Yol, 5 bin 137 metre rakımlı Ağrı Dağı'nın Korhan bölgesinden başlayarak iki dağ arasındaki Serdarbulak Yaylası üzerinden Doğubayazıt sınırlarına kadar uzanıyor.

Çalışmaların ilk etabında 15,3 kilometre, ikinci etabında ise 32,5 kilometrelik bölüm tamamlanmıştı, üçüncü etabın da sona ermesiyle yolun toplam uzunluğu 75 kilometreye ulaştı.

Ağrı İl Özel İdaresi tarafından dağın diğer yakasında yürütülen çalışmaların da birleşmesiyle güzergah bütünlük kazanmış oldu.

Terörden arındırıldıktan sonra özellikle doğa sporlarına ilginin hızla arttığı Ağrı Dağı'na ulaşımı kolaylaştıracak yol sayesinde, bölgeye gelen doğasever ve dağcı sayısının da artacağı öngörülüyor.

Iğdır İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Yüksel Kasım Çarman, AA muhabirine, üçüncü etabı tamamlanan yolun bölgenin turizmine, ekonomisine ve güvenliğine ciddi anlamda katkı sunacağını söyledi.

Yolda sürdürülen çalışmalara dair bilgi veren Çarman, '2023'te birinci etabı yapmış, 17 kilometre bitümlü sıcak karışımla (BSK) olarak tamamlamıştık. 2024'te 32,5 kilometre olarak stabilize kaplama, menfez yapım işleri tamamlandı. Nihayet üçüncü etabı yaklaşık 30 kilometre, toplamda 75 kilometre olarak tamamladık. Bölge cazibe merkezi olma yolunda hızla ilerlemektedir.' dedi.

'Iğdır'ın ekonomisine çok büyük katkı sağlanacağını düşünüyorum'

Ağrı Dağı'nın zorlu coğrafyasında bu yol sayesinde daha rahat ulaşılabileceğinin altını çizen Çarman, şunları kaydetti:

'Hem güvenlik yolu hem de çiftçinin işini kolaylaştırmış olacağız. Yörede çiftçilik faaliyeti yürüten, hayvancılık yapan halkımız tarafından çok kullanışlı hale geldi. Burası bir çekim merkezi oldu. Iğdır'ın ekonomisine çok büyük katkı sağlanacağını düşünüyorum. Özellikle Zengezur Koridoru açıldıktan sonra Türk cumhuriyetlerinden, komşu ülkelerden gelen turistleri de burada ağırlama imkanımız olacaktır. Dağ sporları, motokros, yamaç paraşütü, kayak sporları açısından son derece elverişli bir bölge. Bu yolun açılması bu sektörlere de mutlaka bir hareketlilik getirecektir.'

Muhabir: Bülent Mavzer,Sabri Sarcan

Dünya Hava Kalitesi Endeksi'ne göre 1 Aralık'ta Türkiye'nin en kirli havasına sahip ili olan Iğdır'da, rüzgar sirkülasyonunun olmaması nedeniyle havadaki kirlilik yazın da kışın da kritik seviyelerde yer alıyor.

Iğdır Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nden 'Çevre Bilimleri' alanında çalışma yürüten Doç Dr. Aysun Altıkat, AA muhabirine, Iğdır'ın Türkiye'nin en kirli hava sahasına sahip şehri olduğunu söyledi.

Kentte yalnızca kış aylarında değil, yaz aylarında da ciddi hava kirliliğinin oluştuğunu ifade eden Altıkat, şöyle konuştu:

'Iğdır'ın topografik yapısıyla alakalı bir durum. Iğdır bir ovada çanak içerisinde bulunuyor. Hem köy hem de merkez yerleşim yerleri genellikle bu ovada yer alıyor. Ciddi bir hava sirkülasyonundan da uzak. Iğdır'da olması gereken rüzgar hızı hiçbir zaman yeterli düzeyde olmuyor. Dolayısıyla hiçbir kirletici, rüzgarla beraber sirkülasyona kapılıp uzaklaşamıyor. Kışın çok fazla hava kirliliği var ve Iğdır'daki hava kirliliğinin temel sebebi de partikül maddeler.'

'Kışların sert koşullarda geçmesi partikülün düşmesini engelliyor'

Altıkat, havada asılı halde bulunan çok küçük katı ya da sıvı parçacıklar olan partiküllerin değerlerinin kasım ayında yüksek seviyede çıktığını anlattı.

Kentte doğal gaz dönüşümü çalışmalarının hızla devam ettiğine işaret eden Altıkat, 'Evet çok ciddi bir dönüşüm var fakat yeterli değil çünkü bir taraftan da nüfus artıyor. Bir yandan da küresel ısınma sebebiyle yazlarımız giderek sıcak olacak, kışlar da giderek soğuk olacak. Dolayısıyla kışın çok daha fazla yakıt tüketilecek. Yazın da rüzgar erozyonuyla meydana gelen partikül madde kuraklıktan ötürü, yağışla beraber çökelmediği için hep sınır değerlerinin her zaman üzerinde olacak. Dolayısıyla Iğdır'ın nüfusunun artmış olması hem de kışların giderek sert koşullarda geçiyor olması Iğdır ilindeki partikül maddenin ne yazık ki düşmesini engelliyor.' dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün mart ayında 'temiz hava eylem planı' hazırladığını belirten Altıkat, 'Oradaki eylem planları üzerinden gidilirse, partikül maddede çok ciddi azalmalar gözleneceği ümidindeyim. Nüfus artışına rağmen çok ciddi azalmalar gözleneceği ümidindeyim. Evet Iğdır için çok hızlı bir şekilde doğal gaz tamamlanmalı. Devlet teşviğiyle, insanların gayretiyle bir şekilde doğal gaz geçişi tamamen bitmeli. Iğdır'da tek bir bile kalitesiz yakıt kullanmasına Iğdır ilinin atmosferinin, havasının tahammülü yok. Dolayısıyla bu dönüşümün çok hızlı bir şekilde tamamlanması gerekiyor.' diye konuştu.

Muhabir: Hüseyin Yıldız,Bülent Mavzer

İl Özel İdaresi karla mücadele ekipleri de vatandaşların mağdur olmaması için kış boyunca çalışma yürütüyor.

Bu sezon dağ köylerinde karla mücadele çalışmalarına 41 personel ile 35 iş makinesi katılacak.

Atölyelerde tamir ve bakımları yapılan iş makineleriyle, yaklaşık 4 ay boyunca Aras Dağları'nın 1500-2500 rakımlarında yer alan köylere ulaşımın sağlanması için çalışma yürütülecek.

'Oluşturulan 21 ekip, 7 gün 24 saat teyakkuzda olacak'

İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Yüksel Kasım Çarman, AA muhabirine, karla mücadelede görev alacak iş makinesi ve personelin hazır olduğunu söyledi.

Kışın çetin geçtiği noktalarda ulaşımı sağlamak için aralıksız çalıştıklarını belirten Çarman, şöyle konuştu:

'İl Özel İdaresi olarak karla ve buzlanmayla mücadele kapsamında gerek araç gerekse personel yönünden tüm ekiplerimizi oluşturduk. 41 personel, 35 iş makinesi ve 21 ekiple sahada olacağız. Tipi ve buzlanmanın yoğun olduğu kritik bölgelerimizde agrega (çakıl, kum) ve tuz stoklarımızı hazır hale getirdik. Hayırlı bir sezon geçirmeyi temenni ediyorum. Allah kazasız belasız bir kış nasip etsin.'

Özellikle Tuzluca'nın dağlık ve yüksek kesimlerinde zaman zaman zorluklar yaşandığını, bu bölgelerde etkin çalışma yürüttüklerini anlatan Çarman, bıçaklı kamyon sayısının artırıldığını ve geçen yıl büyük başarı sağlayan rotatif tipi kar küreme aracının bu sene de görev yapacağını bildirdi.

Çarman, karla mücadele çalışmalarının vatandaşların mağduriyetini gidermek için ivedilikle yapıldığını vurgulayarak, 'Taşımalı eğitim yapılan okullar ve diyaliz hastalarının bulunduğu köylerde çalışmalar hassasiyetle sürdürülecek. Oluşturulan 21 ekip, olası kapanan köy yollarında herhangi bir aksaklık yaşanmaması için 7 gün 24 saat teyakkuzda olacak.' diye konuştu.

