 5 çocuk annesi Naime Gök, her gün motosikletin kasasında yolculuk yaparak koyunların bulunduğu kırsal alana geldiklerini söyledi.

Günde iki kez süt sağdıklarını belirten Gök, 'Beş yıldır berivanlık yapıyorum. Motosikleti ben kullanıyorum. Eskiden annelerimiz atla, eşekle buraya gelirdi. Biz ise motosikletle geliyoruz. Her gün 5 kilometre yol geliyoruz. Sütü sağdıktan sonra köye dönüyoruz.' dedi.

Ceylan Gök ise 'Eskiden gelmek zahmetliydi. At, eşekle gidip gelmeler vardı. Şimdi ise araçlarla geliyoruz. Hasta koyunlarımızı da römorkta taşıyoruz.' diye konuştu.

Hayvancılığa başlayan üniversite mezunu Selen Gök de şunları dile getirdi:

'Küçük ve büyükbaş hayvanlarımız var. Ben daha çok küçükbaşlarla ilgileniyorum. Sağdığım sütü peynir, tereyağı, kaymak yapıyorum, aileme yardım ediyorum. Güzel gidiyor, memnunuz. Artık atanma gibi bir beklentim yok. Sürüyü büyütmeyi düşünüyorum. 80 hayvanla başlamıştım, şimdi 120 hayvanım var. 150'ye çıkarmayı hedefliyorum.'

Muhabir: Sabri Yıldırım

Sıcaklığın 40 dereceyi bulduğu bölgedeki ormandan kesim izni verilen meşe odunlarını ocaklarda istifleyip üstünü toprakla kapattıktan sonra yakan işçiler, yaklaşık 20 gün boyunca ateş başında nöbet tutuyor.

Elleri ve yüzleri kömür karasıyla kaplanan işçilerin ateş başında verdikleri zahmetli mücadeleye eş ve çocukları da destek oluyor.

İşçiler, sıcak hava ve yakılan kömürün yaydığı ısıya rağmen günlerce mangal kömürü elde ediyor.

'Yaklaşık 4 ayın emeğini toplamaya başladık'

Kömür üreticisi Mehmet Şerif Sazan, mangal kömürünü torbalara doldurarak satışa hazır hale getirdiklerini söyledi.

Kömürleri batı illerine göndereceklerini belirten Sazan, 'Yaklaşık 4 ayın emeğini toplamaya başladık. Zahmetli bir iş. İnşallah emeğimizin karşılığını alacağız. Burada alın teri döktük. Ekonomiye katkıda bulunacağız. Allah'a şükürler olsun, verim iyi.' dedi.

Özdemir Sazan da kömürün kilosunu 26 liradan satışa sunduklarını dile getirerek '5 aydır çocuklarımızla burada çalışıyoruz. Alıcıları bekliyoruz. Gece gündüz çalıştık.' diye konuştu.

Muhabir: Sabri Yıldırım

Bu toprakları vatan kılan Sultan Alparslan ve kahraman ordusunu rahmet ve minnetle andıklarını dile getiren Çokçetin, 954 yıl önce atılan o ilk adımın bugün halen milletin birlik ve beraberlik ruhunu besleyen çok güçlü bir miras olduğunu vurguladı.

Çokçetin, 1071 ruhunu yeniden yaşamak ve yaşatmak için tarihi alanda her türlü çalışmayı yürüttüklerini anlatarak, 'Bu çalışmalarla vatandaşlarımızın aidiyet duygusunun oluşumuna katkı sunmaktan mutluluk duyuyoruz. Malazgirt, sadece bir anma noktası değil, aynı zamanda tarihi bilincin canlı tutulacağı bir mekan haline gelmeli. Bu amaçla Malazgirt Meydan Muharebesi'nin yapıldığı alanı 2018'de Tarihi Milli Park ilan ettik.' diye konuştu.

