Digor ilçesinde bazı besiciler hayvanlarını kırağı ile kaplanan arazide otlattı.

Bu arada Dağpınar beldesinde de sis etkili oldu.

Sarıkamış ilçesinde ise soğuk hava etkisini sürdürüyor.

Gece hava sıcaklığının sıfırın altında 7 dereceye düştüğü ilçede, araç camları ile bitkiler kırağıyla kaplandı.

Vatandaşlar park halindeki araçlarının üzerine battaniye ve kilim örterek soğuktan korumaya çalıştı.

Acısu ve Sarıkamış deresinin yüzeyi ise soğuk havanın etkisiyle tamamen dondu.

Muhabir: Cüneyt Çelik,Hüseyin Demirci

Isı ve harekete duyarlı olan, video çekme özelliği de bulunan fotokapanlarla sarıçam ormanlarında yaşayan kurt, vaşak, domuz, tavşan ve bozayıların hareketliliği kayıt altına alındı.

Çalışmayla, bölgede sürekli gözlenen yaban hayvanlarının hem popülasyonları takip ediliyor hem de yaşam alanları ekiplerce araştırılıyor.

Ormandaki hayvan hareketliliği ve değişimleri de yakından takip eden ekip, çalışma sonuçlarını Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile de paylaşıyor.

KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban, AA muhabirine, Sarıkamış ormanlarında 19 yıldır izleme ve takip çalışmalarının devam ettiğini söyledi.

'Ayılar, vaşaklar, kurtlara ait birçok farklı görüntü elde ettik'

Bölgede 19 yılda 500 binden fazla fotoğraf ve video çekildiğini anlatan Çoban, 'Sarıkamış ormanlarında aslında bizim de gözümüz diye nitelendirdiğimiz fotoğraf çalışmamız 2006 yılından beri devam ediyor. Şu ana kadar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü izniyle yaptığımız bu ortak çalışmada 500 binden fazla farklı fotoğraf çektik. Sarıkamış ormanındaki doğal hayatı inceleme fırsatımız oldu. Ayılar, vaşaklar, kurtlara ait birçok görüntü elde ettik.' diye konuştu.

Fotokapan sayesinde hayvan hareketliliğini, yaşamlarını inceleme fırsatı yakaladıklarını dile getiren Çoban, şunları kaydetti:

'Kurtların domuzları kovaladığı, atların peşinden gittiği, bozayıların yavrularına nasıl beslenme öğrettiği gibi birçok görsel elde ettik. Ormandaki değişimi anlamak için uzun vadeli çalışmalar olması gerekiyor. Biz 2006 yılından beri Sarıkamış ormanlarında bu çalışmayı sürdürüyoruz. Bu 500 bin fotoğraf aslında Sarıkamış ormanının ekolojik olarak ne kadar bize önemli olduğunu da gösteriyor. Bu alanların korunmaya ihtiyacı olduğunu, korunan alanların kapasitesinin daha büyümesi gerektiği gibi birçok farklı sonuca ulaşıyoruz. Tabii bu çalışmayı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile birlikte ortaklaşa yaptığımız için de çalışmanın sonuçlarını onlarla paylaşarak bu değerli alanın korunmasına katkı sunuyoruz.'

Muhabir: Cüneyt Çelik,Hüseyin Demirci

Sabah saatlerinde işe giden vatandaşlar, araç camlarındaki buzları kazıdı.

Hava sıcaklığının gece sıfırın altında 7 dereceye düştüğü Kars'ta da bitkiler ve ağaçlar kırağı tuttu, araç camları buzla kaplandı.

Sarıkamış ilçesinde bazı vatandaşlar, soğuktan korumak için araçlarının üzerine battaniye ve branda örttü.

Fotoğraf: Hüseyin Demirci/AA

Vatandaşlardan Yakup Gülle, havaların iyice soğuduğunu belirterek, 'Gece hava eksi 7 dereceye düştü, sabah arabalarımızın buz tutan camlarını temizliyoruz. İnşallah bir an önce kar yağar.' dedi.

İlçedeki Acısu Deresi'nin büyük bölümü de buz tuttu. Kızıl sincaplar ve saksağanlar, ormanlık alanda yiyecek ararken görüntülendi.

Ardahan

Ardahan'da ise kar yağışı yerini soğuk havaya bıraktı.