Muhabir: Bülent Mavzer

Gönüllülerce sürdürülen bu yılki çalışmalarda, 117 türden kuşlar ayaklarına halka takılmasının ardından doğaya salındı.

Çoğunluğu göçen türlerden olan kuşlar, kıtalar arası yolculuklarına devam etti.

Halkalanan kuşlar arasında Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliğince (IUCN) oluşturulan, nesli tehlike altındaki türlerin bulunduğu kırmızı listede yer alan kuşlar da yer alıyor.

Bunlardan üveyik (Streptopelia turtur), IUCN tarafından 'Hassas (VU)' kategorisinde listeleniyor ve dünya genelindeki en hızlı azalan göçmen kuşlar arasında bulunuyor.

Listedeki bozkır delicesi (Circus macrourus) 'Tehdide Yakın (NT)' kategorisinde değerlendiriliyor.

Bir diğer tür olan çayır delicesi (Circus pygargus) ise 'Hassas (VU)' kategorisinde sınıflandırılıyor ve tarım alanlarındaki habitat kayıpları nedeniyle küresel ölçekte tehlike altında bulunuyor.

Halkalama çalışmalarının yanı sıra uydu vericiyle takip çalışmalarının da yapıldığı merkezde, uzun mesafeli göçleriyle bilinen üç yırtıcı da bulunuyor.

Burada ağlara takılan iki delice doğan (Falco subbuteo) ile saz delicesinin (Circus aeruginosus) göç yolculukları ve yaşam alanları vericiler sayesinde takip edilecek.

KuzeyDoğa gönüllülerince sürdürülen çalışmaların sonbahar etabında 100 kuş türü halkalandı.

İstasyon sorumlusu Gül Tutar, AA muhabirine, bu yılki çalışmalarının 11 bin 298 kuşun halkalanmasıyla bittiğini söyledi.

2026 yılının ilkbaharında güneyden kuzeye doğru göçün başlamasıyla çalışmalara devam edeceklerini anlatan Tutar, 'Bu 3 aylık periyot içerisinde 100 türden 6 bin 342 kuşu halkaladık ve doğaya geri saldık. Aynı zamanda 3 yırtıcıya da uydu vericisi yerleştirdik ki verilerini uydudan takip edebilelim. Bu çalışma gönüllülerimizin yardımlarıyla KuzeyDoğa Derneği tarafından yürütülüyor.' diye konuştu.

Muhabir: Hüseyin Yıldız

Iğdır ile Ağrı sınırlarını oluşturan ve Erzurum'a kadar uzayan Aras Dağları, her mevsim farklı güzelliklere ev sahipliği yapıyor.

Birçok doğasever ve sporcuyu ağırlayan dağlar, özellikle bu mevsimdeki kar ve sis manzaralarıyla ilgi odağı oluyor.

Yüksekliği 2 bin 500 metrenin üzerinde olan Aras Dağları'nın sisler içindeki manzaraları Anadolu Ajansı ekibince görüntülendi.

Doğaseverlerden Harun Cengiz, 13 arkadaşıyla bu manzaraları görmek için Aras Dağları Nişankaya zirvesine tırmandıklarını söyledi.

Cengiz, yılın bu zamanında sisler altındaki manzaraların fotoğraflarını çekmek için etkinlik düzenlediklerini anlatarak, 'Bu faaliyette doğa tüm güzelliklerini bize sundu. Kar yağışı ve sis altında tırmanış faaliyetimizi yaptık, çok güzel fotoğraflar çektik. Herkesi Iğdır'da oluşan bu güzellikleri görmeye davet ediyoruz.' dedi.

Muhabir: Bülent Mavzer

Ermenistan tarafından 1992'de Karabağ'ın işgal edilmesi sonrası bakımsız kalan tarihi kale, Karabağ Zaferi sonrası onarıma alındı.

Büyük bölümü restore edildikten sonra eski ihtişamına kavuşan tarihi kale, yerli ve yabancı turistleri ağırlıyor.

'Yüksekliği bazı yerlerde 12 metreyi buluyor'

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Halkla İlişkiler Uzmanı Şamxal Adıgözelov, AA muhabirine, kalenin Karkar Nehri'nin sağ ve sol bölümünde yer aldığını söyledi.

Kalenin 1751 yılında savunma amaçlı inşa edildiğini belirten Adıgözelov, 'Yüksekliği bazı yerlerde 9 metre, bazı yerlerde ise 12 metreyi buluyor. Genişliği ise 2 metredir.' dedi.

Kalenin Karabağ Hanlığı'nın doğu kapısı olarak nitelendirildiğini ifade eden Adıgözelov şöyle konuştu:

'Çünkü Karabağ Hanlığı'nın o devirdeki merkezi Şuşa şehri olmuştur. Kale uzun yıllar işgal altında kaldı. 1992 yılından 2023 yılına kadar işgal altındaydı. Azerbaycan ordusunun hayata geçirdiği anti-terör operasyonların ardından Askeran şehri işgalden kurtarıldıktan sonra kale de düşman işgalinden kurtarıldı.'

Adıgözelov, 'İşgal altında kaldığı sürede Ermeniler bu kaleyi kendilerininmiş gibi, kendi tarihi abideleriymiş gibi dünya kamuoyuna duyurmak istediler. Ama adından da anlaşılacağı üzere 'Askeran' adı 'eski' sözünden geliyor. 'Eski' kadim Türk sözüdür, adı 'eski' sözcüğünden türetilmiş. Bunun Azerbaycan'ın en kadim tarihi abidelerinden biri olduğu biliniyor.' diye konuştu.

Muhabir: Hüseyin Yıldız,Cüneyt Çelik

KuzeyDoğa Derneğince Iğdır'ın Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyündeki Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde uydu vericileriyle kuş takip çalışmaları devam ediyor.

Bu kapsamda, kıtalar arası göçen ve Kuzeydoğu Göç Rotası'ndaki Iğdır'a uğradıktan sonra uydu vericisi takılarak takibe alınan türler arasında bozkır şahini (buteo buteo vulpinus) de yer alıyor.

KuzeyDoğa ekibi, 9 Nisan 2023'te ağlara takılan bir bozkır şahinine uydu vericisi takarak doğal ortamına saldı.

Elde edilen verilere göre bozkır şahini, doğaya salındığı andan itibaren 103 bin 456 kilometre kanat çırptı.

- 28 ülkeye uğradı

Şahin, göç yolculuğu esnasında Türkiye'nin yanı sıra Botsvana, Zimbabve, Zambiya, Kongo, Tanzanya, Burundi, Ruanda, Uganda, Kenya, Güney Sudan, Etiyopya, Sudan, Cibuti, Yemen, Suudi Arabistan, Eritre, Mısır, İsrail, Ürdün, Lübnan, Irak, Suriye, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Kazakistan ve Rusya olmak üzere 28 ülkeye uğradı.

Şahin en yüksek mesafeli uçuşunu 5 bin 987 metrede, en süratli uçuşunu ise saatte 109 kilometre hızla gerçekleştirdi.

Şahinin yolculuğu esnasında Azerbaycan'daki Hazar Gölü, Uganda'daki Victoria Gölü ve Mısır'daki Kızıldeniz gibi alanların üzerinden geçmek yerine etrafını dolaşarak ilerlediği belirlendi.

Kuş, Rusya'nın kuzeyindeki Hantı-Mansi bölgesi ile Afrika kıtasındaki Botsvana'nın Palapye şehri arasındaki kuş uçuşu 10 bin kilometrenin üstündeki alanı 2,5 yılda 4 kez gidip geldi.

Havaların soğumasıyla kuzeyden güneye doğru göçe başlayan bozkır şahini, 14 Eylül 2025'te Artvin'in Borçka ilçesinden Türkiye sınırlarına girerek 2 gün uçtuktan sonra Kilis'ten Suriye'ye geçip yolculuğuna devam etti.

Türkiye'den yola çıktıktan yaklaşık 1 ay sonra Zambiya'nın Mkushi bölgesine ulaşan şahin, daha güneye doğru giderek kışı geçirecek.