238 hektarlık Tarihi Milli Park'ta fetih yolu, namazgah, protokol birimleri, helikopter pisti gibi altyapı yatırımları bulunduğunu kaydeden Çokçetin, bunun yanında millet bahçesi, kıraathane, çocuk oyun alanları, ata sporlarına uygun güreş ve okçuluk sahalarını da vatandaşın hizmetine sunduklarını ifade etti.

'Her çalışma geçmişle gelecek arasında kurduğumuz köprünün bir parçası'

Çokçetin, hem ziyaretçilerin tarihi atmosferi yaşamasını hem de bölgenin sosyal ve kültürel olarak gelişmesini sağladıklarını belirterek, şöyle konuştu:

'Yapılan yatırımlar neticesinde bu tarihi alan vatandaşlarımızı ağırlıyor. Tarihi bilinç, milletlerin geçmişini bilerek geleceğine sahip çıkmasını sağlamanın en önemli yoludur. Gençlerimizin Malazgirt'i sadece bir tarih kitabı bilgisi olarak değil, bizzat yaşayarak ve hissederek öğrenmesini önemsiyoruz. Burada yapılan her çalışma aslında geçmişle gelecek arasında kurduğumuz köprünün bir parçası. Amacımız Malazgirt'i yılda bir gün hatırlanan bir zafer değil, her daim canlı tutulan bir tarih şuuru haline getirmek.'

Üzerine basılan her karış toprağın şehitlerin emaneti olduğunu vurgulayan Çokçetin, 'Sultan Alparslan'ın 'Ya zafer kazanırım ya şehit olurum' diyerek çıktığı bu yolda taşıdığı inanç bugün de bize ilham olmaya devam ediyor. Malazgirt ruhunu yaşatmak, sadece bir tarihi anma değil, aynı zamanda geleceğe taşıdığımız bir kararlılık ifadesidir. Bu vatan için emek veren, mücadele eden ve dualar eden herkese yürekten teşekkür ediyorum.' dedi.

Çokçetin, Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı'nın ilçe için çok önemli olduğuna dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Alanımızı 2024'te yaklaşık 300 bin kişi ziyaret etti. Bu yıl da 400 bin kişinin ziyaret edeceğini öngörüyoruz. Alanımızın yıl boyunca kullanılması amacıyla rekreasyon, spor ve gençlik merkezi yatırımlarını yaptık. Bu alanımızı her yıl daha aktif halde tutmak, sadece bir gün tarihi anma etkinliklerinde kullanılan bir alan olmaktan çıkararak vatandaşlarımızın her daim istifade edeceği bir alana dönüştürmek istiyoruz. Bu yıl, bu kapsamda 1071'er çiçek ve ağaç ektik. Sembolik olarak 1071'i anmak için bu şekilde uygulamaya gittik. Seneye de nasip olursa 2071 vizyonunu temsilen 2071 ağaç ve çiçek dikmeyi planlıyoruz.'

Muhabir: İbrahim Yaldız

Kadın okçular 17 yaşındaki Zeynep Cansu Ertürk ile 19 yaşındaki Yosun Çinçinoğlu, giydikleri geleneksel kıyafetleri ve at sırtındaki yetenekleriyle göz doldurdu.

Ustalıkla kullandıkları yaylarıyla hipodromdaki parkurda 'Ya Hak' diyerek belirlenen hedeflere ok atan 'kadın süvariler', Selçuklu ordusunun 1071'de tarihe yön verdiği ata toprağı Malazgirt'te Selçuklu ruhunu yaşatmanın gururunu yaşadı.

'Dizdarbey' isimli atıyla Eskişehir'den gelerek yarışmaya katılan Ertürk, AA muhabirine, 3 yıldır atlı okçuluk sporunu yaptığını söyledi.