Fotoğraf: Günay Nuh/AA

Termometrelerin gece sıfırın altında 10 dereceyi gösterdiği kentte, buzlanmalar meydana geldi.

Kura Nehri'nin bazı bölgelerinde buzlanma oluştu.

Tunceli

Tunceli'de hava sıcaklığı gece sıfırın altında 2 derece ölçüldü.

Soğuk hava nedeniyle bazı kara yollarında buzlanma oluştu.

Kentteki Kırklar Dağı'nın zirveleri sisle kaplandı.

Rize'de il genelinde etkili olan soğuk hava ve sağanak, yüksek kesimlerde yerini kara bıraktı.

Kaçkar Dağları çevresindeki yaylalar yağışın ardından beyaza büründü. Yaylalarda kar kalınlığı yer yer 15 santimetreye ulaştı.

Artvin'de de kar etkili oldu.

Şavşat ve Ardanuç ilçelerine bağlı yaylalar ile merkezdeki Karçal ve Genya dağlarının zirvesine kar yağdı.

Atabarı Kayak Merkezi'ne de sezonun ilk karı düştü.

Muhabir: Ekip

Geçen 3 yıllık süreçte ailesiyle bakımlarını yaptığı sürüsünü 4'e katlayan Aday, 160 koyunuyla kentin et ve süt üretimine katkıda bulunuyor.

Çiftçi Gül Çiçek Aday, AA muhabirine, İstanbul'da tekstil sektöründe modelistlik yaparken ailesiyle köylerine döndüklerini söyledi.

Şehir hayatından sıkıldıkları için köy yaşamını seçtiklerini ifade eden Aday, şöyle konuştu:

'Kendi köyüm, doğal yaşam, bunlar da tabii beni etkiledi. Devletimizin desteğini de görünce köyüme dönmeyi seçtim. Ailemin desteğiyle şu an 3 yıldır koyunculuğa devam ediyorum. Hedefim şu an için 200 başı tamamlamak. Tabii ilerleyen dönemlerde bunu daha fazla arttırmak 500 başa çıkartmak istiyorum. Çok güzel bir iş, yani umduğumdan daha rahat oldu benim için.'

'Çiftçilik isteyenlere 1 milyon liranın üzerinde kredi imkanı'

Tarım ve Orman İl Müdürü Enver Aydın ise Kars'ta 1 milyonun üzerinde küçükbaş hayvan varlığının olduğunu anlattı.

Kentin geniş yayla ve mera alanlarına sahip olduğuna işaret eden Aydın, şunları kaydetti:

'Çiftçilerimize hem üretim anlamında destek olmak hem de çiftçiliğe yeni başlayacak olan üretici adaylarımızı bu işin içine çekmek için Valimiz Ziya Polat'ın başkanlığında Ziraat Bankası'yla protokolünü imzaladığımız Köyümde Yaşamak İçin Bir 'Sürü' Nedenim Var Projesi var. Çiftçiliğe başlamak isteyen, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapmak isteyen üreticilerimize 1 milyon 200 bin liraya kadar bir kredi imkanı sağlanıyor ve 100 başa kadar küçükbaş hayvanı temin edilerek böylece hayvancılığa başlaması sağlanıyor.'

Aydın, projeden destek alan Gül Çiçek Aday'ın, İstanbul'da çalışırken köyüne yerleşmeye karar verdiğini anlatarak, 'Biz de bu sırada devreye girip kendisini kredi anlamında destekledik. Aldığı koyunlarla bugün köyde ailesiyle birlikte kendi geçimini sağlayacak şekilde bir çiftlik oluşturdu ve üretime katkı sağlamaya devam ediyor. Bu proje kapsamında ilimizde 500'ün üzerinde bir başvuru aldık ve 200'ün üzerinde çiftçimizi destekten faydalandırmış olduk. Bugüne kadar 43 milyon liralık bir kredi kullanıldı, yaklaşık 20 bin küçükbaş hayvanı çiftliklerle buluşturmuş olduk.' diye konuştu.

Muhabir: Cüneyt Çelik

Kentte akşam başlayan sağanak, sabah saatlerinde yerini kar yağışına bıraktı. Yağışla beyaza bürünen kentte ekipler karla mücadele başlattı.

Sarıkamış ilçesinde de kar etkili oldu. İlçedeki kayak merkezinde kar kalınlığı 10 santimetreye ulaştı.