Kuşun kuzeyde havaların ısınmaya başlamasıyla tekrar kuzey yarım küreye doğru göçmesi bekleniyor.

- 'Aras Kuş Cenneti, dünyanın en önemli kuş noktalarından biri'

KuzeyDoğa Derneği Başkanı, Koç ve Utah Üniversiteleri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çağan Şekercioğlu, AA muhabirine, Aras Kuş Cenneti'nin dünyanın en önemli kuş noktalarından biri olduğunu ve mutlaka korunması gerektiğini söyledi.

Çalışmalara ilişkin bilgi veren Şekercioğlu, 'Bozkır şahini ülkemizdeki en yaygın yırtıcı türlerinden ama genel olarak kışı nerede geçirdiklerini bilmiyoruz. Biz de uydu vericileri ile şimdiye kadar 33 bozkır şahini takip ettik ve sanırım dünyadaki en büyük bozkır şahini takip projesini yaptık.' dedi.

Uydu vericileri sayesinde birçok yeni veriyi elde ettiklerini belirten Şekercioğlu, 'Özellikle son birkaç yılda daha gelişen uydu vericisi teknolojisi ile bu hayvanların ekseriyetle Orta-Güney Afrika'da kışladığını görüyoruz. Çok muazzam mesafelerden bahsediyoruz tabii. Sırf direkt olarak bile 5 bin ila 10 bin kilometre mesafeden bahsediyoruz. Göç esnasında bu kuşlar 10 binlerce kilometre yol katediyor.' diye konuştu.

Birçok kuşun uydu vericiyle izlendiğini hatırlatan Şekercioğlu, şunları kaydetti:

'Aktif vericili olan kuşlarımız bütün Orta Afrika'ya dağılmış durumda. Yani Iğdır Aras Nehri Kuş Cenneti'nde uydu vericisi taktığımız, bu sene ve geçen sene hatta 2022'ye kadar uydu vericisi taktığımız birçok bozkır şahini şu an sinyal veriyor. Bu bozkır şahinleri an itibarıyla Kenya, Uganda, Kongo, Mozambik, Zambiya, Zimbabve, Angola ve Botswana'dan aktif olarak sinyal veriyor ve kışı bu Afrika ülkelerinde geçiriyor.'

Gönüllülerce yürütülen çalışmalarda, kuş yakalama maksadıyla kurulan ağlara Türkiye'de en nadir görülebilen türler arasında yer alan küçük suçulluğu takıldı.

Küçük suçulluğu, KuzeyDoğa ekibince halkalanıp doğal ortamına salındı.

KuzeyDoğa Derneği Başkanı, Koç ve Utah üniversiteleri öğretim üyesi Prof. Dr. Çağan Şekercioğlu, AA muhabirine, 2006'dan bu yana merkezde çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.

Bu bölgede küçük suçulluğuna en son 2007 yılında rastlandığını belirten Şekercioğlu, yıllar sonra bu türe tekrar rastlanmasının sevindirici olduğunu ifade etti.

Kuşla ilgili bilgi veren Şekercioğlu, 'Diğer suçulluklarımızdan daha zor görülen, saklanan bir tür. Normal suçulluğumuz kalktığında genellikle ses çıkarıp biraz uzak mesafeye, bazen yüzlerce metreye giderken küçük suçulluğu neredeyse üzerine basılacak bir mesafeye kadar saklanır, kalkmaz. Son anda fırlayıp, uçup çok uzağa gitmeden konup hemen saklanır ve bazen de koşup uzaklaşır ama uçmadan. O yüzden görülmesi çok zor bir tür. Görülünce de tanımlanması zor olabiliyor.' dedi.

Kuşun çok zor görüldüğüne işaret eden Şekercioğlu, '(2006'dan bu yana) Şimdiye kadar ağlarımızda 190 bin kadar kuş yakaladık ve bu (küçük suçulluğu) 10 binde 1'den daha az yakalanan bir türümüz. Öyle ender bir tür ki Batı Avrupa kuş kitaplarında da olmayan ama Türkiye'nin kuşları kitabında olan bir türümüz.' diye konuştu.

Kuşun ayağına Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde halkalandığını gösteren halka takılarak doğal ortamına salındığını anlatan Şekercioğlu, şunları kaydetti:

'İngilizcesi de 'jack snipe' dediğimiz bir tür ve çok özel bir türümüz. Tabii bu da küçük olduğu için uydu vericisi takamıyoruz, keşke takabilsek de nereye göç ettiğini öğrensek. Iğdır'da yıl boyu olduğunu düşündüğümüz bir tür. Özellikle bu Aras Nehri Kuş Cenneti, Bulakbaşı gibi sulak alanlarımızda ama emin değiliz çünkü Türkiyemizde ender olarak görünen bir tür. Yani hep bulunsa da denk gelmek, tanımlamak zor. Şimdi bunun halkasını da taktık, doğaya saldık.'

Muhabir: Hüseyin Yıldız

• Bakan Uraloğlu: Sadece Türkiye'nin değil, tüm Güney Kafkasya'nın ve Avrasya'nın geleceğine damga vuruyoruz

Zengezur Koridoru'nun bölge için oldukça önemli olduğunu vurgulayan Uraloğlu, bu yolun Orta Koridor'u da destekleyeceğini söyledi.

Uraloğlu, Orta Koridor ile birlikte demir yoluyla yapılacak ticaretin, deniz yoluna göre ciddi zaman tasarrufu sağlayacağına işaret ederek, 'Sonuçta her türlü alternatifinizin olması lazım. Bu demir yolunu yapıp bitirdiğimiz zaman belirli bir süre içerisinde buraya yaptığımız yatırım geri dönecektir. Sadece nakliye olarak düşünmüyoruz, aynı zamanda stratejik bir yatırım olarak da düşünüyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Zengezur Koridoru'nun, Türk dünyasına, Türk cumhuriyetlerine ve Uzak Doğu'ya bağlanacak en kestirme yol olacağını belirten Uraloğlu, 'Zengezur Koridoru'nda 15 milyon ton yük taşıma kapasitesini ortaya koyacağız. Koridordan 30 yıllık projeksiyonda 135 milyar lira işletme geliri, 3 milyar lira kaza, 2,1 milyar lira iklim, 3,5 milyar lira zaman ve 4 milyar lira kara yolu bakım kazancı elde edeceğiz. Böylece, Zengezur Koridoru'ndan 30 yıllık projeksiyonda 147,6 milyar lira kazanç sağlayacağımızı hesaplıyoruz.' diye konuştu.

Uraloğlu, İzmir-İstanbul Otoyolu'nun etrafında 12 organize sanayi bölgesinin kurulduğunu, bu ulaşım yolunun lojistik, sanayileşme ve istihdam gibi birçok imkanı da beraberinde getirdiğini ifade etti.

'Benzer bir süreç, Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Hattı'nda da yaşanabilir mi?' şeklindeki soru üzerine Uraloğlu, yeni sanayi tesislerinin İstanbul'da kurdurulmaması noktasında irade ortaya konulduğunu, Anadolu'da yeni ulaşım projeleriyle nakliyenin kolaylaşmasıyla üretim tesislerinin de rahatlıkla kurulabileceğini anlattı.

Bakan Uraloğlu, Suriye sınırında tırların yükle-boşalt yapmadan geçiş yapması için adım atıldığını belirtti.

'Anlaşma yaptık, Suriye'nin bu konuda gerekli müracaatları yapıp bizim taraftan izin alması gerekiyor.' diyen Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Onları başlatmadılar henüz. Tabii Suriye'de standart dışı ve bakımları düzenli yapılmamış birçok araç var. Biz ilk etapta standart dışı araçların, gümrükten sonraki ilk ile kadar gelmesine müsaade edeceğiz ama standart olan araçların üçüncü ülkelere geçişlerine de müsaade ettik. Aynı şekilde bizim araçlarımız da Suriye'ye, oradan Ürdün'e geçecek. Şimdi bu taşımayı daha profesyonel yapabilmek için sonbaharda Ürdün, Suriye ve Türkiye olarak bakanlarla bir araya geleceğiz.'

