Arafat ve Müzdelife'de Kurban Bayramı arifesinde vakfe görevlerini yapan ve daha sonra Cemerat'a geçerek "büyük şeytan" olarak ifade edilen "Akabe cemresi"ne 7 taş atan Müslümanlar, daha sonra Kabe'de ziyaret tavafı ve sa'yi gerçekleştirdi.

Kurbanları kesilip, tıraş olduktan sonra ihramdan çıkarak hacı olan Müslümanlar, bayramın ikinci ve üçüncü gününde de şeytan taşladı.

Kafileler halinde Cemerat bölgesine ulaşan hacılar, Müzdelife ve Arafat bölgelerinden topladıkları 49 taşın 21'ini bayramın ikinci günü, 21'ini de bayramın üçüncü günü sırayla 7'şer olarak "küçük, orta ve büyük şeytan"a attı.

Şeytan taşlamanın ardından büyük çoğunluğu yakında veda edecekleri Kabe'ye yönelen hacıların bazıları yürüyerek bazıları da otobüslerle, veda tavafı yapmak üzere Cemerat'tan Mescid-i Haram'a ulaştı. Hacılar Kabe'de, tavafın yanı sıra namaz kılıp Kur'an-ı Kerim okudu, dua etti.

Hacıların mübarek yolculuğunda sona yaklaşılırken, Türkiye'den kafilelerle hareket ederek mübarek topraklara gelen hacı adaylarının bir kısmı Medine'ye bir kısmı ise Mekke'ye ulaşmıştı. Mekke'ye gelen hacılar bugünden itibaren kutsal yolculuktaki ikinci durakları olan Medine'ye gitmeye başlayacak.

Kurban Bayramı öncesinde Medine'den Mekke'ye gelen kafileler ise Mekke'ye veda ederek Cidde'den hava yoluyla Türkiye'ye dönecek. Hacıların mukaddes topraklardan yurda dönüşü yarın itibarıyla başlıyor. Son kafile ise Mekke'den 4 Temmuz'da, Medine'den 7 Temmuz'da hareket edecek.

Muhabir: Sabri Kesen

Arafat ve Müzdelife'de Kurban Bayramı arifesinde vakfe görevlerini yapan ve daha sonra Cemerat'a geçerek "büyük şeytan" olarak ifade edilen "Akabe cemresi"ne 7 taş atan Müslümanlar, daha sonra Kabe'de ziyaret tavafı ve sa'yi gerçekleştirdi.

Vekaletle kurbanları kesilip tıraş olduktan sonra ihramdan çıkarak hacı olan Müslümanlar, bayramın ikinci ve üçüncü gününde de şeytan taşlamayı sürdürdü.

Kafileler halinde Cemerat bölgesine ulaşan hacılar, Müzdelife ve Arafat bölgelerinden topladıkları yedişer taşı bayramın ikinci ve üçüncü günü sırayla "küçük, orta ve büyük şeytan"a attı.

Şeytan taşlamanın ardından büyük çoğunluğu yakında veda edecekleri Kabe'ye yönelen hacılar, veda tavafı yapmak üzere Cemerat'tan Mescid-i Haram'a yürüdü.

Buraya ulaşan hacılar, tavafın yanı sıra namaz kılıp Kur'an-ı Kerim okudu, dua etti.

Hacıların mukaddes yolculuğunda sona yaklaşılırken, Türkiye'den kafilelerle hareket ederek kutsal topraklara gelen hacı adaylarının bir kısmı Medine'ye bir kısmı ise Mekke'ye ulaşmıştı. Mekke'ye gelen hacılar yarından itibaren kutsal yolculuktaki ikinci durakları olan Medine'ye gitmeye başlayacak.

Kurban Bayramı öncesinde Medine'den Mekke'ye gelen kafileler ise Mekke'ye veda ederek Cidde'den hava yoluyla Türkiye'ye dönecek.

Kutsal topraklardan Türkiye'ye dönüşler yarın başlayacak, son kafile ise 7 Temmuz'da Medine'den hareket edecek.

Hacılar veda duygularını paylaştı

İstanbul'dan gelen Abdullah Yiğit, AA muhabirine, hac görevinin ummadığı kadar rahat geçtiğini, veda zamanı geldiğinden duygulandığını söyledi.