Sarıçam ormanları ile bitkiler karla kaplandı, vatandaşlar araçlarının üzerinde biriken karları temizledi.

Vatandaşlardan Naci Bozyel, AA muhabirine kar yağışını beklediklerini belirterek, 'Gece yağmur başladı, sabah karşı kara dönüştü. Şehir merkezinde 5-6 santimetre kar var, memleket için bereket oldu. İnşallah devamı gelir.' dedi.

Öte yandan bazı yollarda oluşan buzlanma nedeniyle araçlar ilerlemekte güçlük çekti. Kar yağışına sevinen çocuklar da okul bahçesinde kar topu oynayıp, kardan adam yaptı.

Ardahan'da ise yüksek kesimlerde kar etkili oldu.

Yağışla Ardahan, Artvin ve Göle arasındaki tepeler beyaza büründü.

Hayvancılık nedeniyle bitkisel üretimin yaygın olduğu Kars Ovası'nda da hasat sezonunun tamamlanması ve tarlaların bir kısmının sürülmesiyle güzel görüntüler ortaya çıktı.

Dronla görüntülenen ve 'halı desenine' benzeyen ovada, çiftçiler son ürünlerini hasat ederek bir sonraki sezona hazırlanıyor.

1 milyon hektarın üzerinde toplam arazi varlığına sahip kentte, Kars-Arpaçay kara yolu üzerindeki bölgede görüntülenen, kimisi yeşeren kimisi yeni sürülen tarım arazileri güzel görüntüler oluşturdu.

Tarım ve Orman İl Müdürü Enver Aydın, AA muhabirine, Kars'ın geniş bir araziye sahip olduğunu söyledi.

Tarım ve hayvancılık bakımından şehrin Türkiye'deki önemine vurgu yapan Aydın, 'Geniş tarım arazilerimiz ve meralarımızla Türkiye'nin önde gelen tarım potansiyeline sahip illerinden biriyiz. Sezonun bitmesiyle çiftçilerimiz hasatlarını yaptılar, ekinlerini kaldırdılar. Yeni sezona hazırlanmak üzereyiz, tarlaların bir kısmı sürüldü, güzlük ekilişler gerçekleştirildi bir kısmı da nadasa bırakılmak üzere sürüldü.' diye konuştu.

'Çiftçilerimizi yönlendiriyoruz'

Her zaman çiftçilerin yanında olduklarını, toprak analiz faaliyeti yürüterek toprağa uygun ürünleri artırmaya gayret gösterdiklerini dile getiren Aydın, şunları kaydetti:

'Geniş arazilerimiz rengarenk, yeni sezona bütün verimliliği ile hazır durumda. Biz de yeni sezonda üreticilerimizin daha verimli ürünler elde etmesi ve bölgemizde ekilmeyen, işlenmeyen tarım arazisi kalmaması adına çeşitli faaliyetler yürütüyoruz. Bu anlamda hem buğday hem arpa veya yem bitkileri konusunda çiftçilerimizi yönlendiriyoruz. Daha verimli bölgeye daha yararlı olabilecek ve bölgemizin iklimine, toprağına uygun çeşitleri yaygınlaştırmayı hedefliyoruz.'

Muhabir: Cüneyt Çelik

Gece hava sıcaklığının sıfırın altında 5 dereceye düştüğü ilçede, arabaların camları ve bitkiler kırağıyla kaplandı. Bazı vatandaşlar arabalarına battaniye örterek soğuktan korumaya çalıştı.

İznoz Deresi'nin büyük bölümü buz tuttu.

Vatandaşlardan Türkü Doğa Demirci, havaların özellikle geceleri çok soğuduğunu belirterek, 'Sabah katlığımızda her yer, arabaların, evlerin camı, akan sular donmuştu. Geceleri aşırı soğuk oluyor. Hava sıcaklığı eksi 5-6 dereceye düşebiliyor. Sarıkamış'a kar yakışıyor. Umarım bir an önce kar yağar, karın yağmasını sabırsızlıkla bekliyoruz.' dedi.

Komdere ormanlık bölgesinde de arazide beslenmeye çalışan yaban domuzu görüntülendi.

Gece hava sıcaklığının sıfırın altında 10 dereceye düştüğü kentte, bitkiler, ağaçlar ve araç camları kırağı tuttu.