Atalardan gelen ve insanı özgür hissettiren atlı okçuluk sporunun çok keyifli olduğunu belirten Ertürk, şöyle konuştu:

'Kanatlarımız çıkıyormuş da uçuyormuşuz gibi hissettiren bir spor. Ok atarak da bunu tasdikliyoruz. Böyle keyifli bir spor. Yarışlarda birincilik veya ödüller önemli ama asıl önemli olan senede bir kez görüştüğümüz buradaki güzel insanlar oluyor. Özellikle finalin bu şekilde burada taçlandırılması çok büyük bir onur. Burada olmaktan gurur ve mutluluk duyuyoruz. Atalarımız burada daha önceden at koşturmuşlar. Bunu düşünerek yaptığımız zaman çok daha büyük mutluluk hissedebiliyoruz. Buradaki atmosferde tarihimizi canlandırıyoruz. Eskiler hayvan derilerinden kıyafetler giyindikleri için biz de onlara yakışır şekilde giyinmeye çalışıyoruz. Bu şekilde etkinlikleri olabildiğince renklendiriyoruz. Burada yarışmaktan, arkadaşlarımla, yarışmacılarla olmaktan ve at üstünde ok atmaktan gurur duyuyorum.'

Etkinliğe Bursa'dan 'Atakaya' isimli atıyla katılan Çinçinoğlu ise 5 yıldır atlı okçuluk sporunu yaptığını dile getirdi.

4 yıldır yarışmalara katıldığını ve 2023'te Türkiye şampiyonu olduğunu anlatan Çinçinoğlu, atlara olan ilgisi nedeniyle 12 yaşında atlı okçulukla tanıştığını ifade etti.

Çinçinoğlu, 'Ailem bana bir at aldı ve ardından kendimi geliştirmeye başladım. Malazgirt Zaferi'nin kazanıldığı alanda bulunmak gerçekten onur verici. Atalarımızın burada Anadolu'ya giriş yaptığı yerde bulunmak çok önemli bir şey benim için.' diye konuştu.

Bu sporu yapan kadın sayısının erkeklerden az olduğunu kaydeden Çinçinoğlu, sporun kadınlar arasında gelişmesine katkı sunmanın onurunu yaşadığını belirtti.

Daha fazla kadının bu sporu yapmasını istediğini söyleyen Çinçinoğlu, 'Her geçen yıl kadın sporcu sayısının arttığını görüyoruz. Malazgirt'te, atalarımıza Anadolu'nun kapılarının açıldığı ilk yerde ve bu atmosferde yarışmak onur verici bir şey. Ekipmanlarımız, eyerlerimiz, başlıklar, giydiğim kostümler tarihi atmosfere uyum sağlamak için yapılmış. Hepimiz de buna uyum sağlıyoruz. Bu şekilde böyle güzel bir görüntü oluşuyor. Malazgirt'in ruhunu burada yeniden canlandırmaya çalışıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Şener Toktaş

Hükümdarlığı döneminde ilk olarak Kars ve Ani şehirlerini ele geçirerek Bizans'tan ilk toprağını alan Sultan Alparslan, Abbasi halifesinin 1070'te yardım talep etmesi üzerine ordusuyla Fatımilerin üzerine harekete geçti.

Alparslan'ın Mısır'a yöneleceği haberini alan Bizans ordusu ise doğu seferini başlattı. Bunu öğrenen Alparslan, geri dönerek Suriye hattına doğru ilerleyişe geçti.

Rey şehrinde konuşlanacağı duyumunu yayan Alparslan, daha sonra Muş'a yöneldi ve Malazgirt Ovası'nda karargahını kurdu.

26 Ağustos 1071 Cuma günü ordusuna namaz kıldıran Sultan Alparslan, ardından Romen Diyojen komutasındaki Bizans ordusunun üzerine yürüdü.

Selçukluların 'Turan' taktiğinin en başarılı örneğini uyguladığı savaşta ordusuyla büyük bir zafer kazanan ve Diyojen'i esir alan Sultan Alparslan, elde ettiği başarı sayesinde Anadolu'nun fethini kolaylaştıran süreci başlattı.