Hacca gelmeden de çok heyecan yaşadığını anlatan Yiğit, "4 ay boyunca 'ne olacak, neler göreceğiz, nasıl yaşayacağız' diye çok heyecanlı geçmişti. Şimdi ise ayrılmanın hüznü çöktü omuzlarıma. İnşallah tekrar umreye gelmek istiyorum." dedi.

Yiğit, kaçak gelenlerin önüne geçmek için alınan tedbirin yerinde olduğunu, çok sıkı kontrollerden geçerek tıkanıklık, izdiham olmadan kolaylıkla ibadetlerini yerine getirdiklerini dile getirdi.

Hacca gitmeyi bekleyen çok kişi olduğuna değinen Yiğit, "Gelmek isteyen herkese Allah'ım nasip etsin. 50 yaşında hacca gelmek nasip oldu. Ayrılmanın hüznü içime çökmüş durumda." ifadesini kullandı.

"Ümmet, Filistin için çok dua ediyor"

Kadir Çelikiz ise 13 yıllık hac hasretinin çıkan kura sayesinde bu yıl sona erdiğini, eşiyle geldiği hacda güzel program icra edildiğini belirtti.

Devlet yetkilileri ile Diyanet İşleri Başkanlığına teşekkür eden Çelikiz, şunları kaydetti:

"Bilmediğimiz, tanımadığımız aynı kıbleye yöneldiğimiz, aynı ilaha iman ettiğimiz nice güzel kardeşlerimizle bir aradayız. Vedalaşacağız, ardından Medine'ye geçeceğiz ve yurdumuza döneceğiz. Bu güzelliği görmeyi bekleyen nice kardeşimiz var, onlara da bu duyguları yaşamak nasip olsun. Ne kadar şükretsek az. Özellikle tavaf ederken, tüm ziyaret ve ibadet alanlarında ümmet, Filistin için çok dua ediyor, Gazzeli kardeşlerimizi unutmuyor. Allah Filistin'deki, Gazze'deki, nice mazlum ve mağdur coğrafyadaki kardeşlerimize yardım eylesin. Tüm ümmet için tüm kardeşlerimiz için dua ettik."

Tokat'tan gelen Şeref Demir de hacca gitmek için 15 yıl beklediğini, sonunda nasip olduğunu anlattı.

Arınmanın, temizlenmenin önemini ifade eden Demir, "Allah halimizi korumayı nasip etsin. Gazze'deki kardeşlerimiz çok sıkıntıda, Rabb'im yardım etsin, Kabe'nin hürmetine refaha kavuştursun, zafer nasip etsin." dedi.

Hacca gitmenin de ayrılacak olmanın da duygulu olduğunu vurgulayan Demir, hac vazifesinde sürekli ibadet ettiklerini dile getirdi.

Muhabir: Sabri Kesen,İbrahim Aktaş

Diyanet İşleri Başkanı Erbaş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, organizasyonun "planlama ve disiplin", "hacı memnuniyeti", "eğitim programları" ve "yenilikçi hizmetler" başlıkları altında dört ana kriterde değerlendirildiğini, tüm kriterlerde en üst seviye olan "Elmas" seviyesinde ödül alındığını belirtti.

Erbaş, Diyanet İşleri Başkanlığının son 3 yıl içinde üçüncü defa birincilik ödülünü kazanma başarısı gösterdiğine dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu ödülü ülkemizin almasına vesile olan, tüm bu çalışmalara emek veren başta Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğümüz olmak üzere ibadet şuuruyla bu çalışmalara katılan, katkı sunan tüm personelimize teşekkür ediyor, ödül vesilesiyle kendilerini tebrik ediyorum. Diyanet İşleri Başkanlığı olarak Rahman'ın misafirlerine en iyi şekilde hizmet etmeye devam edeceğiz inşallah."

Muhabir: Sabri Kesen

Şeytan taşlamadan sonra hacıların bir kısmı Kabe'ye giderek ziyaret tavafı yaparken, bir kısmı istirahat etmek üzere otellerine döndü.

Hacılar, Kurban Bayramı'nın üçüncü gününde de şeytan taşlamaya devam edecek.

Muhabir: Sabri Kesen

Arafat'ta son incelemelerini yapan Bircan, hazırlıkların 6 ay öncesinden başlatıldığını Diyanet'e ait 425, seyahat acentalarına ait ise yaklaşık 260 çadırın hacı adaylarının konaklaması için hazırlandığını söyledi.