Uraloğlu, Türkiye'nin Suriye'deki kara ve demir yolu çalışmalarına ilişkin de bilgi vererek, şimdiye kadar bölgede birçok iş yaptıklarını ve devamıyla ilgili Suriye tarafıyla görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

Türkiye'nin ilk etapta Gaziantep'ten Halep'e kadar uzanan ve tamamen tahrip olmuş demir yolunu ayağa kaldırmak istediğini dile getiren Uraloğlu, bu yenileme için 120 milyon dolarlık finansmana ihtiyaç olduğunu ve finansmanın dünyadaki kuruluşlar tarafından sağlanması için Suriye ile ortak çalışmaların devam ettiğini belirtti.

Uraloğlu, Hicaz Demir Yolu'nun bir bölümündeki tahribatın düşük finansmana ihtiyacının olduğunu ve buradaki tadilatın Türkiye tarafından yapılacağını kaydederek, 'Şam Havalimanı'nı yenileme ve büyütme ihalesini Türk şirketleri aldı. Benzer bir süreç, Halep'le ilgili de yürüyor. Suriye'nin altyapıdan üstyapıya her şeye ihtiyacı var. Kaynak noktasının çözülmesi lazım.' görüşünü paylaştı.

Türkiye'de kara yolları yapım ihalelerinin deprem yönetmeliği doğrultusunda gerçekleştirildiğine işaret eden Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

'Yönetmelikler, yapılacak projelerin olmazsa olmazıdır. Dolayısıyla zaten projelerin deprem yönetmeliğine göre yapılması lazım. 2020 yılında bütün ulaştırma yapılarının deprem yönetmeliğinin çıkarılması görevi, enerji nakil hatları, demir yolu, kara yolu, havalimanları, deniz limanları, bunların hepsinin yönetmeliğinin yapılması görevi Karayolları Genel Müdürlüğüne verildi, tek elden yürütülsün diye. Bütün ilgili kurumların da katılımıyla bu yönetmelik yayımlandı ve hayata geçti. Yapılan her proje, bu yönetmeliğe göre gerçekleştiriliyor ve otomatikman deprem hassasiyeti dikkate alınarak ihale yapılmış oluyor.'

Uraloğlu, yeni yapılan hiçbir imalatta bu anlamda bir sıkıntı olmadığını vurguladı.

Eski yapıların da risk grubuna göre, yeni deprem yönetmeliğine göre elden geçirilmesi gerektiğini belirten Uraloğlu, 'Biz, başta İstanbul köprüleri olmak üzere otoyollardaki bu tür yapılardaki deprem önlemlerinin yüzde 80-90'ını aldık. Mesela Boğaz köprülerinin hem 15 Temmuz'un hem de FSM'nin bütün askı halatlarını değiştirdik. Dolayısıyla bu anlamda eski ve riskli olanları da bir program çerçevesinde yeniliyoruz. Olası bir depreme karşı ana hatlar gözden geçirildi. Halen özellikle İstanbul ya da Marmara Bölgesi'nde devam eden işlerimiz var. Ulaştırma yapıları, depremde gerekli imtihandan geçti.' diye konuştu.

İstanbul depreminde ulaşım yollarında oluşacak yoğunluğu azaltmak için projelerin sürdüğünü vurgulayan Uraloğlu, Ankara'daki metro çalışmalarına ilişkin de şu bilgileri paylaştı:

'Esenboğa Metrosu'nda bir proje revizyonu yapıyoruz. O bizim sorumluluğumuzda. Belediye, bunun bizim tarafımızdan yapılmasını talep etmiş, Cumhurbaşkanımız uygun görmüş, bünyemize almışız. Eski bir proje, onu gözden geçiriyoruz. Bu sene herhalde bitiririz gözden geçirmeyi. Önümüzdeki sene de ihale edebiliriz diye düşünüyorum.'

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, yollardaki hız sınırı çalışmalarının sürdüğüne işaret etti.

Sene sonuna kadar belirli güzergahları tamamlayacaklarını dile getiren Uraloğlu, 'Bazı düzenlemeler yaptık. Yaya geçitlerini kapatacağımız yerlerde kapatacağız. İki il arasındaki farklılıkları trafik komisyonlarından alınan bazı kararlarla uygulayacağız. Birçok yerde yaya geçidi vardı. Yaya geçidinde hızı 50'ye düşürmek zorunda kalıyorsunuz yani birbirine yakın olanları kapatıyoruz, alt ve üst geçitler yapacağız oralara.' diye konuştu.

Muhabir: Mertkan Oruç,Serhat Akkan

Türkiye'nin, hem coğrafi hem de kültürel olarak kıtaların, medeniyetlerin, tarihi ipek ve baharat yolları gibi kadim ulaşım koridorlarının kesişme noktasında olduğunu, Asya ve Avrupa arasındaki doğu-batı koridorunda doğal bir köprü olduğu gibi Kafkas ülkeleri ve Orta Asya'dan Afrika'ya uzanan koridorun da tam ortasında bulunduğunu anlatan Uraloğlu, özellikle dünyadaki son siyasi gelişmeler de Türkiye'nin kilit noktasını teşkil ettiği Orta Koridor'un stratejik önemini bir kez daha ortaya koyduğunu işaret etti.

Orta Koridor'un geliştirilmesinin önemini anlatan Uraloğlu, 'Marmaray, Bakü-Tiflis-Kars demir yolu, Avrasya Tüneli, Yavuz Sultan Selim, Osmangazi ve 1915 Çanakkale köprüleri gibi mega projeleri hayata geçirdik ve yeni proaktif projelerimize de devam ediyoruz. Bugün, sadece bir demir yolu hattının temelini atmıyoruz. Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan'ı birleştiren bir köprünün, Çin'den Avrupa'ya uzanan Asya ile Avrupa arasındaki sosyoekonomik ilişkileri daha da pekiştirecek çelikten bir uluslararası bağın yapımına başlıyoruz.' diye konuştu.

Ulaşımın, medeniyetlerin buluşma noktası, milletlerin birleşme köprüsü ve ekonomilerin can damarı, kalkınma, birlik ve kültür yolculuğunun anahtarı olduğunu belirten Uraloğlu, demir yollarının da bu yolculuğun güçlü, çevreci ve ekonomik rotalarından biri olduğunu kaydetti.

'Son 23 yılda ulaşıma 300 milyar dolara yakın bir yatırım yaptık'

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, 2002 yılından bu yana demir yollarını bir devlet politikası olarak ele aldıklarını ve öncelikli sektörlerden biri olarak belirlediklerini dile getiren Uraloğlu, şöyle devam etti:

'Demir yolu hatlarımızın limanlara, organize sanayi bölgelerine, lojistik merkezlere bağlantısını sağlayarak demir yollarımızı kombine taşımacılığa uygun yeni bir anlayışla ele aldık. Projelerimizle sadece doğu-batı hattında değil, kuzey-güney kıyılarımız arasında da demir yolu ulaşımını ekonomiye katkı sağlar hale getirmeyi planladık. Mevcut hatlarımızın modernizasyonuna devam ediyoruz. Yaklaşık yüzde 70-80 oranında elektrikli ve sinyalli hale getirdik.

Son 23 yılda ulaşıma 300 milyar dolara yakın bir yatırım yaptık. Bunun önemli bir parçası 64 milyar dolarla artık demir yollarını oluşturuyor. Artık bundan sonraki önceliğimiz ve ödeneklerimizin büyük bir bölümünü demir yollarına aktarmaktır. 2002 yılında yaklaşık 11 bin kilometre olan demir yolu uzunluğumuza; 2025 yılı itibarıyla, 2 bin 251 kilometresi YHT ve hızlı tren hattı olmak üzere yaklaşık 3 bin kilometre yeni hat ekledik. Demir yolu ağı uzunluğumuzu 14 bin kilometreye yükselttik. Marmaray ve Bakü-Tiflis-Kars demir yolları hattı gibi vizyon projelerle, Türkiye'yi Asya'dan Avrupa'ya uzanan 'Demir İpek Yolu'nun merkezi yaptık. Hayata geçirdiğimiz bu iki proaktif projeyle demir yolu taşımacılığı alanında ülkemizin doğu-batı yönlü uluslararası yük hareketlerinde üstlendiği kritik rol ülkemizin lojistik gücüne güç kattı.'