Türklere Anadolu'nun kapılarını açan zafer olarak tarihe geçen Malazgirt Zaferi, siyasi ve askeri sonuçlarıyla Türklerin İslam dünyasının lideri olmasını da sağladı.

Muş Alparslan Üniversitesi Rektörü ve Ortaçağ Tarihi Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Alican, AA muhabirine, Malazgirt Savaşı'nın 954. yıl dönümünü kutlamanın heyecanını yaşadıklarını söyledi.

Asırlar geçmesine rağmen bu savaşı unutmadıklarını ifade eden Alican, şöyle konuştu:

'Muş Alparslan Üniversitesi'nin öncülüğünde 6 yıldır, Malazgirt Savaşı'nın izlerini araştıran bilimsel araştırma yapıyoruz. Neden biz bu savaşa bu kadar önem veriyoruz? Malazgirt Savaşı hem Türk tarihinde hem İslam tarihinde hem de Doğu Roma'nın tarihinde çok büyük etkiler meydana getirmiştir. Bu savaş kısa, orta ve uzun vadede tarihsel akışı büsbütün değiştirmiştir. Malazgirt Savaşı ile Türklerin artık İslam tarihinin başat yönlendiricisi olduğunu söyleyebiliriz. Türkler bu savaşla İslam dünyasının liderleri olarak adeta tarih tarafından tescil edilmişlerdir. Bütün Müslümanlar, Türklerin kendi liderleri olduğunu artık kabul etmek durumunda kalmışlardır.'

Tarihte ilk defa bir Bizans imparatorunun Müslümanların eline esir düştüğünü ifade eden Alican, şu bilgileri verdi:

'Malazgirt Savaşı'ndan kısa süre sonra Müslümanların bütün Anadolu'ya yayıldıklarını görüyoruz. Hatta savaşın üzerinden 10 yıl geçmeden İznik'te yeni bir Müslüman Selçuklu Devleti kurulmuştu. Malazgirt Savaşı'ndan sonra Bizanslılar artık bir daha eski gücüne kavuşamadılar. Bir daha o çapta bir orduyu toplayıp Türkler ve Müslümanlar üzerine bir sefer düzenlemediler. 1074 yılında Bizans İmparatoru II. Mihail'in, Katolik Papa'ya mektup göndererek yardım istediğini ve 'Türkleri eğer durdurmazsak kısa süre içerisinde bütün Roma topraklarını ele geçirecekler ve bütün Hristiyanlık dünyasının sonunu getirecekler.' diye söylediğini biliyoruz. Malazgirt Savaşı'ndan birkaç yıl sonra Bizansların bu savaşın orta ve uzun vadeli sonuçlarının Hristiyan Roma dünyasının sonunu getireceği konusunda haklı kaygılara kapılmışlardı.'

Malazgirt Savaşı'nın yalnızca Türk ve İslam dünyasının değil aynı zamanda batı dünyasını da biçimlendiren bir savaş olduğunu ifade eden Alican, elde edilen zaferin Doğu Roma tarihine çok ciddi etkiler yaptığını, Ortodoks ve Katolik Hristiyanlar arasında Haçlı seferleriyle başlayan bir yakınlaşmanın oluşmasına itici güç oluşturduğunu dile getirdi.

Bu kadar önemli bir zaferin 954. yıl dönümünü bu topraklarda kutlamanın inanılmaz bir duygu olduğunu vurgulayan Alican, '26 Ağustos 1071 tarihinde Malazgirt Ovası'nda Bizans İmparatoru Romen Diyojen'i dize getiren Selçuklu Sultanı Alparslan nasıl bir adamdı? Sultan Alparslan heybetliydi, ihtişamlıydı ama 39 yaşında gencecik bir hükümdardı. 1040 yılında kurulan ve 30 yıllık bir devletin hükümdarı olan Sultan Alparslan, 1000 yıllık askeri geleneği, askeri, coğrafi ve stratejik üstünlüğü olan Bizans ordusu karşısında muazzam bir zafer kazandı.' diye konuştu.