Çadırların dışarıdaki havayı içeriye içerdekini de dışarıya yansıtmayan özellikte olduğunu belirten Bircan, "Çadırlarımız hava koşullarına göre seçildi. Yine üst tavan kısmında da iki katmandan oluşan bir çadır var. O da aynı sıcaklığı içeri geçirmiyor. İçerideki soğuk havayı da dışarı geçirmeyen bir özellik." dedi.

Bircan, her bir çadırda sanayi tipi bir klima kullanıldığına işaret ederek, "Arafat gününde yaklaşık 50 derecenin üzerinde bir sıcaklık bekleniyor. Dolayısıyla hacılarımızın saat on ile on altı arasında kendilerine tahsis edilen çadırlardan çıkmamalarını istiyoruz." diye konuştu.

Arafat'a intikallerin yaklaşık 688 otobüsle yapılacağını dile getiren Bircan, şöyle devam etti:

"Diyanet İşleri Başkanlığımıza ait 408, şirketlere ait yaklaşık 280 otobüsle intikaller yapılacak. Her bir otobüs üç tur yapacak. Hacılarımızı bulunduğu otellerinden alacaklar, içlerinde bir rehber eşliğinde Arafat'a getirecekler. Arafat'ta hacısını indirdikten sonra o otobüs boş bir şekilde tekrar Mekke-i Mükerreme'ye dönecek. İkinci turda bir hacımızı daha alacak ve bu şekilde üç tur halinde her bir otobüs bütün hacımızı buraya intikal etmeye başlayacak."

Yol güvenliğine dair de açıklama yapan Bircan, önemli kavşak noktalarında yönlendirme ekiplerinin görev alacağını kaydetti.

Bircan, her hacı adayına önceden hazırlanmış kumanyalar verileceğini ifade ederek, "Diyetisyenlerimizin hazırladığı menüde üç dört kumanya vereceğiz." şeklinde konuştu.

Arafat bölgesinde dört ayrı sağlık çadırı ve bir sahra hastanesi oluşturulduğunu aktaran Bircan, "Mekke-i Mükerreme'de nasıl sağlık hizmeti veriyorsak Arafat'ta da bir sahra hastanemiz bulunmakta. Dört çadırda kadın, erkek, acil, normal poliklinik şeklinde. Çadırlarımızın içerisinde tıbbi medikal malzemeler hazırlandı. Doktorlarımız günler öncesinde hazırlık yaptılar ve burada ambulanslarımızın eşliğinde vatandaşlarımızın hizmetinde olacaklar." ifadelerini kullandı.

Vakfe duası öncesinde kapsamlı bir irşat programı düzenleneceğini vurgulayan Bircan, "Kur'an-ı Kerim tilavetleri, kasideler, ilahiler eşliğinde sabahtan öğleye kadar irşat programı olacak. Öğle vaktinde, öğle namazıyla ikindi namazını cemi takdim yani ikisini öğle vaktinde kılacağız." dedi.

Bircan, Diyanet İşleri Başkanı Erbaş'ın Arafat duasını Diyanet TV aracılığıyla Türkiye ve bütün dünyaya ulaştıracaklarını kaydetti.

Arafat'tan Müzdelife'ye intikalin gün batımıyla başlayacağını ifade eden Bircan, şöyle konuştu:

"Güneşin batımıyla bu da takribi olarak 19.05 diye planlıyoruz. Belli bir program dahilinde yaklaşık 160 otobüse hacılarımızı bindireceğiz ve Müzdelife'ye intikal ettireceğiz. Yürüyemeyen hacılarımız olduğu takdirde ise onları da birkaç saat sonra özel otobüslerle konaklamış oldukları otellerine yakın bir toplanma merkezine götüreceğiz. Din görevlimizin eşliğinde onlar da kendi kafileleri geldiğinde kafilelerine eklenecekler ve o şekliyle intikali tamamlamış olacağız."

Bircan, hacıların Müzdelife'de cem-i tehir ile akşam ve yatsı namazını, yatsı vaktinde kılacaklarını anlatarak, daha sonra Müzdelife vakfesi yapacaklarını, 23.45'ten itibaren hacı adaylarının şeytan taşlamaya başlayacağını dile getirdi.

Muhabir: Sabri Kesen

Diyanet İşleri Başkanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığına bağlı Dijital Hizmetler Daire Başkanlığınca hacı adaylarının ibadetlerini sırasıyla ve bilinçli şekilde yerine getirmelerine imkan tanıyan "Adım Adım Hac İbadeti" adlı infografik çalışma hazırlandı.

