Kalkışmanın bastırıldığının altını çizen Talon, bu isyanın arkasındaki isimlerin cezalandırılacağını vurguladı.

Talon, durumun tamamen kontrol altında olduğunu belirterek, halka günlük aktivitelerine devam etmeleri çağrısında bulundu.

Benin'de sabah saatlerinde kendilerine 'Yeniden Kuruluş Askeri Komitesi' ismini veren bir grup asker, yönetime el koyduklarını duyurmuştu.

İçişleri Bakanı Alassane Seidou da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, girişimin başarısız olduğunu açıklamıştı.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

• Gine Bissau'da darbe sonrası başbakan belli oldu
• Gine Bissau'da General Horta N'Tam, cumhurbaşkanı olarak yemin etti
• Darbeler ve istikrarsızlığın gölgesindeki ülke: Gine Bissau
• Afrika kıtasında son beş yılda dokuz darbe gerçekleşti
• Gine Bissau'da bir grup asker 'yönetimi ele geçirdiklerini' duyurdu

Yeni kabinenin büyük bölümünü devrik lider Umaro Sissoco Embalo'ya yakın isimlerin oluşturduğu görülürken, önceki hükümette Dışişleri Bakanı olan Carlos Pinto Pereira bu kez Adalet ve İnsan Hakları Bakanlığına getirildi.

Önceki hükümette Kamu İşleri, Konut ve Kentsel Planlama Bakanlığı koltuğuna oturan Jose Carlos Esteves ve Uluslararası İşbirliği ve Topluluklar Devlet Sekreteri Fatumata Jau, pozisyonlarını korudu.

Yeni hükümette en çok dikkati çeken ise 2009'da suikasta uğrayan eski Cumhurbaşkanı Nino Vieira'nın yeğeni Joao Bernardo Vieira'nın Dışişleri Bakanlığına getirilmesi oldu.

Vieira, 23 Kasım'da düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçiminde bağımsız aday olmuştu.

Dün de önceki hükümette Finans Bakanı olarak görev yapan ve Embalo'nun seçim kampanyasını yürüten Ilidio Vieira Te, Başbakan ve Maliye Bakanı olarak atanmıştı.

Yaklaşık 2,1 milyon nüfuslu Gine Bissau'da 26 Kasım'da kendilerine 'Düzenin Yeniden Tesisi İçin Yüksek Askeri Komuta' ismini veren bir grup asker, devlet televizyonundan yönetime el koyduklarını duyurmuştu.

Grup, karara gerekçe olarak, bazı siyasetçilerin ve tanınmış bir uyuşturucu baronunun ülkeyi istikrarsızlaştırmaya çalışmasını göstermişti.

Darbeden bir gün sonra General Horta N'Tam 'geçiş dönemi cumhurbaşkanı' olarak yemin etmişti.

Gine Bissau'da 23 Kasım'da düzenlenen milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimlerinde ikinci dönemi için aday olan Cumhurbaşkanı Umaro Sissoco Embalo, henüz resmi sonuçlar açıklanmadan, kendi ekibi tarafından yapılan sayıma göre oyların yüzde 65'ini aldığını öne sürmüştü.

Embalo'nun en güçlü rakibi bağımsız aday Fernando Dias da Costa da seçimin galibi olduğu iddiasında bulunmuştu.

Her 2 adayın açıklamalarından hemen sonra asker yönetime el koyduğunu duyurmuştu.

Embalo, 27 Kasım'da Senegal hükümetinin yolladığı uçakla Senegal'e getirilmişti.

Afrika Birliği (AfB) Barış ve Güvenlik Konseyinden yapılan açıklamada, 26 Kasım'da düzenlenen askeri darbenin şiddetle kınandığı belirtildi.

Açıklamada, AfB'nin normlarını ihlal eden bu gayrimeşru yönetim değişikliği karşısında Gine Bissau'nun Birliğe üyeliğinin anayasal düzen yeniden tesis edilene kadar askıya alındığı bildirildi.