Selçuklu ordusunun bir günde kendisinden dört kat büyük Bizans ordusunu yendiğini anlatan Alican, şunları kaydetti:

'Bu olağanüstü zafer. Savaştaki en önemli unsur kullanılan stratejidir. Sultan Alparslan, Romen Diyojen'i tarihin gördüğü en büyük hezimetlerden birine uğrattı. Uzun boylu, ihtişamlı, bir adamdı. Uzun sakalı vardı. Sakalını ok atarken yayının teline takılmasın diye ensesinde toplardı. Savaşın kazanılmasından 2 yıl sonra çıktığı bir Türkistan seferinde uğradığı bir suikast ile şehit edildiğini biliyoruz. Bugün geriye dönüp baktığımızda özellikle coğrafyamızda yaşanan bir takım askeri, siyasi ve kültürel problemlerin de çözülebilmesi için belki de o dönemlerdeki kardeşliğe, o dönemlerdeki birliğe, beraberliğe vurgu yapmak çok önemli. Müslüman kardeşler ve aynı coğrafyada yaşayan topluluklar olarak bir araya gelindiğinde tek parça olunduğunda, 30 yıllık tecrübesiz küçük bir devlet bile olsanız, karşınıza çıkacak 1000 yıllık devasa bir imparatorluğu bile dize getirebilirsiniz.'

Malazgirt Zaferi'nden bugün bile çıkarılacak çok büyük derslerin olduğunu belirten Alican, 'Bu açıdan da Malazgirt Savaşı'nı önemsiyorum. Terörsüz Türkiye süreci ile alakalı çalışmaların yürütüldüğü bu günlerde Türkiye'de barış ve kardeşlik içinde bir araya gelerek daha güçlü bir gelecek inşa etmeliyiz. Bu iradeyi ortaya koyduğumuz bu günlerde Malazgirt Savaşı'nı bu açıdan da hatırlamak, konuşmak, tartışmak ve anmak çok önemli.' dedi.

Muhabir: İbrahim Yaldız

Muş Alparslan Üniversitesince, Anadolu'nun giriş kapısı olarak değerlendirilen Malazgirt'in tarihinin daha iyi bilinmesi ve tanıtılması amacıyla 'Tarihi Malazgirt Kenti Kazıları Projesi' hazırlandı.

Cumhurbaşkanlığınca onaylanan, Kültür ve Turizm Bakanlığının himayesinde yürütülen proje kapsamında, Malazgirt Kalesi'nde kazı çalışması başlatıldı.

Muş Alparslan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Oğuzhan Karaçetin başkanlığında farklı branşlarda 30 akademisyenden oluşan kazı ekibi, Bizans ve Selçuklular için stratejik öneme sahip olan kalenin iç giriş kapısında kazı yaptı.

Kalenin giriş kapısından itibaren kazı yaparak kalenin yapısını ortaya çıkarmayı hedefleyen kazı ekibi, böylece yapının hangi tarihler arasında kullanıldığını tespit etmeye çalışacak.

Kazı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Karaçetin, AA muhabirine, Malazgirt'in tarihi kimliğini gün ışığına çıkarmak amacıyla hummalı bir çalışma içinde olduklarını söyledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığının, Cumhurbaşkanlığının onayıyla 'Tarihi Malazgirt Kenti Kazıları' projesini uygun gördüğünü ve kazılar için izin verdiğini belirten Karaçetin, şöyle konuştu:

'Bu yıl çok anlamlı bir yerde kazı yapmaya karar verdik. Malazgirt Savaşı'nın da en önemli objesi olan Malazgirt Kalesi'nde kazıya başladık. Kaleyi gün ışığına çıkarmak için farklı disiplinlerden oluşturduğumuz ekip üyelerimizle çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz. Önemli bir mimari yapının üzerinde çalıştığımızın farkındayız. Bu sebeple kalenin girişinden başladık. İç kalemizin giriş kapısını gün ışığına çıkarıyoruz. Gün geçtikçe Malazgirt Kalesi'nin hem savunma sistemleri açısından hem kullanım açısından önemini ortaya çıkarmak için kazı ekibimiz çalışmalarını sürdürüyor.'