Haccın tüm aşamaları sade ve anlaşılır dille aktarılıyor

Başlıklar ve detaylar şeklinde farklı iki versiyon olarak hazırlandıktan sonra Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğüne teslim edilen çalışma, Rollup formatında basılarak hacı adaylarının konakladığı otellere yerleştirildi. Görsel ve şematik anlatımıyla öne çıkan infografik, terviye gününden başlayarak, Arafat'a çıkış, vakfe, Müzdelife, Mina'da şeytan taşlama, ziyaret tavafı ve kurban kesimi gibi hac ibadetinin tüm aşamalarını 14 maddede sade ve anlaşılır dille aktarıyor.

Her yaştan hacı adayının kolaylıkla anlayıp takip edebileceği bu yenilikçi içerik, hem rehberlik sağlıyor hem de heyecan dolu hac yolculuğuna bilinç katıyor. Otellerde ihramla başlayan süreç, Arafat, Müzdelife ve Mina'daki ibadetlerle devam ederken, şeytan taşlama günlerindeki detaylı yönlendirmeler sayesinde adaylar, ibadetlerini gönül huzuruyla yerine getirebiliyor.

Dijital içeriklerle manevi destek

Dijital Hizmetler Daire Başkanlığı, kutsal topraklarda yalnızca yönlendirme değil, aynı zamanda dijital içerikleriyle manevi destek de sunuyor. Diyanet Haber ve Diyanet Dijital platformlarında yayınlanan video ilmihaller, kısa bilgilendirici videolar ve infografik içerikler, hacı adaylarının bilgi ihtiyaçlarına anlık ve etkili çözümler getiriyor.

Muhabir: Sabri Kesen

Hacı adaylarının ibadetlerini ve günlük yaşamlarının gerekleri için azami özen gösteren Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı, Mekke'de hizmet veren ulaşımdan sağlığa, konaklamadan irşada kadar bütün ekipler, Arafat'ta da hizmetlerini sürdürecek.

Mekke'nin yaklaşık 25 kilometre doğusunda bulunan Arafat'a yarın başlayacak intikaller için hacı adayları konakladıkları otellerden alınıp otobüslerle Arafat'ta hazırlanan çadırlara götürülecek. Hacı adaylarının intikallerinde sorun yaşanmaması için otobüslerin birkaç tur yapması planlanıyor.

Hacı adaylarının Arafat'ta konaklamaları için de çalışmalar tamamlandı. Hacı adaylarının yüksek sıcaklık nedeniyle sağlık problemleri yaşamamaları için sanayi tipi klimalarla soğutulan yüksek çadırlar kuruldu.

Yemek ve su ihtiyaçlarının karşılanması için de çalışma yapıldı.

Mübarek topraklara gelen hacı adaylarına, irşat ekipleri kafile başkanları tarafından irşat programlarında yeme, içme, israf ve çevre temizliğine ilişkin bilgilendirme doğrultusunda çevre hassasiyeti dikkate alınarak, çadırların bulunduğu alanlara çöp kutuları yerleştirildi.

Hacı adayları için Arafat bölgesine sahra hastanesi kuruldu. Uzun yıllardır Mekke ve Medine'de bulunan Diyanet İşleri Başkanlığı hastanelerinde hacı adayları ve hacılara verilen sağlık hizmeti, Arafat'ta da sürdürülecek.

Arafat'ta geceyi dua ve ibadetle geçirecek olan hacı adayları için irşat ekiplerince irşat programı düzenlenecek.

Kur'an-ı Kerim tilaveti ve ilahilerin de yer alacağı program, merkezi ses sistemiyle çadırlara ulaştırılacak.

Arife günü öğle ve ikindi namazlarını cem ederek kılacak hacı adayları, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş'ın yapacağı duayla vakfeye duracak.

Başkan Erbaş'ın yapacağı vakfe duası, Türkiye'den de canlı yayınla izlenebilecek.

Arafat vakfesinin ve duasının ardından Müzdelife bölgesine intikal edecek hacı adayları, burada şeytan taşlamak için 49 taş toplayacak. Akşam ve yatsı namazlarını cem ederek kılacak adaylar, Müzdelife vakfesinin ardından kafileler halinde Mina'ya yürüyecek.

Mina'ya ulaşıldığında sadece "Büyük Şeytan" denilen Akabe Cemresi'ne 7 taş atılacak.