Yerel basında çıkan haberlerde, perşembeyi cumaya bağlayan gece Senegal'e getirilen Embalo'nun Kongo Cumhuriyeti'nin başkenti Brazaville'e geçtiği belirtildi.

Embalo'nun Brazaville'de geçiş hükümetinin görevi süresi bitene kadar, yaklaşık 1 yıl kalacağı iddia edildi.

Senegal Dışişleri Bakanlığı, 28 Kasım'da yayımladığı bildiride, Embalo'nun uçakla Senegal'e getirildiğini duyurmuştu.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

Turistler için düzenlenen gösteri, yerel ritimler eşliğinde söylenen şarkılar ve danslarla sona erdi.

Ngueweul Rythme'in kurucusu Cheikh Ma Djimbira Ndiaye, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu tarz gösterilerle Senegal kültürünü en iyi şekilde tanıtmaya çalıştıklarını söyledi.

Afrika'nın turizm noktasında sadece safari için tercih edildiği yönünde yanlış bir algının olduğuna dikkati çeken Ndiaye, şunları söyledi:

'Senegal, kültür ve din turizmi açısından oldukça zengin bir ülke. Burada her dans, her ritim, her perküsyon aslında bir hikaye anlatıyor. Yıllardır grubumla Senegal'in bu renkli kültürünü tanıtmak için çabalıyorum. Afrika'da turizm denilince akla genellikle safari geliyor. Oysa bu kıtada her ülkede birbirinden farklı güzellikler bulmak mümkün.'

Aynı zamanda geçen yıl Dakar Karnavalının Sanat Yönetmenliğini de yapan Ndiaye, Türkiye'nin Dakar Büyükelçiliğinde de performans sergilediğini söyledi.

Ndiaye, 'Türkiye'nin Dakar Büyükelçisi Nur Sağman hanımefendinin daveti üzerine 29 Ekim resepsiyonunda muhteşem bir gece düzenledik. Normalde sadece turistlerle çalışıyoruz ama o gece birçok Senegalli yanımıza gelerek ilk kez böyle bir şov izlediklerini ve çok etkilendiklerini söyledi.' diye konuştu.

'Perküsyonun gücü' isimli bir belgesel hazırlayan Ndiaye, Senegal'de bir insanın aslana dönüştüğü geleneksel 'Simb (sahte aslan)' karakterini konu alan bir müzikal üzerinde çalıştığını sözlerine ekledi.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

Okyanusa nazır konumu ve hemen önünde sıralanan renkli balıkçı tekneleri, camiyi, kent silüetinin en akılda kalıcı unsurlarından birine dönüştürüyor.

Senegalli ünlü mimar Cheick Ngom'un imzasını taşıyan caminin okyanusla bütünleşen beyaz silüetine, köşeli hatlara sahip 45 metrelik 2 minare eşlik ediyor.

İlahiyat Camisi'nin inşa süreci, onu kentin diğer ibadethanelerinden ayıran en belirgin unsur olarak öne çıkıyor.

Halk arasında 'Rabbani Mescidi' ismiyle de bilinen caminin hikayesi, Ouakam'da yaşayan din alimi Muhammed Seyni Gueye'in gördüğü bir rüyaya dayanıyor.

İlahiyat Camisi'nin tarihini Gueye'nin oğlu Muhammed Nebi Gueye AA muhabirine anlattı.

Gökten inen cami

Gueye, babasının, gördüğü bir rüya sonrası camiyi inşa etmeye karar verdiğini belirterek 'Babam 28 Haziran 1973'te bir rüya görür. Rüyasında, okyanusun ortasında caminin ışık saçan maketi belirir ve o maket, bugün caminin bulunduğu kayalık alana doğru yere iner, babam da koşarak caminin gökten inişini takip eder ve bu rüyadan çok etkilenir.' dedi.

Babasının uyanır uyanmaz rüyasında gördüğü caminin detaylarını çizdiğini kaydeden Gueye, cami inşaatının 1992'de başladığını söyledi.