Malazgirt Kalesi'nin 'garnizon kalesi' olarak kullanıldığını ifade eden Karaçetin, şu bilgileri verdi:

'Malazgirt Savaşı'nın yapılma sebeplerinden biri bu kale. Biz bu kalenin öneminin farkındayız çünkü bütün Yukarı Murat Havzası'nı tutan bir kale. Hem Bizans için hem Selçuklu için çok önemli bir yapı. Bu kalenin çatışma alanlarından biri olduğunu hem tarihi kaynaklardan hem de yaptığımız kazılardan biliyorduk. Daha öncesinde de burada kazı çalışmasını sondaj şeklinde yapmıştık. Kalenin tamamını ortaya çıkartmak, burayı bir açık hava müzesine çevirmek ve Malazgirt'i daha görünür hale getirmek için kazı çalışmalarımız devam ediyor.'

'Savunma sistemlerini ortaya çıkarmaya çalışıyoruz'

Her çalışmada kaleye ait yeni bilgilere ulaştıklarını anlatan Karaçetin, 'Kalenin hem aşamalarını hem yapım sistemlerini hem de savunma sistemlerini ortaya çıkarmaya çalışıyoruz. Bu kaleyi anlamamız hem Doğu Roma'nın sınır hattındaki savunma sistemlerini anlamamız açısından hem de Selçuklu'nun neden bu kaleyi tutmak için cansiparane mücadele ettiğini anlamamız açısından çok önemli. Kaleyi ve tarihi anlamak adına çok heyecanlı bir çalışma yürütüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: İbrahim Yaldız

Küçükbaş hayvan yetiştiricileri, yaz mevsiminde sürülerini serin hava, temiz su kaynakları ve verimli otlakların bulunduğu yayla ve meralara çıkarıyor.

Muş'ta her yıl 2 bin 500 rakımlı Şenyayla bölgesine gelen bazı aileler, kurdukları çadır ve barakalarda kısıtlı imkanlarla yaşamlarını sürdürüyor.

Teknolojiden uzakta zorlu yaşam koşullarıyla mücadele eden sürü sahipleri, hayvanlarından elde ettikleri sütle peynir, yoğurt ve tereyağı yapıyor.

Bitlis'te de sürülerini Nemrut Dağı eteklerindeki yaylaya çıkaran besiciler, doğayla iç içe, teknoloji ve sosyal hayat imkanlarından uzakta süt ürünleri üretip ekonomiye katkıda bulunuyor.

Huzur ve güven ortamının sağlandığı yaylalarda yaz boyunca hayvanlarını besleyen aileler, havanın soğumasıyla yeniden yerleşim yerlerine dönüyor.

Muşlu besici Mirza Sezgin, AA muhabirine, dedelerinden kalan hayvancılık mesleğini yaylada sürdürmeye devam ettiklerini söyledi.

Önceki yıllarda terör olayları nedeniyle çıkılması yasaklanan yaylalarda huzur ortamının oluştuğunu belirten Sezgin, 'Geçimimizi hayvancılıkla sağladığımız için yayla bizim için çok önemli. Yaylada hayvancılık yapıyoruz, işimiz bu. Yazın buradaki yaylaya geliyoruz, kışın da sıcak olduğu için Batman'a gidiyoruz. Hayatımız çok zor ama mecburuz. Daha önce buralarda yaşamak çok daha zordu. Terör baskısı vardı. Şimdi çok rahat şekilde yaylaya gelebiliyoruz. Allah, devletimizden razı olsun.' diye konuştu.