Bakan Uraloğlu, şunları kaydetti:

'Bugün burada, Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu demir yolu hattı ile Zengezur Koridoru'nun hayata geçmesini sağlayacak en somut ilk adımlarından birini atarak, sadece Türkiye'nin değil, tüm Güney Kafkasya'nın ve Avrasya'nın geleceğine damga vuruyoruz. Bu proje, uluslararası barış ve refah için bir yol haritasıdır. Zengezur Koridoru, Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan arasında ekonomik işbirliğini güçlendirecek, bölgesel barışı pekiştirecektir. Başta Orta Koridor'un paydaşı olan ülkeler olmak üzere küresel ticarette tüm dünya için altın bir çağ başlatacaktır.

Güney Kafkasya'da ekonomik işbirliğini artıracak, sınırların açılmasını ve diplomatik ilişkilerin normalleşmesini hızlandıracaktır. 224 kilometre uzunluğundaki Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu demir yolu hattımızı; çift hatlı, elektrikli ve sinyalli olarak inşa edeceğiz. Yılda 5,5 milyon yolcu ve 15 milyon ton yük taşıma kapasitesine sahip olacak bu hattımız; 5 tünel, 19 aç-kapa tünel, 3 viyadük, 10 köprü, 144 alt geçit, 27 üst geçit ve 480 menfez ile bir mühendislik harikası olacaktır.'

'Çin'den İngiltere'ye uzanan uluslararası ticaret hattını daha verimli hale getirecektir'

Bakan Uraloğlu, projenin önemli bir stratejik önemi sahip olduğunu söyledi.

Hattın bölgesel ve küresel ticarete olumlu yansıyacağını ifade eden Uraloğlu, 'Zengezur Koridoru'nun Orta Asya, Hazar Bölgesi, Azerbaycan ve Ermenistan'ı Türkiye'ye bağlayan sosyo-ekonomik, jeopolitik ve jeo-stratejik özelliklere sahip olması ve koridorun Azerbaycan, Türkiye ve Ermenistan arasındaki demir yolu ağını genişletmesi bölgesel ve küresel ticarete de olumlu yansımalara zemin hazırlayacaktır. Koridorun, Nahcivan Özerk Cumhuriyeti, Ermenistan ve Azerbaycan'daki kesimlerinin de inşa edilmesiyle Zengezur Koridoru'nun hayata geçmesi Çin'den İngiltere'ye uzanan uluslararası ticaret hattını daha verimli hale getirecektir. diye konuştu.

Hattın, Trans-Hazar ulaşım güzergahı ve Uluslararası Kuzey-Güney Ulaşım Koridoru gibi küresel ağları da destekleyerek Avrasya'nın tedarik hatlarının güçlenmesini sağlayacağını işaret eden Uraloğlu, şöyle devam etti:

'Hazar Denizi ve havzalarını birleştiren Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde üretim kapasitesine, ihracatına, ulaşım altyapısının gelişimine büyük katkı sağlayacağı gibi Akdeniz Bölgesi'nin turizm kapasitesinin gelişmesine de destek verecektir. Bu aynı zamanda Türkiye'deki hem Karadeniz hem Ege ve Akdeniz'e de demir yolu bağlantısını sağlayacak ana hatlarımızdan birisi olacak. Türkiye, bu projeyle bölgesel ve küresel aktörlerle işbirliğini güçlendirirken, jeopolitik ve jeo-ekonomik önemini de bir kez daha kanıtlamış olacak. Bu proje, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğindeki Türkiye'nin arabuluculuk vizyonunu ve bölgesel barışa olan katkısını bir kez daha gözler önüne seriyor.'

Bu projenin küresel ticaretin geleceğini düşünen bir vizyon ortaya koyduğunu vurgulayan Uraloğlu, şunları kaydetti:

'Bölgedeki jeo-stratejik bir güven adası olan ülkemiz, bu projeyle sadece kendi çıkarlarını değil, tüm bölge ülkelerinin refahını ve küresel ticaretin geleceğini düşünen bir vizyon ortaya koymaktadır. Projeyle, Kars'ın tarihi ve stratejik önemini bir kez daha ön plana çıkarıyoruz. Kars, bu hattın çelikten kapısı olacak. Iğdır'ın tarım ve sanayi potansiyeli küresel pazarlara açılacak. Aralık ve Dilucu, Zengezur Koridoru'nun uluslararası ticaret ağındaki kilit noktaları haline gelecek. Bu tür yeni projeleri hayata geçirirken bir yandan da Halkalı-Kapıkule, Ankara-İzmir, Karaman-Ulukışla, Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli, Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep, Yerköy-Kayseri Hızlı Tren hatları gibi önemli demir yolu projelerinin de yapımlarına durmaksızın devam ediyoruz. Demir yolu ağımızı 2028'de 17 bin 500 kilometreye, 2053'te ise inşallah 28 bin 600 kilometreye çıkararak demir yolunda yük taşımacılığındaki payını yüzde 5'ten yüzde 22'ye çıkarmış olacağız.'

'Bu hat, uluslararası arenada ses getirecek'

Uraloğlu, Türkiye'nin lojistik gücünü arttıracak, rekabetçiliğini ve verimliliğini yükseltecek altyapı projelerini hayata geçirmeyi kararlılıkla sürdüreceklerini anlatarak, 'Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu demir yolu hattı, bir demir yolundan çok daha fazlasını içeriyor. Bu hat, uluslararası arenada ses getirecek, Türkiye'nin jeo-stratejik liderliğini perçinleyecek, birliğin, refahın ve barışın yoludur. Türkiye'nin ihracat hedeflerine güç katacak, gençlerimizin ufkunu genişletecek, sanayici ve esnafımızın yüzünü de güldürecektir. İşçisinden mühendisine, herkesin alın teriyle yükselecek bu eserin, bölgemiz, milletimiz ve tüm dünya için hayırlı olmasını temenni ediyorum.' ifadelerini kullandı.

Projenin finansını temin ettiklerini dile getiren Uraloğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

'Elbette Türk insanımızın merak ettiği 'başladınız da ne zaman bitireceksiniz' sorusu. Biz başladığımız hiçbir işi yarım bırakmadık. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde biz her işi bitirdik. Burada da dış kredisini temin ettik. 2,4 milyar avroluk bir projeden bahsediyoruz. Dolayısıyla bu finansmanı da temin ettik. Önümüzde hiçbir engel yok ve gerekli koordinasyonları sağladık. Bu proje, inşallah 4-5 yıl gibi bir süre içinde müteahhit firmalarla bitirerek vatandaşımızın hizmetine sunacağız. Başlamak bitirmenin yarısıdır. Allan kazasız belasız çalışmak nasip etsin.'

Temel atma törenine Iğdır Valisi Ercan Turan, eski Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Ahmet Arslan, AK Parti Kars Milletvekili Adem Çalkın, AK Parti Iğdır Milletvekili Cantürk Alagöz katıldı.

Konuşmanın ardından Iğdır İl Müftüsü Zahit Demirel'in yaptığı dua ile protokol, temel atma butonuna bastı.

Bakan Uraloğlu, demir yolunun temelini atan işçileri telsizle bağlanarak selamladı.

Muhabir: Yunus Hocaoğlu,Abdullah Söylemez

Yılın her dönemi çok sayıda yerli ve yabancı dağcıyı ağırlayan Ağrı Dağı'nda zirveyi çevreleyen takke buzulunun küresel ısınma ve sıcak havanın etkisiyle güney yamaçta kalmadığı gözlemleniyor. Dağın kuzey ve kuzeybatıya bakan bölgesinde ise buzullar görülüyor.

Iğdır Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Ali Çelik, AA muhabirine, küresel ısınmanın Ağrı Dağı'ndaki buzul dinamiklerini de olumsuz etkilediğini söyledi.

Geçmiş dönemlerde Ağrı Dağı'ndaki buzulların çok daha geniş alanlara yayıldığını anlatan Çelik, bugünlerde dağdaki buzulların erimesine dikkati çekti.