Selahattin Filtekin Caddesi üzerinde tezgahlarını kuran bazı pazarcılar da soğuk havadan olumsuz etkileniyor. Pazarcılar, ürünlerinin soğuktan etkilenmemesi için battaniyelerle koruyor.

Pazarcı Halim Tan, soğuk nedeniyle zorluk yaşadıklarını belirterek, 'Kars'ın kışı geldi. Kar henüz yağmadı ama kuru soğuk çok. İşler biraz düşük ekmeğimizin peşindeyiz.' dedi.

Sarıkamış ilçesinde soğuk hava ve kırağı etkili olurken, araç camları, bitkiler kırağıyla kaplandı. Keklik Deresi'ndeki küçük göletler buz tuttu.

Bazı besiciler kırağıyla kaplı alanda hayvanlarını otlatmaya çalıştı.

Muhabir: Cüneyt Çelik

Ekiplerce Kars Kafkas Üniversitesi (KAÜ) Yaban Hayatı Koruma, Kurtarma, Rehabilitasyon Uygulama ve Araştırma Merkezine getirilen bozayı yavrusuna, burada özel tedavi programı uygulandı.

Özel bir bölümde özenle bakılan ve meyveyle beslenen ayı yavrusu, bakım ve tedavileri sonrası daha iyi duruma geldi. Bir süre daha gözetim altında tutulacak yavru, daha sonra doğal ortamına bırakılacak.

KAÜ Veteriner Fakültesi Yabani Hayvan Hastalıkları ve Ekolojisi Ana Bilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Burak Büyükbaki, AA muhabirine, ayının yol kenarında bitkin halde bulunduğunu hatırlattı.

Muayenede ayının 8-9 aylık ve dişi olduğunu tespit ettiklerini belirten Büyükbaki, şöyle konuştu:

'Yaklaşık olarak da 30 kilogram civarında bir ağırlığı vardı. Yaptığımız ilk muayeneler sonucunda hayvanda yumuşak doku zedelenmesine bağlı arka ayaklarda güç kaybı, fonksiyon kaybı tespit edildi. Aynı şekilde radyolojik muayeneyi de değerlendirdik. Radyoloji muayeneleri sonrasında herhangi bir ortopedik hasarın bulunmadığı tespit edildi. Tabii ne kadar süre bulunduğu bölgede kaldığı bilinmediğinden ufak bir vücut kondisyon düşüklüğümüz vardı. Buna bağlı olarak da hipoglisemi olarak isimlendirdiğimiz hareketlerde sıkıntı, kondisyonda koordinasyon bozukluğu gibi bulgular vardı. Ciddi bir açık yaralanması yoktu, sadece kas zedelenmesi vardı.'

Büyükbaki, getirildiği günden itibaren hayvana yoğun şekilde haftalık medikal tedavi uyguladıklarını belirterek, 'Bir haftanın ardından medikal tedaviyi de kestik, rehabilitasyona aldık. Bakım beslemesi devam ediyor, genel durumu gayet iyi, tamamen sağlığına kavuştu diyebiliriz.' şeklinde konuştu.

Ayının genel sağlık durumunun iyi olduğunu ve beslenmesine devam edildiğini anlatan Büyükbaki, şunları kaydetti:

'Vücut kondisyonu tamamen iyi durumda. Çalışmalarımızı Bakanlıkla birlikte ortak çerçevede ilerletiyoruz. Bakanlık bu aşamada elma, armut, havuç, hurma, kavun gibi hangi meyveye ulaşımımız varsa onları temin ediyor. Biz diyetlerini oluşturup, günlük olarak veriyoruz. Gayet sağlıklı, gayet keyifli ama tabii ki her kapalı ortam yabani hayvanlar için esaret oluşturur. Ne kadar oluşturursa da o kadar keyfi yerinde diyebilirim. Doğaya döndükten sonra çok daha keyifli olacak zaten.'

Muhabir: Cüneyt Çelik

Baraj kapaklarının kısmen açılmasıyla su seviyesi düşünce köydeki evler, cami, kilise ve bazı tarihi binalar gün yüzüne çıktı.

Su seviyesinin düşmesiyle eski köye ait yapıların kalıntıları, cami ve kilisenin görünür hale gelmesi ziyaretçilerin de ilgisini çekiyor.