Hacıların kurbanları, vekalet yoluyla hac organizasyonu tarafından kesilecek. Traş olup ihramdan çıkan hacılar, Kabe'de Ziyaret Tavafı'ndan sonra Haccın Sa'yini yapacak.

Bayramın 2. ve 3. günü öğle vaktinden sonra sırayla Küçük, Orta ve Büyük Cemre'lere 7'şer taş daha atılacak.

Hacılar, Mekke'den ayrılmadan önce son tavaf olan Vefa Tavafı yapacak.

Muhabir: Sabri Kesen

Safa ile Merve tepeleri arasında say ile umre yapanlar da gündelik kıyafetleriyle katlarda ve dış avluda namaz kılıp tavaf edip, Kur'an-ı Kerim okuyor.

Mescid-i Haram, günün hemen hemen her saatinde yoğunluğun en çok yaşandığı hacı adaylarının büyük zamanlarını geçirmek için tercih ettiği yerlerin başında geliyor.

Hac yolcuğunun en önemli ve en duygusal anlarının yaşandığı Harem-i Şerif'in hemen hemen bütün bölümlerinde hacı adaylarının yoğunluğu yaşanıyor.

Muhabir: Sabri Kesen

Hacı adaylarının en çok dinlenme ve beslenmelerine dikkat etmeleri gerektiğini vurgulayan Yalçın, "Özellikle uykunuzu alın, ertesi gün dinç olmanız lazım. Günlük ilaçlarınızı da mutlaka yanınızda getirin, bu ilaçlarınızı da kullanın." dedi.

Yalçın, arife günü aşırı sıcak bir hava beklendiğini anlatarak, şöyle konuştu:

"Arife günü Arafat'ta bizi 50 derece veya üstünde bir sıcaklık bekliyor. Onun için mutlaka özellikle saat 10.00 ile 16.00 arasında çadırda kalınmalı. Bu sürede ibadet edilip dinlenilebilir. Yeterli düzeyde sıvı almak gerekiyor. Çadırın dışına çıkmak gerekiyorsa mutlaka şemsiye kullanılmalı. Cebel-i Rahme çıkma veya yürüme, tırmanma gibi şeyler de sıcağın altında yapılmamalı. Aynı şekilde sıvının yanında tuz da almak lazım."

Rıdvan Yalçın, şeytan taşlama sırasında yaşanabilecek yoğunluğa dikkati çekerek, kalabalık ortamlarda maske takılması gerektiği uyarısında bulundu.

Hacı adaylarının yaşanan yoğunlukta ezilme, düşme ve kazalara karşı dikkatli olması gerektiğini belirten Yalçın, Hac organizasyonu ve Suudi Arabistan yetkililerinin uyarılarına uyulması gerektiğini dile getirdi.

Beslenme ve yürüyüş esnasında hijyen kurallarına uyulması gerektiğine değinen Yalçın, hacı adaylarından kapalı kaplarda bol bol su tüketmesini istedi.

Yalçın, sıcak çarpması belirtileri ile ilgili de bilgi vererek, yaşanabilecek olumsuz durumlar karşısında vücudun serinletilmesi ve ilk yardım desteği alınması gerektiğini kaydetti.

Diyanet İşleri Başkanlığının sunduğu sağlık hizmetlerinin hac boyunca aktif olduğunu belirten Yalçın, hastane ve 13 sağlık ocağının hacı adaylarına sağlık hizmeti sunduğunu, hacı adaylarının Suudi Arabistan hattından 937'yi arayıp 4'ü tuşlayarak Türkçe yardım alabileceğini ifade etti.

Muhabir: Sabri Kesen

Türk hacı adayları, sahabe mezarlarının bulunduğu Cennet-ül Baki'yi ve "İslam'ın ilk mescidi" olarak anılan Kuba Mescidi'ni, Mescid-i Kıbleteyn ile Uhud ve Hendek savaşlarının yaşandığı mekanları ve Okçular Tepesi'ni ziyaret etti.

Medine'deki ziyaretlerini tamamlayan Türk hacı adayları ile Diyanet İşleri Başkanlığı görevlileri Mekke'ye geçti.

Otellerine yerleşen hacı adayları Kabe'yi ziyaret ediyor. Dualar eşliğinde Kabe'yi tavaf eden ve tavaf namazı kılan hacı adayları, Safa ile Merve tepeleri arasında say yapıyor.