Buzulların çok dramatik şekilde eridiğini vurgulayan Çelik, "Paleo dönemler dediğimiz günümüzden milyonlarca yıl öncesinde burada (Ağrı Dağı'nda) 70 kilometrekarelik buzul alanı vardı. 1900'lü yılların başıyla birlikte bu alan 15 milyon metrekareye düşüyor. Türkiye'nin en geniş Ağrı Dağı takke buzulu, bugün geldiğimiz noktada 4,5 ile 5 kilometrekare arasında yapılan araştırmalarda bu şekilde rapor ediliyor. 1900'lü yılların başında 15 kilometrekare olan takke buzulu alanı bugün 4,5 ila 5 kilometrekareye düşmüş durumda. Oldukça hızlı bir şekilde eriyen bir buzul alanı var." ifadelerini kullandı.

Çelik, dağdaki buzul alanların hızlı bir şekilde erimesinin beraberinde çok ciddi sorunlar ortaya çıkardığını belirterek, "Çünkü ekoloji bir zincir gibi birbirine bağlıdır. Bu buzulların erimesi beraberinde afetleri tetikliyor, buradaki canlı yaşamını olumsuz etkiliyor, su dengesini bozuyor, birçok konuda olumsuz sonuçlara sebep oluyor." diye konuştu.

"Buzul alanlarının ilerleyen yıllarda çok ciddi bir şekilde daralması bekleniyor"

Buzullardaki daralmaya dikkati çeken Çelik, şöyle devam etti:

"Burada takke ve örtü buzullarıyla birlikte 8 kilometrekare civarında bir buzul alanının varlığından bahsediyoruz. Bununla birlikte buzul alanlarının ilerleyen yıllarda çok ciddi bir şekilde daralması bekleniyor. 2050 yılında Ağrı Dağı'ndaki takke buzulunun yaklaşık yarısının erimesi bekleniyor. Ağrı Dağı'nın güney yamacında neredeyse hiç buzul alanının kalmadığını görüyoruz. Ağrı Dağı'nda biz 4 bin 500 ila 4 bin 700 metreden sonra buzul alanlarını görmeye başlarız."

Doç. Dr. Çelik, daha çok buzulların Ağrı Dağı'nın kuzey ve kuzeybatıya bakan yamaçlarında geniş alanlar kapladığının görüldüğünü sözlerine ekledi.

Muhabir: Bülent Mavzer

Son zamanlarda birçok yerli ve yabancı ziyaretçinin rotasındaki tepeler, dünyada eşine az rastlanır doğal özellikleri dolayısıyla ilgi odağı oluyor.

Iğdır Üniversitesi Ağrı Dağı Uygulama ve Araştırma Merkezi, Maden Tetkik ve Arama (MTA) ile birlikte Gökkuşağı Tepeleri’nin jeolojik miraslar listesine alınması için başvuruda bulundu.

UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, MTA, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası ve Jeolojik Mirası Koruma Derneği iş birliğinde düzenlenen “Ulusal ve Uluslararası Görünürlük İçin Türkiye’nin En Önemli 100 Jeolojik Mirası ve Anahtar Jeolojik Alanlarının Belirlenmesi Çalıştayı”, MTA Kültür Merkezi’nde gerçekleşti.

Üniversiteler, kamu kurumları ve özel sektörden uzmanların katılımıyla Türkiye'nin jeolojik mirasının masaya yatırıldığı çalıştayda, "Türkiye Jeolojik Miras Araştırmaları Projesi" kapsamında Iğdır Üniversitesinin sunduğu öneri oy birliğiyle kabul gördü.

Bu kapsamda Gökkuşağı Tepeleri, jeositler/jeolojik miras dalında Türkiye'nin resmi jeolojik mirası listesine alındı.

Iğdır Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ekrem Gürel, AA muhabirine, Gökkuşağı Tepeleri'nin jeolojik miras listesine alınmasının Iğdır için sevindirici bir haber olduğunu söyledi.

Bu haberin kentte memnuniyetle karşılandığını belirten Gürel, "Uzun yıllardır üniversitemiz bünyesinde faaliyet gösteren Ağrı Dağı Uygulama ve Araştırma Merkezi ve MTA üniversitedeki hocalarımızın yürüttüğü proje sonucunda alınan karar, Tuzluca Gökkuşağı Tepeleri'nin jeolojik miras listesine alınmış olmasının sevincini yaşıyoruz." dedi.

Bu kararın Iğdır bölgesi için son derece önemli olduğunun altını çizen Gürel, şöyle devam etti:

"Iğdır bölgesi çok farklı tarihi, turistik, jeolojik yapılara sahip. Tuzluca Gökkuşağı Tepeleri de bunlardan bir tanesi. Bunun hem Iğdır'ın, bölge halkının gelişmesine hem de kültürel ve turizm potansiyeline katkı sağlayacağına inanıyoruz. Dolayısıyla üniversitemizin bu alanda yürüttüğü çalışmalar ve kendisine düşen misyonu yerine getirmiş olmasından kaynaklı duyduğumuz sevinci de bir kez daha paylaşmak isteriz. Iğdır'ımıza hayırlı olsun."

Gürel, üniversite olarak bölgenin turizminin zenginleştirilmesi için her türlü desteği sağlayacaklarını ve yeni projelere imza atacaklarını anlattı.

Üniversitelerin birçok misyonunun bulunduğunu işaret eden Gürel, şunları kaydetti:

"Bunların temel olanlardan bir tanesi de bulundukları bölgenin sosyolojik, ekonomik, turistik ve daha benzer alanlardaki yapılanmasına, dönüşümüne ve gelişimine katkı sağlamak. Tabiatıyla üniversiteler sadece bilim ve teknolojinin üretildiği alanları değil, aynı zamanda etrafındaki bölgelere kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde katkı sağlama, onlara öncülük etme, onlarla işbirliği yapma misyonu vardır. İnanılmaz bir turizm potansiyeli taşımakta. Dolayısıyla bunların bir proje kapsamında yaygınlaştırılması ve üniversitemizin de buradaki öncü rolü ile turizm potansiyelinin artırılmasına yönelik çalışmalar mutlaka olacaktır ve bunu ilerleyen zamanlarda farklı kurum ve kuruluşlarla birlikte yürürlüğe sokacağız."

Muhabir: Hüseyin Yıldız

Ağrı Dağı eteklerinde bulunan Halfeli beldesi yolu üzerinde 5 yıl önce yapılan tenis kortları, kentte en fazla tercih edilen spor tesisleri arasında bulunuyor.

Yapıldığından beri neredeyse hiç boş kalmayan 3'ü açık 1'i kapalı tenis kortları, bu yıl 5'incisi düzenlenecek Kayısı Cup Tenis Turnuvası'na ev sahipliği yapıyor.

Valilik ile federasyonun iş birliği ve Alagöz Holding sponsorluğunda düzenlenen turnuva sayesinde, şehrin adı tenis sporuyla anılıyor.

TTF İl Temsilcisi Yasin Yusuf Yılmaz, AA muhabirine, turnuvaya bu yıl 54 ilden 210 sporcunun katıldığını söyledi.

Önemli bir turnuvaya ev sahipliği yaptıklarını anlatan Yılmaz, şunları kaydetti:

"Sporcular burada birinci kategoride yarışıyor. Yani bu organizasyon, Türkiye'de en yüksek puanı veren turnuvalardan biri. İlimizde beşinci kez düzenliyoruz. İlin tanıtımına inanılmaz katkısı var. Gençlik ve Spor Bakanlığımızın Türkiye genelindeki Tenisi Tabana Yayma Projesi kapsamında tüm illerde tenis kortları yapıldı. Şu anda ilimizde büyük bir farkındalık var. Esnafından iş adamlarına, bürokrasisine, bütün kamu kurum ve kuruluşlarına herkesin bu turnuvadan haberi var. Aileler, çocuklarını alıp buraya turnuvaları izlemeye geliyor. O da bizi mutlu ediyor."

Yılmaz, 5 tenis kulübünün olduğu kentte 400'ün üzerinde lisanslı sporcunun bulunduğunu dile getirdi.