Kars-Erzurum kara yolu üzerinde bulunan köyde görünür hale gelen yapılar dronla havadan görüntülendi.

Muhabir: Cüneyt Çelik,Hüseyin Demirci

Kumlu zemindeki sahada atlarını koşturan sporcuların kıyasıya mücadelesini vatandaşlar ilgiyle takip etti.

Cirit gösterisinden sonra destinasyon merkezinin arka kısmındaki alanda 40 atın katıldığı 4 kategoride yarış düzenlendi.

At yarışları öncesinde tertip komitesi üyeleri 'Kadına şiddete sıfır tolerans' yazılı pankart açtı.

Vatandaşların yoğun katılımıyla başlayan yarışlarda büyük heyecan yaşandı. Yarış parkurunda zaman zaman küçük kazalar da meydana geldi. Virajı alamayarak atından düşen sporcu tekrar atına binip yarışa devam etti. Yarışmanın son turunda bayılarak yere düşen at ise veteriner hekimin müdahalesiyle ayağa kalktı.

Yarışmalarda dereceye giren sporcu ve at sahiplerine ödülleri takdim edildi.

Kars Kafkas Atlı Spor Kulübü Başkanı Selçuk Başkaya, AA muhabirine, hafta sonunda güzel bir organizasyon düzenlediklerini belirterek, 'Bugün destinasyon merkezimizde önce cirit gösterisi yaptık. Kazasız belasız geçti, ciridin ardından hemen at yarışlarımız başladı. Günden güne teşvik daha çok oluyor, emeği geçenlere teşekkür ediyorum.' dedi.

Seyircilerden Kadir Azak da Giresun'dan Kars'a gezmeye geldiklerini anlatarak, 'İlk defa böyle bir şeye şahit olduk, daha önceden görmemiştik, televizyonlardan görüyorduk. Şimdi canlı canlı ilk defa izledik.' diye konuştu.

At yarışları organizatörü Atilla Akbaba ise güzel bir etkinlik gerçekleştirdiklerini dile getirerek, herkesi bu sporu yaşatmaya davet etti.

Yerli Atlar kategorisinde birinci olan Karayel atının binicisi İbrahim Kızılaslan, 'Atım yarışı alacağından emin gibi koşuyordu, bileği güçlü bir attır. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.' ifadesini kullandı.

Düzenlenen etkinliğe Selim Kaymakamı Mehmet Ali Semiz, AK Parti İl Başkanı Muammer Sancar, il protokolünden bazı isimler, çevre ilçe ve köylerden vatandaşlar katıldı.

Muhabir: Hüseyin Demirci

İlçeye 28 kilometre uzaklıkta Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yapılan Karakurt HES Barajı'nın tamamlanıp 8 Şubat 2020'de su tutulmaya başlamasının ardından köy, tamamen su altında kaldı.

Baraj kapaklarının kısmen açılmasıyla su seviyesi düşünce köydeki evler, cami, kilise ve bazı tarihi binalar gün yüzüne çıktı.

Su seviyesinin düşmesiyle eski köye ait yapıların kalıntıları, cami ve kilisenin görünür hale gelmesi ziyaretçilerin de ilgisini çekiyor.

Kars-Erzurum kara yolu üzerinde bulunan köyde görünür hale gelen yapılar dronla havadan görüntülendi.

• Amasya Yalıboyu Evleri'nin Yeşilırmak'a yansıması eşsiz manzara oluşturdu
• Boğaz'a nazır Poyraz Mahallesi sakinleri ekmeğini denizden çıkarıyor

Sarıkamış'ın 2 bin 600 rakımlı Soğanlı ve Kızılçubuk bölgesindeki yaylalarda yaklaşık 6 ay konaklayan göçerler, bölgeden ayrılıyor.

Büyük sürülerin ayrılmasının ardından koyun ve keçi grupları da bölgeyi terk ediyor. Olumsuz hava koşulları ve olası kurt saldırılarına karşı büyük çoban köpeklerinin de eşlik ettiği yolculuk yaklaşık 20 gün sürüyor.

'Sarıkamış'ın yaylaları yeşil ve hep çiçek'

Sarıkamış Şehitler Mahallesi muhtarı Mehmet Kılıç, AA muhabirine, Sarıkamış yaylalarının zengin bitki örtüsüne sahip olduğunu söyledi.