Gueye, inşaatın 5 yıl 5 ay sonra 1997'de tamamlandığını ve o tarihten bu yana caminin kapılarının hiç kapanmadığını vurguladı.

Cuma namazları beyazlar içinde eda ediliyor

Gueye, camide diğer ibadethanelerden farklı olarak cuma namazının beyazlar içinde eda edildiğinin altını çizerek 'Babama rüyasında cuma namazının beyazlar içinde eda edilmesi tavsiye edilmiş. O nedenle cuma namazını caminin içinde kılmak isteyenlerin beyaz bir kaftan giymesi gerekiyor. Kaftanı olmayanlara da cami girişinde ödünç veriyoruz.' diye konuştu.

Gueye, Dakar'a yolu düşen tüm Müslümanları, camiyi ziyaret etmeye ve cuma namazını birlikte kılmaya davet etti.

Cami cemaatinden Abdoulaye Diagne de cuma namazlarını İlahiyat Camisi'nde kılmaya gayret ettiğini, camideki manevi atmosferin farklı olduğunu söyledi.

Diagne, 'Uzakta oturmama rağmen her cuma beyaz kaftanımı giyerek buraya gelmeyi çok seviyorum. Cemaati beyazlar içinde görmek çok hoşuma gidiyor. Dakar'ı ziyaret eden arkadaşlarımı da muhakkak cuma günü getirmeye çalışıyorum. Burası hem hikayesi hem de mimarisiyle çok özel bir cami.' ifadesini kullandı.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

• Afrika kıtasında son beş yılda dokuz darbe gerçekleşti
• Gine Bissau'da bir grup asker 'yönetimi ele geçirdiklerini' duyurdu

Atlas Okyanusu açıklarında, ülkenin batısında, anaerkil toplum yapısıyla öne çıkan, 88 ada ve adacıktan oluşan UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki Bijagos Takımadaları bulunuyor.

Yaklaşık 2,1 milyon nüfuslu ülkenin en büyük kenti ve başkenti Bissau, siyasi ve ekonomik faaliyetlerin merkezi kabul ediliyor.

Yaklaşık 36 bin kilometrekare yüzölçümüne sahip ülke, Portekiz'den bağımsızlığını 1974'te kazandı.

16. yüzyıldan 20. yüzyılın ortalarına kadar Portekiz'in sömürgesi altında olan Gine Bissau, o dönem Portekiz Ginesi ismini taşıyordu.

Bağımsızlık mücadelesi, Pan-Afrikanist lider Amilcar Cabral tarafından kurulan 'Gine ve Cabo Verde'nin Bağımsızlığı İçin Afrika Partisi (PAIGC)' öncülüğünde yürütülen silahlı mücadeleyle başladı.

Bağımsızlık, Portekiz'deki Karanfil Devrimi'nden bir yıl önce, 24 Eylül 1973'te tek taraflı olarak ilan edildi, Portekiz tarafından ise 10 Eylül 1974'te resmen tanındı.

Gine-Bissau ekonomisi büyük ölçüde tarıma, özellikle de ülkenin başlıca ihracat kalemi olan kajuya dayanıyor.

Kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık 963 ABD doları olduğu Gine Bissau'da, Dünya Bankasının 2021 verilerine göre, nüfusun yaklaşık yüzde 40'ı günde 3 doların altında bir gelirle yaşıyor.

Nüfusun yaklaşık yüzde 67'si uluslararası yoksulluk sınırının altında yaşarken Gine Bissau, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın İnsani Gelişme Raporu'nda 193 ülkeden 176'ncı sırada yer alıyor.

Gine Bissau, bağımsızlığını kazandığı günden bu yana yaşadığı darbeler ve darbe girişimleri nedeniyle dünyanın en istikrarsız ülkelerinden biri kabul ediliyor.