Kortların akşam seanslarında halka açık olduğunu aktaran Yılmaz, "Halkımız kortlarımızdan faydalanıyor. Türkiye Tenis Federasyonunun Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde en fazla tenis kulübüne sahip iliyiz. Turnuvaya 54 ilden katılım var. Buraya geliyorlar, hiçbir çekinceleri yok. En iyi şekilde ağırlıyoruz. Bu da Kayısı Cup'ın, ilimizi Türkiye tenisinde hangi seviyeye getirdiğinin göstergesidir." diye konuştu.

"İnsanların bu seviyede tenisi görmesi önemli"

Sporculardan Fırat Bal ise Kayısı Cup'a daha önce de katıldığını belirterek, Elimizden geldiğince gelmeye çalışıyoruz. Buraya diğer illerden çok iyi, milli takım seviyesinde sporcuların gelmesi, buradaki gençlerin, tenise yeni başlayan insanların bu seviyede tenisi canlı canlı görmesi önemli. Iğdır tenisine çok büyük katkı sunduğunu düşünüyorum." dedi.

Alp Kemal Aksoy da 16 yaşında milli takıma seçildiğini belirterek, "Geçen yıl Türkiye Şampiyonası'nda hem teklerde hem de çiftlerde ikinci oldum. Beş yıl önce de gelmiştim, o zamana göre çok gelişmiş, daha güzel olmuş. Bence herkesin gelmesi gerekiyor, çok güzel bir turnuva." ifadelerini kullandı.

Sporculardan İbrahim Ulaş Çıkrıkçı ise turnuva sayesinde başka illerden insanların kente geldiğini ve bunun şehrin tanıtımı için önemli olduğunu aktardı.

Muhabir: Hüseyin Yıldız

Tarımda Doğu Anadolu Bölgesi'nin önemli merkezlerinden biri olan Iğdır, sebze ve meyvenin yanı sıra hububat üretimiyle de adından söz ettiriyor.

Lisanslı depoculuk ve silo olmamasından dolayı kentteki birçok çiftçi, hububat üretimine tam anlamda eğilim gösteremedi.

Bunun üzerine kentteki organize sanayi bölgesinde (OSB) 54 bin tonluk lisanslı depolama tesisi kuruldu ve alımlara başlandı.

Geçmişte ürettikleri hububata pazar bulamayan ve tüccarlara düşük fiyatlarla ürününü satmak zorunda kalan çiftçiler, yeni tesis sayesinde ürününü Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) belirlediği fiyatlarla zahmetsizce satma fırsatı buluyor.

Bu yıl hasat ettikleri hububatı silolara getiren çiftçiler, ilk ürünlerini hızlıca ve değerinde satmaya başladı.

Kentte yatırım yapan holdingin Iğdır Koordinatörü Eray Coşar, AA muhabirine, kentteki tesislerinin 54 bin ton depolama kapasitesiyle Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük lisanslı deposu olduğunu söyledi.

Buğday, arpa ve mısır ürünlerini depolarında muhafaza ettiklerini ifade eden Coşar, şöyle konuştu:

"Iğdır tarımının yaklaşık tamamını burada muhafaza edebiliyoruz. Açıldıktan sonra Iğdırlı üreticimizin, çiftçimizin adeta yüzü güldü. Çünkü TMO ile entegre olduğumuz için çok kısa sürede ürünlerini bize verebiliyorlar. Tarım ve Orman Bakanlığımızın bu yılki rakamları iyi seviyede, çiftçinin yüzünü güldürecek fiyatlar belirlendi, özellikle buğday fiyatları çok iyi."

Silolar kurulmadan önce bölgede üretilen ürünlerin düşük fiyatlarla aracılara satıldığını anlatan Coşar, "Şimdi devletimizin de açıkladığı fiyatın üzerinde fiyatlara çiftçimiz ürününü kolaylıkla satabiliyor. 2 yıl önce Iğdır milletvekilimiz Cantürk Alagöz’den çiftçilerimizin yoğun talebi üzerine böyle bir yatırım hayata geçirildi, hakikaten Iğdır'ımıza çok ciddi bir fayda sağladı." diye konuştu.

Çiftçilerden Arman Koç da hizmetten çok memnun kaldıklarını belirterek, "Buğdayımızı toprağa gömüyorduk. Silo yoktu ama şimdi araba gelip kapağını açıp boşaltıyor. Çok güzel bir şey, Allah sebep olanlardan razı olsun. Milletvekilimize de bize bu hizmeti verdiği için çok teşekkür ediyoruz." dedi.

Üreticilerden Hüseyincan Sever ise Yaycı köyündeki arazilerinde tarım yaptığından bahsederek, "Allah'a şükürler olsun, devletimizden Allah razı olsun, bu güzel imkanı bize sundu. Eskiden çok zor oluyordu, fiyat düşüktü, tüccarlarla sıkıntıya kalıyorduk, şimdi rahatız." ifadelerini kullandı.

Muhabir: Hüseyin Yıldız

Kavun, karpuz, kayısı, pamuk, mısırın yanı sıra domates, salatalık gibi birçok sebzenin yetiştiği Iğdır Ovası'nda, tarımsal sulamada sıkıntı yaşanmaması için Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce 2024 yılının başında çalışma başlatıldı.

Kurumun çevre illerden destek ekipleriyle 112 personel ve 93 iş makinesi, tarıma hayat veren suyun arazilere sorunsuz ulaşması için çalışma yürütüyor.

Ekiplerce yapılan çalışmada, 870 kilometrelik sulama kanalı hattında biriken 4 milyon 300 bin metreküp rüsubat temizlendi.

DSİ ekipleri, kalan 1000 kilometrelik kanallardaki rüsubatı temizlemek için çalışmalarını sürdürüyor.

Vali Ercan Turan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, DSİ'nin bu yıl muazzam bir çalışma yaptığını söyledi.

Sulama kanallarına yönelik ciddi hizmet yürütüldüğünü ifade eden Turan, şunları kaydetti:

"Şu an 93 iş makinemiz kanallarımızı temizliyor. 4 milyon 300 bin metreküp rüsubat temizliği yaptık. Bu denli etkin bir çalışma bugüne kadar görülmemişti. Burada DSİ ekibine teşekkür ediyorum. Yaklaşık 112 personelimiz var ve şu an canhıraş bir şekilde kanal temizlikleri yapılmaya devam ediliyor."

Turan, çiftçilerin sulamada sıkıntı yaşamaması ve üretime katkıda bulunması için tüm imkanların seferber edildiğini anlattı.

Muhabir: Hüseyin Yıldız,Bülent Mavzer

Kent genelindeki yaklaşık 500 bin ağacın büyük bölümünü, kendine özgü aromasıyla Iğdır şalağı adıyla bilinen kayısı türü oluşturuyor.

Iğdır şalağı, kalitelerine göre sepetlenip, iç piyasanın yanı sıra başta Avrupa ülkeleri olmak üzere Azerbaycan, Gürcistan ve Rusya'ya ihraç ediliyor.

Olumlu mevsim şartları ve afet yaşanmaması nedeniyle bu yılki hasattan ciddi anlamda verim alınıyor.

Iğdır İl Tarım ve Orman Müdürü Ahmet Tingiş, AA muhabirine, üreticilerin hasada başladığını, fiyatların güzel olduğunu söyledi.

Üreticilerin kazandığını anlatan Tingiş, "Bu yıl meyve tutumları çok fazla oldu, inşallah 40 bin tonun üzerinde rekolte bekliyoruz." dedi.

Iğdır şalağı hakkında bilgi veren Tingiş, "Iğdır şalağı sulu kurutmaya gelmiyor, genellikle sofralık olarak tüketiliyor. Kayısımız çok güzel ama maalesef sofralık olmasından dolayı yaklaşık 1 ay gibi bir sürede tükeniyor. Lezzeti, tadı, aroması güzel ama kurutmalık bir tür değil." ifadelerini kullandı.

Bu yılki hasatta geçen yıllara göre daha verimli bir rekolte elde edildiğini anlatan Tingiş, şunları kaydetti:

"2025 yılı içerisinde Iğdır'da mevsim ve iklimin çok güzel gitmesinden dolayı ağaçlarımızın meyve tutumları çok fazla oldu, döllenmeleri çok iyi gerçekleşti. İklim anlamında dolu ya da herhangi bir afetle karşılaşmamamız nedeniyle normal şartlarda 200 kilogram aldığımız bir ağaçtan 300-350 kilogram verim almaya başladık. Meyvelerimizin iriliği biraz küçük ama kilogram anlamında bahçelerimiz daha da çok vermeye başladı."