Küçükbaş hayvanların baharla birlikte yaylalara çıktığını hatırlatan Kılıç, 'Sarıkamış'ın yaylaları yeşil ve hep çiçek, güzel bir enerjisi var. Koyun için bulunmaz bir nimettir. Iğdır'dan Kars bölgesinden Sarıkamış yaylalarına koyunlar geliyor. Kışa gelince sürüler yavaş yavaş Iğdır'a doğru yola çıkıyor. Şu anda büyük sürüler gitti, küçüklerin de yolculuğu devam ediyor.' dedi.

Muhabir: Hüseyin Demirci

İl merkezine 54, Sarıkamış'a 2 kilometre uzaklıktaki sarıçam ormanları arasındaki merkeze kurulan suni karlama sisteminde sona gelindi.

Kayak merkezinin zirvesine yapılan 115 bin metreküplük göletin yapımı tamamlandı, sistemin altyapısı için yürütülen çalışmalar büyük oranda bitti.

Fotoğraf: Hüseyin Demirci/AA

Her yıl yurt içinde ve dışında çok sayıda misafir ağırlayan kayak merkezinde, artık sezonun açılması için kar yağışı beklenmeyecek. Kentin kış turizmi, artık kayak garantisi verecek suni karlama sistemiyle güç kazanacak.

Hava sıcaklığının sıfırın altında 5 dereceye düşmesiyle sezonun açılması için suni karlamanın yapılacağı merkezde, bu sayede sezon hem erken başlayacak hem de daha uzun sürecek.

Vali Ziya Polat, AA muhabirine, Sarıkamış Kayak Merkezi'nin dünyanın en güzel kayak merkezlerinden birisi olduğunu söyledi.

Kayak merkezindeki çalışmaları yerinde incelediklerini ifade eden Polat, 'Maalesef iklim değişikliğinden dolayı kar yağışındaki azalmadan dolayı geçtiğimiz yıllarda bazı sıkıntılar olmuştu. Çok şükür devletimizin imkanlarıyla hayal olan projenin (suni karlama) ihalesini yapmıştık ve şu anda işin yapım aşaması devam ediyor.' dedi.

Fotoğraf: Cüneyt Çelik/AA

Polat, kasımın sonuna kadar altyapı çalışmalarının tamamlanmasının planlandığını belirterek, 'Aralık ayında suni karlama tesisimizi herhangi bir aksilik çıkmazsa hazır hale getirmeyi planlıyoruz. Bayraktepe'mize 115 bin metreküplük bir gölet yapıldı. Kütük Ev'in oradan gölete su basılacak, buradan da makinelerle karlama yapılacak. Sarıkamış'ın ne kadar güzel olduğunu tüm dünya biliyor. (Suni karlama) Bununla beraber kış turizminin başlama ve bitiş tarihi belli olacak, sezon uzatılacak. Burası çok büyük bir yatırım, devlet büyüklerimize, emeği geçenlere teşekkür ediyoruz.' diye konuştu.

Suni karlama için yapılan göleti yakında doldurmaya başlayacaklarını anlatan Polat, şunları kaydetti:

'En yakın zamanda suyu buraya basıp buradan da suni karlamanın çalışmasını umut ediyoruz. Büyük ihtimal ayın sonunda tekrar bir geliriz, hep beraber düğmeye basar, 'Bismillah' deriz. Tüm kayakseverleri dünyanın en güzel kayak merkezine, kristal karlar diyarı Sarıkamış'ımıza bekliyoruz. Gölet tamamlandı, şu an herhangi bir sıkıntımız yok, su basmaya da yakında başlarız. Kayakseverleri bu eşsiz doğada tatil yapmaya davet ediyoruz.'

Muhabir: Cüneyt Çelik

Bölgede bu dilde ilk defa bulunduğu için tarihçileri heyecanlandıran yazıt, uzman ekiplerce çözümlenmek üzere inceleme altına alındı.

Kars Arkeoloji ve Etnografya Müzesi Müdür Vekili Hakim Aslan, AA muhabirine, Aramice yazısının bulunduğu taşın, Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce alınan karar doğrultusunda Ardahan'dan kente taşındığını söyledi.