Bitlis'te yıllardır hayvancılık yapan Mahir Akhan ise bölgede bu faaliyetlerin sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.

Hayvancılıkla geçimini sağladığını belirten Akhan, şunları kaydetti:

'Ülkenin kalkınmasını istiyorsak tarım ve hayvancılık yapmalıyız. Hayvancılık azalmış olabilir ama biz işimize devam ediyoruz. Hayvanları gece Nemrut Dağı'nın eteklerinde otlatıyoruz, sabah su ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra sağıma başlıyoruz. Sağımdan sonra yine dağlara çıkarıyoruz. Köylü, hayvancılık yapacak, tarımla uğraşacak. Bunlar yapılmadıktan sonra köyde yaşamanın bir anlamı yok. İlçeden yoğurt alıp köye getirirseniz, buna köylülük denmez. Gerçek köylünün hem hayvanı olacak hem traktörü.'

Babasına destek olan Ömer Akhan da 'Burada babama yardım ediyorum. Kitaplarımı yanımda getiriyorum. Hem ders çalışıyorum hem de hayvanlara bakıyorum. Sütü peynir, yoğurt ve tereyağı yapıyoruz. Kışın da ağılda hayvanları besliyoruz.' şeklinde konuştu.

Muhabir: Sabri Yıldırım,Berfin Sidar Aşit

Eyleme katılan Halit Altun, basın mensuplarına, yıllardır evlat hasreti çektiklerini söyledi.

Terörsüz Türkiye sürecinden umutlu olduklarını belirten Altun, şöyle konuştu:

"Çocuklarımızın gelmesini bekliyoruz. Evlatlarımız yaşıyor ve sesimizi duyuyorlarsa çıkıp gelsinler artık. Oğlum, artık orada kalmayın. Her şey Allah'ın izniyle iyi olacak. Siz de yuvanıza dönün. Orası bize göre değil."

Anne Şahinaz Özcan ise "Yıllardır evladımdan haber alamadım. Ne durumda olduğunu bilmiyorum. Türk, Kürt hepsi kardeştir. Bizim birbirimizden ayrımız yok. Atilla, seni bekliyoruz. Gelin, teslim olun." dedi.

Muhabir: Sabri Yıldırım

Vakıflar Bölge Müdürlüğünce yürütülen restorasyon çalışmalarından sonra tarihi caminin yeniden ibadete açılması hedefleniyor.

Vakıflar Bölge Müdürü Ali Osman Ayan, AA muhabirine, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğünce 6 ilde restorasyon çalışmalarına devam ettiklerini söyledi.

Çalışmaları titizlikle sürdürdüklerini belirten Ayan, "Uzun yıllar önce camimiz hasar almış ve yıkılmıştı. Bakanlığımız 2017'de kazı çalışması yapmaya başladı. Kazı çalışması sonunda restorasyon projesi hazırlandı. Projenin onaylanması sonrası 2022'de ihalesini gerçekleştirdik. Restorasyon aşamasında ortaya çıkan yeni durumlar, yeni kazıların ışığında elde edilen yeni verilerle beraber projelerimizde bazı güncellemeler oldu. Nihayetinde camimizi sonunda tamamladık." dedi.

Restorasyon çalışmalarıyla caminin eski haline getirildiğini ve çalışmanın büyük oranda tamamlandığını aktaran Ayan, imamın görevlendirilmesiyle caminin yeniden ibadete açılacağını ifade etti.

Kale Mahallesi Muhtarı Murat Aydın ise "Camimizin eski bir tarihi var. Şehrimizde Ulu Cami ve Alaaddin Bey Camisi sonrası tarihi üçüncü camimiz. Camimizin eski haline getirilmesi bizi çok mutlu etti. Caminin ibadete açılmasını dört gözle bekliyoruz." diye konuştu.

Muhabir: Sabri Yıldırım