Sayın bitirilmesinin ardından umreyi tamamlayanlar ise tıraş olarak ihramdan çıkıp, hac gününü ibadetlerle bekliyor.

Muhabir: Sabri Kesen

Hacı adaylarından Osman Sevinç, Orhaneli Müftüsü Ahmet Fuat Çandır'a kafilede uzun yıllardır konuşmadığı ve küs olduğu hacı adayı olması sebebiyle kafile değişikliği talebinde bulundu.

Mübarek topraklara eşleriyle gelen Sevinç ve Çiçek'in 25 yıllık küslüğünü İlçe Müftüsü Çandır ve irşat ekibi, Türkiye'den başlayıp Medine ve Mekke'de devam eden sohbetler sonrasında bitirdi.

Sevinç ve Çiçek'in konakladığı otelde hacı adayları, eşleri, Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Kadir Dinç ve görevliler barışma yemeğinde bir araya geldi.

Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Kadir Dinç, burada yaptığı konuşmada, Allah'tan af dilemek için insanların önce kendileri affetmesi gerektiğini, Rabb'inin huzuruna gelirken dünyaya ait kırgınlıkları bir kenara bırakmaları gerektiğini söyledi.

Arafat'tan önce küslüğün bitirilmesinin önemli olduğunu belirten Dinç, "Madem Rabb'imize gidiyoruz, Allah bizi evine kabul etmiş, bu 3 günlük dünyada neden birbirimize yabancı duralım. Aynı köyde yaşadığımız halde kalplerimiz neden birbirine uzak kalsın." dedi.

Dinç, Allah’ın huzuruna çıkacakların Arafat’ta vakfeye durup söz vereceklerini belirterek, şöyle konuştu:

"Daha bizi bekleyen mahşer var, ahiret var. Demek ki bu pişmanlık duyguları canlanmış. Allah kulunu affederken neden biz birbirimizi affetmeyelim diyerek buluşmuşlar. Hamdolsun kalpler yumuşamış. Bu mukaddes belde vahyin beşiği olan bu kutsal topraklar, ümmül-kura (şehirlerin anası) olan bu topraklar, ana kucağıyla bu kardeşlerimizi de kucaklamış. Tekrar birbirlerine kardeşlik raptıyla bağlamış. Tebrik ediyoruz. Mekke'de ümmet buluşuyor."

Orhaneli Müftüsü Ahmet Fuat Çandır ise irşatlarıyla, eşlerinin de desteğiyle Medine’de küslerin yumuşadığını dile getirdi.

Mekke'ye ilk geldiklerinde bir yemek sofrasında buluştuklarını anlatan Çandır, iki ailenin de yıllardır birbirlerine hasret yaşadıklarını, mübarek toprakların rahmetiyle iki komşunun birbirlerinden hiç ayrılmadıklarını dile getirdi.

66 yaşındaki Osman Sevinç eşi Hatice Sevinçle geldiği hac vazifesinde küslüğün bitirilmesine sevindiğini belirterek, "Hafiflik hissettik ve günahtan kurtulduk gibi oldu. Kutsal topraklar olmasaydı barışma olmazdı. Buna vesile olan hocalarımızdan Allah razı olsun." dedi.

70 yaşındaki Yüksel Çiçek de 14 yıldır hac kurası beklediğini ancak kuradan çıktığı yıl küs olduğu komşusuyla aynı kafileyle kutsal topraklara geldiğini kaydetti.

Çiçek, yıllardır küs olmalarının kendisini de rahatsız ettiğine işaret ederek, "25 senedir konuşmuyorduk hocalarımızın sayesinde burada barışmaya karar verdik. Muhasebe ettik küslüğü bıraktık. Üzerimizden ve sırtımdan yük kalktı." diye konuştu.

Diyanet İşleri Başkanlığı ekipleri de ailelere adlarının yazılı olduğu seccade hediye etti.

Muhabir: Sabri Kesen

Kabe'nin bulunduğu "sahan" denilen iç avluya ihramsız girişe izin verilmiyor.

Hacı adayları, bazen gündelik bazen de ülkelerinin yöresel kıyafetlerini giyip dış avluda dua edip, Kur'an-ı Kerim okuyor.

Mescid-i Haram'ın birinci ve çatı katında ihramsız tavaf edilebiliyor.

En dış avluda bulunan hacı adayları da huzur içinde namaz kılıyor, Harem-i Şerif'in çevresinde bulunan güvercinleri yemliyor.