Muhabir: Hüseyin Yıldız

KuzeyDoğa Derneğince Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyündeki Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde kurulan ağlara, kıtalararası göç eden ama küçük boyutu nedeniyle verici yerleştirilemeyen büyük kamışçın (Acrocephalus arundinaceus) kuşu 2023 yılında takıldı.

Merkezdeki bilim insanları, 28 gram ağırlığındaki kuşa, 6-7 grama ulaşan uydu vericiyi taşıyamaması nedeniyle 1 gram ağırlığındaki ışık seviyesine göre konum belirleyen ve saati de kaydedebilen "geolocator" cihazı taktı.

Doğal ortamına salınan kuş, Afrika’ya göçüp kışı burada geçirdikten sonra tekrar Iğdır'a döndü.

Üreme alanı olan Aras Nehri Kuş Cenneti’ne gelen kamışçın, daha önce yakalandığı ağlara yeniden takıldı. Üzerindeki cihaz çıkarılıp verilerin bilgisayara aktarılacağı çalışmayla, bu kuşların göç rotaları, mola ve kışlama alanları hakkında bilgiler elde ediliyor.

KuzeyDoğa Derneği Başkanı Prof. Dr. Çağan Şekercioğlu, AA muhabirine, bu teknolojiyi küçük kuşlarda kullanmanın bu türlerin geleceği için önemli olduğunu söyledi.

Geolocator cihazlarına dair bilgi veren Şekercioğlu, "İngiliz Antarktik Araştırma Ekibi tarafından keşfedilmiş bir teknoloji. Uydu vericisi ya da verici değil, 1 gramlık bir cihaz, ışık sensörü ile sadece ışık ve saati kaydediyor." dedi.

"Geolocator takılan kuşların tekrar yakalanıp o verilerin indirilmesi lazım"

Bu cihazda kaydedilen verilerin sadece takılacağı kuşun geri dönüp tekrar yakalanması sonucu alınabileceğini belirten Şekercioğlu, şöyle konuştu:

"Çok küçük olduğu için pili de çok ufak, zaten uyduyla da bir iletişimi yok. Geolocator takılan kuşların tekrar yakalanıp o verilerin indirilmesi lazım. Bu çok düşük bir ihtimal olduğu için özellikle büyük kamışçını seçtik. Bir kere aynı bireylerin yıldan yıla yakalanma oranlarının belli bir oranda olması ve göç etmeleri lazım. Aras Nehri Kuş Cenneti'nde büyük kamışçınların yakalanma oranı yüzde 10. Bu kabul edilebilir bir rakam."

Büyük kamışçından elde edilen verilerin küçük göçmen türlerin göç yolculuğu ve rotası için aydınlatıcı veriler sağladığını anlatan Şekercioğlu, "Aynı zamanda da uzun mesafe göçmeni, yani ilginç sonuçlar alabileceğimiz bir tür. Bu yüzden burada geolocator ile takip edilebilecek tek tür zaten bu. Boyutunun da belli bir ağırlığın üstünde olması lazım. Bu kuş yaklaşık 28 gram, geolocator 1 gram, tam sınırda. Daha küçük türler zaten taşıyamazlar. Bu yüzden bu türü seçtik. Çok ilginç sonuçlara ulaşarak Türkiye'de ilk kez bir kuş türünü geolocator ile takip etmiş olduk." diye konuştu.

Muhabir: Hüseyin Yıldız

Türkiye ve dünyanın farklı bölgelerinden gelen kuş araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmalar, gönüllülük esasına göre yapılıyor.

Gönüllüler, derneğin köydeki evinde kalıp sabahın ilk saatlerinde kuş araştırması için sahaya çıkıyor.

Burada kurulan ağlara takılan kuşları inceleyen gönüllüler, verileri sisteme kaydedip kuş bilimine katkıda bulunuyor.

Bu yılki gönüllüler arasında İngiltere'nin Kent şehrinde yaşayan Maria Mak da yer alıyor.

Mak, merkezdeki çalışmalarda yer alıp kuş bilimine katkıda bulunurken, hobisi olan kuş halkalama çalışmasını da yürütüyor.

Maria Mak, AA muhabirine, tatil dönemlerinde kuş sayımları ve halkalama projelerine katıldığını belirterek, "Iğdır'da ve Aras Kuş Cenneti'nde ikinci sezonum, geçen sene haziranda buraya gelmiştim. O zaman üreme sezonuydu, farklı türler vardı. Şimdi göç mevsimi, daha çok yırtıcı göçünün olduğu nisan ortası geldim." dedi.

Aras Kuş Cenneti'nin etkileyici bir coğrafyada bulunduğunu anlatan Mak, şunları kaydetti:

"Biyoçeşitlilik çok yüksek, her türlü canlı var. Karıncadan öten kurbağalara, kelebeklere, yusufçuklara, güvelere, yılanlara kadar. Daha bu sabah bir kurukafa güvesi tespit ettik. Sürekli burada yeni canlı türlerini görmek beni mutlu ediyor. Doğaseverlere ve kuş halkacılarına da kesinlikle tavsiye ediyorum. Benim eğitmenim 13 yıl önce burada kuş halkalamıştı, burayı o hocam tavsiye etti."

Muhabir: Hüseyin Yıldız

KuzeyDoğa Derneğince, 2006 yılında bu bölgede kurulan Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde, göçmen kuş türleri üzerine araştırma yapılıp elde edilen veriler, bilim camiasıyla paylaşılıyor.

Araştırma verileri, dünya genelinde kuş bilimcilerin buluştuğu eBird platformu üzerine kaydedilip araştırmacılara ve doğa gönüllülerine ulaştırılıyor.

Ornitoloji çalışmalarında rehber görevi gören eBird verilerine göre, Iğdır'daki Aras Kuş Cenneti, son 20 yılın en fazla tür kaydedilen alanı olarak kırmızı renkle "sıcak nokta" konumunda yer alıyor.

Bilim insanları, bölgede henüz tespit edilemeyen birçok türün yaşadığını ve çalışmaların devam etmesiyle bu tür sayısının artacağını tahmin ediyor.

"Aras Kuş Cenneti'nde kuş türü 317'ye ulaştı"

KuzeyDoğa Derneği Başkanı ve Koç ile Utah üniversiteleri öğretim üyesi Prof. Dr. Çağan Şekercioğlu, AA muhabirine, Aras Kuş Cenneti'nin önemli kuş göç rotaları üzerinde bulunduğunu söyledi.

Bu yılki çalışmalarda tür sayısının arttığını belirten Şekercioğlu, "Aras Kuş Cenneti'nde kuş türü 317'ye ulaştı. Burada çalışmalarımıza 2006 yılında başladık ve şu an 20. yılımızdayız. Bu 20 yılda en çok kuş türü kaydedilmiş 'eBird sıcak noktası' Aras Kuş Cenneti." dedi.

En son kaydedilen yeşil ağaçkakan ile Aras Kuş Cenneti'nin 317'nci türe ulaştığını hatırlatan Şekercioğlu, "Bu da Türkiye'deki tüm kuş türlerinin yüzde 64'ünün bu kuş cennetinde kaydedilmiş olması demek." diye konuştu.

Deniz olmamasına rağmen bu kadar türün kaydedilmesinin etkileyici bir rakam olduğuna dikkati çeken Şekercioğlu, "Iğdır'da deniz yok, yani birçok kıyı ve deniz kuşunu bölgede kaydetme imkanımız yok. Bu açıdan zaten 30 kadar tür kaybediyoruz. Ona rağmen 317 kuş türünün olması, buranın küresel çapta ne kadar önemli bir vaha, göç, üreme ve kışlama merkezi olduğunun en büyük ispatıdır." ifadelerini kullandı.

Muhabir: Hüseyin Yıldız

Süsen, gelincik ve papatyalar başta olmak üzere, birçok çiçeğin açtığı yaylalarda güzel görüntüler oluştu.

Muhabir: Hüseyin Yıldız