Ülke, bugüne kadar, sonuncusu dün olmak üzere 5 askeri darbe (1980, 1999, 2003, 2012 ve 2025 yıllarında) yaşarken çok sayıda başarısız darbe girişimine, askeri ayaklanmalara ve suikastlere de tanıklık etti.

Bu siyasi çalkantılar yüzünden bugüne kadar seçilmiş sadece bir cumhurbaşkanı, darbeyle devrilmeden görevini halefine devredebildi.

Cumhurbaşkanının görev süresinin 5 yıl olduğu ve en fazla 2 dönem seçilebildiği ülke, aralarında cunta liderlerinin de olduğu 15 farklı lider gördü.

Ülkenin ilk Cumhurbaşkanı Luis Cabral, Başbakan Joao Bernardo Vieira tarafından 1980'de devrildi.

Vieira, 1998'de başlayan iç savaşın ardından 7 Mayıs 1999'da Tuğgeneral Ansumane Mane liderliğindeki askeri cunta tarafından görevden uzaklaştırıldı.

Darbeye giden süreç, Vieira'nın Mane'yi görevden almasıyla başladı, askeri bir isyana evrildi ve çatışmalar sonucunda Vieira, Portekiz'e sığınmak zorunda kaldı.

Vieira, 2005'te ülkesindeki seçimlere katılmak üzere sürgünden döndü ve 1980'de darbeyle ele geçirdiği, 1999'da yine bir darbeyle kaybettiği iktidara bu sefer seçilerek gelmeyi başardı.

Yaklaşık 4 yıl görevde kalan Vieira, 2009'da Genelkurmay Başkanı General Tagme Na Waie'nin bombalı saldırıda ölmesinden bir gece sonra öldürüldü.

Ordudaki rakip gruplar, saldırının Vieira tarafından organize edildiğine inanarak intikam için Vieira'ya özel konutunda suikast düzenledi.

Bu cinayet zincirinin arkasında ise ordu içindeki farklı grupların, uluslararası uyuşturucu ticaretinden gelen para ve gücün kontrolünü ele geçirme mücadelesi vardı.

Ülke yönetimine 2000'de seçilen Cumhurbaşkanı Kumba Lala da 2003'te Genelkurmay Başkanı Verissimo Correia Seabra tarafından devrildi.

Gine-Bissau'daki siyasi istikrarsızlık, 2009'da seçilen Cumhurbaşkanı Malam Bacai Sanha'nın 2012'de Paris'te vefatıyla daha da derinleşti.

Sanha'nın ölümü sonrası düzenlenen cumhurbaşkanı seçiminde, geçici Cumhurbaşkanı Başkanı Raimundo Pereira ve Başbakan Carlos Gomes Junior, Mamadu Ture Kuruma tarafından darbeyle görevden uzaklaştırıldı.

Ülkedeki 5'inci darbe ise Cumhurbaşkanı Umaro Sissoco Embalo'nun devrilmesiyle yaşandı.

Embalo, 23 Kasım'da düzenlenen seçimde ikinci dönemine aday oldu ve resmi sonuçlar açıklanmadan önce 25 Kasım'da oyların yüzde 65'ini iddia etti.

Embalo'nun güçlü rakibi bağımsız aday Fernando Dias da Costa da seçimin galibi olduğu iddiasında bulundu.

Ülke yeni bir siyasi krize sürüklenirken dün Cumhurbaşkanlığı Askeri Daire Başkanı Denis N'Canha liderliğinde bir grup asker yönetime el koyduklarını duyurdu.

Asker, bir grup siyasetçinin ve ünlü bir uyuşturucu baronunun ülkeyi istikrarsızlaştırmaya çalışması nedeniyle yönetimi ele geçirdiklerini açıkladı.

Embalo, 2022'de de Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda düzenlenen silahlı saldırıdan kurtulmuş ve 11 kişinin öldüğü olayı 'narkotik çetelerin darbe girişimi' olarak nitelendirmişti.