Taş üzerindeki yazılarda uzman ekiplerce ilk ön incelemenin yapıldığını anlatan Aslan, 'İlk olarak müze bahçesine konulan taş üzerinde yapılan incelemelerde, bu kitabenin ya da yazıtın düzgün olmayan dikdörtgen formlu alt bölümünde de bir kaide üzerine oturtmalığının bulunduğu, yazıt detaylı incelendiğinde Sami bir dil olan Aramice yazıt olduğu tespit edilmiştir. Bu dile ait bir yazıt, ilk defa bölgemizde bulunmuş, yani Kars ve Ardahan illerinde ilk defa karşılaştığımız bir durum oldu.' dedi.

Aslan, yapılan incelemelerde Aramice yazıtın ilk transkriptin (okunur hale getirilme biçimi) çıkartıldığını ancak çalışmaların henüz tamamlanmadığını belirterek, 'Yapılan ilk incelemelerde bunun Seleukos Krallığına bağlı olan Kral Artaksiad'a ait bir ismin belirlendiği tespit edilmiştir. Tabii bu isimden birçok kral bulunmakla birlikte, Kral Artaksiad ilk kral olduğu düşünülmektedir. Milattan önce 189, milattan sonra 90'lı yıllara kadar süren bir hükümdarlığı temsil etmektedir. Daha sonra Seleukos'lar, Roma İmparatorluğu'na yenildikten sonra Roma kralı olarak bölgeye atanmıştır. Yazıtta da buna ilişkin bir şeylerin olduğu tahmin edilmektedir.' diye konuştu.

Yazıtın bir sınır taşı olabileceğini de dile getiren Aslan, şunları kaydetti:

'Tabii bölgemize yakın olan Iğdır ilinde de daha önce yapılan çalışmalarda Aramice yazıtın varlığı tespit edilmiştir. Tabii özellik olarak baktığımız zaman bu taşların özellikle sınır boylarını belirleyen taşlar olabileceği değerlendirilmektedir. Çünkü bu dönemde kralın birçok alanda kendi sınırlarını belirlediği, bu sınırları da ya kaya üzerine bir yazıtla ya da bu şekilde köylülerin yapmış olduğu köy sınırını belirleyen yazıtlar olduğu düşünülmektedir. Tabii transkripsiyon tamamlandıktan sonra da müze envanterine alınarak bu şekilde bir sergileme yapılacaktır.'

Muhabir: Cüneyt Çelik

Kentteki bazı bölgelerde ise küçük su göletleri buzla kaplandı. Sabah saatlerinde işe gitmek için yola çıkan vatandaşlar, araçlarının buzla kaplanan camlarını kazımak zorunda kaldı.

Sarıkamış ilçesinde de bitkiler, ağaçlar kırağıyla kaplandı. Bazı besiciler kırağı ile beyaza bürünen çayırlıkta hayvanlarını otlattı.

Muhabir: Cüneyt Çelik,Hüseyin Demirci

İlçedeki sarıçam ormanları, bozayı, kurt, vaşak, domuz gibi birçok yaban hayvanına üreme ve barınma imkanı sağlıyor.

Hava sıcaklığının gece sıfırın altında 3 dereceye düştüğü bölgedeki Hançerli Düzü'nde yiyecek arayan bir kurtla, Soğuksu mevkisindeki ormanlık alanda Kafkas vaşağı görüntülendi.

Bir süre yaşam alanlarında dolaşan kurt ve vaşak, ormanlık alana girerek gözden kayboldu.

Acısu Deresi'nde küçük göletler buz tuttu.

Bölgede kuşların da kırağı tutmuş alanda yiyecek aradığı görüldü.

Muhabir: Hüseyin Demirci

İlçenin Çamaşır Dere ve İnönü Mahallesi'ndeki Harun Hayali Millet Bahçesi'nde görülen kızıl sincapların, oyun oynaması, kozalak kemirmesi ve çam tohumlarını toplamaları görüntülendi.

KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban, AA muhabirine, bazı yaban hayvanların kışa hazırlandıklarını söyledi.

Bölgede yalnızca bozayıların kış uykusuna yatmadıklarını belirten Çoban, şunları kaydetti:

'Sarıkamış'ta sincaplar da kış uykusu hazırlıklarına başladı. Özellikle buldukları ağaç tohumlarını yuvalarına getirerek burada depoluyorlar. Aslında bir taraftan da Sarıkamış'taki ormanların devamını sağlıyorlar. Çünkü onlar bazen sakladıkları tohumların yerlerini unutuyorlar. Baharla birlikte bu tohumlar nem ve su alıp kar sularıyla buluştuktan sonra tekrar doğaya bitki olarak geri dönüyor.'