Mescid-i Haram'da, Kabe'nin inşa aşamalarını gösteren "İlk Ev" sergisini ziyaret eden hacı adayları, alışveriş ve yeme-içme ihtiyaçlarını da Mescid-i Haram çevresindeki alışveriş merkezleri ve dükkanlardan karşılıyor.

Hacı adaylarının büyük bir kısmı, Gazze Garajı'ndaki araçlarla otellerine dönüyor.

Muhabir: Sabri Kesen

Aynı yapıda yer alan Saat Kulesi Müzesi'nde interaktif olarak uzay, zaman ve göksel keşifler arasında yolculuk yapan basın mensupları, galaksiler ve güneş sistemi gösterimlerinden sonra dünyanın en büyük saatlerinden birinin arkasındaki mekanizmayı inceleme fırsatı buldu.

Daha sonra Hira Mağarası'nın bulunduğu ve Nurdağı'nın eteğinde yer alan Hira Kültür Bölgesi'nde, Vahiy Galerisi, Kuran-ı Kerim Müzesi, Mağaraya giden yol, Kültür Kütüphanesi ve Hira Bahçesi'ni gezen gazetecilere Vahiy Galerisi'nde peygamberlerin vahyinin kısa bir hikayesinin sunumu yapıldı.

Galeride basın mensuplarına, Hz. Muhammed'in vahyinin hikayesini anlatan özel bir salonda gösterim yapılarak Kuran-ı Kerim Müzesi'nde rekorlar kitaplarına giren Kuran-ı Kerim ve Kuran-ı Kerim'in eski el yazmaları gösterildi.

Kültür Kütüphanesi'nde ise gazetecilere, Mekke ve Medine gibi kutsal şehirler, kutsal mekanlar ve Hz. Peygamber'in hayatı hakkında bilgi veren kitaplar, bilimsel kaynakların yer aldığı kütüphane gezdirildi.

Son olarak, Hz. Muhammed'e vahyin indiği Hira mağarasına gidişi ve oradaki yaşananlar, özel bir odada video gösterimiyle basın mensuplarına aktarıldı.

Malezya Bernama Haber Ajansı muhabiri Farhah Ruslan, müze ziyaretlerinin ardından AA muhabirine, müzelerin muhteşem olduğunu söyledi.

Bir gazeteci olarak buraya gelmenin ve tüm müzeleri görüp Hz. Muhammed ve Mekke'nin geçmişte nasıl bir yer olduğunu görmenin mükemmel bir deneyim olduğunu belirten Ruslan, "Maşallah sübhanallah, manzara çok güzel. Kabe'nin yerden 601 metre yüksekteki görünüşü çok güzel. Suudi Arabistan Basın Düzenleme Genel Kuruluşunun davetiyle tüm bunları deneyimlemek müthiş." dedi.

Nijerya'dan foto muhabiri Tevfik İbrahim Adeshina da teknolojinin astronomiyle buluşturulmasını incelemenin kendilerini çok iyi hissettirdiğini kaydetti.

Mekke'de müze ziyaret etmeyi beklemediğini dile getiren Adeshina "Bu müze benim gönlümü doğa sevgisine açtı. Teknolojinin insanlar ve doğayla olan müthiş buluşmasını gösterdi. Güneşi farklı perspektiflerden görüyorsun ve her şey onunla bir şekilde bağlantı kuruyor. Bunu nasıl söylesem; Allah büyüktür." diye konuştu.

Adeshina, Suudi Arabistan'da hem foto muhabiri hem de hacı olduğunu vurgulayarak bunun, kendileri için çok iyi bir deneyim olduğunu ifade etti.

Program, basın mensuplarının Basın Düzenleme Genel Kuruluşu yetkileriyle günün anısına fotoğraf çekimiyle son buldu.

Muhabir: Sabri Kesen

Suudi Arabistan medya temsilcilerinin organizasyonu ile hacı adaylarının kutsal vazifelerinin takibi için Mekke'de bulunan yabancı gazeteciler, 601 metre yüksekliğindeki Kraliyet Saat Kulesi'ne çıktı. Buradan Kabe ve çevresi görüntülendi.

Malezya Bernama Haber Ajansı'nda muhabir olarak görev yapan Farhah Ruslan, "Maşallah Subhanallah, manzara çok güzel. Kabe’nin yerden 601 metre yüksekteki görünüşü çok güzel. Suudi medyasının davetiyle tüm bunları deneyimlemek müthiş." ifadelerini kullandı.