Embalo, bu seçimde sandıktan zaferle çıksaydı, çok partili sistemde, görev süresini tamamlayarak üst üste ikinci kez seçilen ilk cumhurbaşkanı olarak tarihe geçecekti.

Gine Bissau'nun çalkantılı siyasi tarihinde askeri darbelerin yanı sıra uyuşturucu kaçakçılığı da önemli rol oynuyor.

Bu küçük Batı Afrika ülkesi, 2000'li yılların başından bu yana kokain kaçakçılığında aktarma noktası olarak kullanılıyor.

Zayıf devlet yapısı, kanuni boşluklar ve yolsuzlukla mücadeledeki eksikler, Gine Bissau'yu Latin Amerika'dan gelen uyuşturucunun Avrupa'ya ulaştırılmasında önemli bir güzergah haline getirdi.

Latin Amerika'dan gelen sevkiyatlar çoğu zaman ülkeye ulaşır ulaşmaz küçük parçalara ayrılıyor, buradan da kara ve deniz yoluyla Avrupa'ya aktarılıyor.

Uzmanlar, uyuşturucu ticaretinin yalnızca organize suç örgütlerinin değil, devlet içindeki bazı aktör ve güvenlik birimlerine yakın grupların da gelir kaynağı haline geldiğine işaret ediyor.

Bu nedenle Gine Bissau uzun süredir 'Narko State' olarak nitelendiriliyor.

Özellikle 88 adadan oluşan, uzun ve kontrolsüz bir kıyı şeridine sahip Bijagos Takımadaları'nın, uyuşturucu sevkiyatının denizde büyük gemilerden küçük teknelere aktarılması ve geçici olarak depolanması için ideal bir lojistik merkez olduğu değerlendiriliyor.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

Kendilerine 'Düzenin yeniden tesisi için Yüksek Askeri Komuta' ismini veren grup, ikinci bir emre kadar ülkenin tam kontrolünü ele geçirdiklerini duyurdu.

Okunan bildiride, devam eden seçim sürecinin askıya alınması ve ülke sınırlarının kapatılmasına yönelik kararlar alındığı kaydedildi.

Öte yandan Fransa merkezli Jeune Afrique haber sitesi, Cumhurbaşkanı Umaro Sissoko Embalo'ya ulaştığına ilişkin bir haber yayımladı.

Haberde, Embalo'nun makamında alıkonulduğu ve olayın arkasında Kara Kuvvetleri Komutanının olduğunu söylediği aktarıldı.

Gine Bissau'da 23 Kasım'da düzenlenen milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimlerinde, Embalo, henüz resmi sonuçlar açıklanmadan, kendi ekibi tarafından yapılan sayıma göre oyların yüzde 65'ini aldığını öne sürmüştü.

Embalo'nun en güçlü rakibi bağımsız aday Fernando Dias da Costa da seçimin galibi olduğu iddiasında bulunmuştu.

Umaro Sissoko Embalo, ana muhalefet lideri Domingos Simoes Pereira'nın adaylığını engellemekle suçlanmıştı.

Ülkenin en önemli siyasi partilerinden olan Gine ve Kabo Verde Afrika Bağımsızlık Partisinin (PAIGC) lideri Pereira ise aday listesinde yer alamayınca Dias da Costa'ya destek açıklamasında bulunmuştu.

Gine Bissau'da 2019'da düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçiminde de hem Embalo ve hem Pereira zafer ilan etmiş ve ülkede birkaç ay süren bir siyasi kriz yaşanmıştı.

Portekiz'den bağımsızlığını 1974'te kazanan, Batı Afrika'da yer alan Gine Bissau'da bugüne kadar en az 12 darbe ya da darbe girişimi yaşandı.

Güneyinde Gine, kuzeyinde Senegal'e komşu Gine Bissau, dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alıyor.

Atlas Okyanusu kıyısındaki bu küçük ülke, Latin Amerika'daki uyuşturucunun Avrupa'ya ulaştırılmasında öne çıkıyor.