Muhabir: Hüseyin Demirci

Çalışma 'Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi'nde yayımlanarak literatüre kazandırıldı.

Bu kapsamda yapılan araştırmalar, Kağızman'da yüzeye çıkan lavların Geç Miyosen döneminde soğuması sırasında sınırlı bir bölgede beşgen ve altıgen prizmatik sütunlar oluşturduğunu ortaya koydu.

Aras Nehri'nin aşındırma süreciyle gün yüzüne çıkan sütunların, Türkiye'deki nadir volkanik yapılar arasında yer aldığı belirlendi.

Dr. Öğretim Üyesi Nurcan Avşin, AA muhabirine, Türkiye'nin volkanik ve tektonik açıdan oldukça aktif bir ülke olduğunu söyledi.

Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'ne bakıldığında, bu zenginliğin arttığını ve aynı alan içerisinde pek çok farklı oluşumun, farklı sürecin yer aldığını gördüklerini ifade eden Avşin, şöyle konuştu:

'Kağızman'ın Karagüney köyü yakınlarında tespit edilen bazalt sütunları da Türkiye'nin volkanik özelliğinin bir göstergesi niteliğinde. Bazalt sütunları ilk kez 2020 yılında bir yüksek lisans test çalışması kapsamındaki saha çalışmalarında tespit edilmiş olup zamanla daha detaylı çalışmalarla birlikte farklı bilimsel yayınlara konu oldu ve böylece literatüre kazandırılmış oldu.'

Avşin, bu sütunların çok ender oluşumlar olduğuna işaret ederek, Türkiye'deki ve dünyadaki sınırlı örneklerinin önem arz ettiğini dile getirdi.

Sütunların bilimsel ve turistik açıdan önemli bir doğal kaynak oluşturduğunu aktaran Avşin, 'Kağızman'daki sütunlara bakacak olursak bu sütunlar aslında Kars Platosu'nun yamaçlarında tespit edilmiş, oldukça muntazam, düzgün gelişmiş oluşumlar. Bunların bu alanda bulunması, yerel halk tarafından dahi bilinmeyen bir alanda olması, literatüre ilk kez girmesi açısından önem arz ediyor. Çünkü Türkiye ve dünyadaki örnekleri bir şekilde statülendirilmiş ve koruma altına alınmış durumda.' dedi.

Sütunların 6 ila 7 milyon yıl önce oluşan yer şekilleri olduğunu belirten Avşin, dünyadaki örneklerden bahsederek bu oluşumun önemli bir ekoturizm alanı olduğunu vurguladı.

Türkiye'de Manisa gibi bazı noktalardaki bu sütunların koruma altında olduğuna dikkati çeken Avşin, Kağızman'daki sütunların da korunması gerektiğini ifade etti.

Bu konuda yerel yönetimlere bilgi verdiklerini söyleyen Avşin, 'Koruma statüsünün verilmesiyle ilgili ilk adımlar atılmış oldu. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bu alanda araştırma yaparak, bizimle birlikte sahaya gelerek çeşitli bilgiler aldılar ve incelemelerde bulundular. Şu anda bir doğal miras statüsü verilmesi için çalışmaları, incelemeleri devam ediyor.' ifadelerini kullandı.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde doktora yapan Metin Aras ise Kağızman'daki bazalt sütunlarını 2020-2021 yılındaki saha çalışmalarında tespit ettiklerini aktardı.

O dönem yaşanan Kovid-19 salgını ve bölgenin özel güvenlikli olması nedeniyle çalışmalarını ilerletemediklerini, daha sonra yüksek lisans tezinde ve bilimsel makalede konuyu ele aldıklarını dile getiren Aras, şunları kaydetti:

'Kağızman'daki bazalt sütunlarının ilk kez tespitini yapmış olmamız ve oluşumların daha önce herhangi bir bilimsel araştırmada yer almaması nedeniyle sütunları isimlendirerek Avşin-Aras bazalt sütunları adını verdik. Avşin danışmanın soyadı, Aras ise hem benim soyadım hem de Aras Nehri'nden geliyor.'

Muhabir: Cüneyt Çelik