Rehber Ali Tarak da "Dünyanın en büyük saatinin balkonundan Kabe-i Muazzama kuş bakışı görülmektedir. Bu herkese nasip olan bir şey değil. Farklı duygular yaşıyorsunuz. Farklı bir bakış açısı veriyor. Dünyanın merkezidir burası, Kabe insanın içini ferahlatıyor." diye konuştu.

Kraliyet Saat Kulesi

Suudi Arabistan'ın Mekke kentinde 2011 yılında açılışı gerçekleşen Kraliyet Saat Kulesi, dünyanın en yüksek 3. binası. Kabe’nin hemen yanına inşa edilen yapı 120 kattan oluşuyor. En büyük saat kulesi olduğunu belirtilen yapıda yer alan saat, gündüz ve gece kilometrelerce mesafeden okunabiliyor. 601 metre yüksekliğe sahip olan binada, 5 yıldızlı otel, alışveriş merkezi ve müze bulunuyor.

Muhabir: Sabri Kesen

Kabe'nin yer aldığı kata girmek için saatler öncesinden yer edinen hacı adayları, vakit namazları arasındaki zamanı tavaf edip Kur'an-ı Kerim okuyarak değerlendiriyor.

Kabe'nin manevi havasını yaşayan hacı adayları, tavaf ile sa'yı dualar eşliğinde gerçekleştirirken, Mescid-i Haram'da vakitlerini ibadetle geçiriyor.

Hacı adaylarının manevi ve heyecanları gibi ortak düşüncelerinden biri de hac vazifesinin gençken yerine getirilmesi.

Hac vazifesini yerine getirmek için mübarek beldeye eşi Semiha ile gelen 65 yaşındaki Mehmet Ali Örkmen, hac kurası ilk yıllarda çıksaydı daha güzel olacağını belirterek, şunları kaydetti:

"2011 yılında ilk kuraya yazıldım. 14 yıl sonra yedek olarak kuradan çıktım. Allah'ımıza hamdolsun. Allah herkese nasip etsin. 65 yaşındayım. Allah'ım kolaylığını veriyor. Hamdolsun eşimle birlikte tavaf yapıyorum. Allah herkese nasip etsin. 14 yıl önce çıksaydı daha güzel olacaktı. Gençken gelmek daha güzel. Ne mutlu ki gençlere geliyorlar."

62 yaşındaki Kezban Çimen de zorlanmadan ibadetlerini yerine getirdiklerini, Diyanet İşleri Başkanlığı ekiplerinin her türlü kolaylığı sağladığını ifade etti.

Kafile sorumlusu hocalarının büyük destekleri olduğunu anlatan Çimen, "Yemeklerimiz de çok güzel. Otellerimiz 5 yıldızlı gibi. Çok memnunuz. Tavaf ve sa'yı seve seve, koştura koştura yapıyoruz. İçimizden geliyor, zorlanmıyoruz. Çok sıcak olduğu için gelemediğimiz zaman huzursuz oluyoruz. Sanki Kabe'de bir şeyimiz var gibi koşa koşa gelmek istiyoruz." dedi.

Çimen, iki kadın arkadaş olarak vazifelerini yerine getirdiklerini dile getirerek, "Arkadaş olarak geldik. Çok güzel, her şeyi beraber yapıyoruz. Hiç boş durmuyoruz. 'Asker arkadaşıyla hacı arkadaşı unutulmaz.' diyorlar ya öyle. Gençlerimize diyoruz, 'Şimdiden gelin, biz bile geç kaldık.'. 13 yıl kura bekledik. Köyde sürekli yürüyüş halinde olduğumuz için alışığız. Birçoğunun ayakları kabardı ama biz iyiyiz." diye konuştu.

62 yaşındaki Şedde Yıldız da arkadaşıyla birbirlerine destek olduklarını, her şeyi birlikte yaptıklarını vurgulayarak, şunları söyledi:

"Tavafı bir yapıyoruz, bir daha yapıyoruz, ardından bir daha yapıyoruz. Kabe'de olmak anlatılmaz. Heyecan, huzur, anlatılmaz. Rabb'im bizi çağırdı, biz de geldik. Dualarımızla bizleri kabul etti. Burada başka yürüyoruz. Gençlerin yerinde olsam çok erken gelirim. 30-40 yaşında gelirim. Gençlerimiz inşallah erken gelir."

Muhabir: Sabri Kesen