Uyuşturucu tacirleri için coğrafi konumu ve kanunlardaki boşluklar nedeniyle oldukça uygun bir güzergah olan Gine Bissau, bu yönüyle 'narco state (uyuşturucu devleti)' olarak da anılıyor.

Güney Amerika'dan direkt Gine Bissau ya da komşu ülkelere yollanan uyuşturucu, burada bölünerek ABD ve Avrupa'ya gönderiliyor.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

Dakar Cumhuriyet Başsavcılığının koordinasyonunda Mali Suçlarla Mücadele Biriminin yürüttüğü soruşturmada Diagne, 'kara para aklama' ve 'kamu kaynaklarını kötüye kullanmak' ile suçlanıyor.

Eski Cumhurbaşkanı Macky Sall döneminde kamu ihalelerinden komisyon alarak yasa dışı fonlar elde etmekle suçlanan Diagne hakkında, resmi gelir beyanıyla sahip olduğu mal varlığı arasında orantısız bir fark bulunması nedeniyle 'haksız zenginleşme' suçlaması da bulunuyor.

Senegal'in Interpol aracılığıyla hakkında kırmızı bülten çıkarttığı Diagne, 21 Ekim'de Fransa'da kısa süreli gözaltına alınmış ve adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Senegal'in Fransa'ya ilettiği iade talebinin incelenmesi için gereken 2 haftalık sürenin sonunda Diagne, 4 Kasım'da Versailles Temyiz Mahkemesinin Soruşturma Dairesi huzuruna çıkmıştı.

Duruşmada, Diagne, hakkındaki soruşturmanın 'siyasi bir hesaplaşma' olduğunu iddia etmişti.

Mahkemenin iadesine karar vermesi durumunda Diagne'nin karara itiraz hakkı bulunuyor.

Senegal'in iade talebinin mahkemece reddedilmesi halinde ise Dakar ile Paris arasındaki tansiyonu artabileceği tahmin ediliyor.

Diagne, hakkında başlatılan soruşturmanın yanı sıra Senegal'deki FETÖ yapılanmasıyla kurduğu yakın ilişkilerle de tanınıyor.

FETÖ yapılanması, Senegal'deki okullarının Türkiye'ye devredilmesinin önüne geçmek için okul hisselerinin bir kısmını Diagne'ye devretmişti.

Diagne, o dönemki bağlantıları sayesinde Türkiye Maarif Vakfının (TMV) eğitim yetkisini geciktirmiş, aynı zamanda öğrenci velilerini TMV'yi protesto konusunda örgütlemeye çalışmıştı.

FETÖ'nün kiralayarak açtığı tüm okullar ya kapatıldı ya da TMV'ye devredildi ancak Diagne'nin hisselerinin bir kısmını aldığı 2 okul binasından oluşan Yavuz Selim Kampüsü'nün devri ise hala sağlanamadı.

Söz konusu kampüs ile herhangi bir resmi bağlantısı kalmamış gibi görünen Diagne'nin, 17 Nisan 2024'te, yeni seçilen Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye'e gönderdiği mektupta, kendini 'Yavuz Selim Grubu Yönetim Kurulu Başkanı' olarak tanıtması dikkati çekmişti.

Diagne, mektupta Cumhurbaşkanı Faye'dan söz konusu okulların 'haklarının iadesini' isteyerek 'adaletsizliği düzeltmek' için harekete geçmesi çağrısında bulunmuştu.

Gazetesinde Türkiye ve TMV'yi karalamaya yönelik haberlere de yer veren Diagne, FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in New Jersey eyaletindeki cenaze törenine de katılmıştı.

Diagne, cenazeye ilişkin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından Gülen ile fotoğrafını paylaşarak FETÖ elebaşının, ölümünden kısa süre önce yakın çevresine kendisinden bahsettiğini yazmıştı.

Paylaşımında, Gülen ile 'çok derin kişisel ilişkileri' olduğunu belirten Diagne, kendisiyle sık sık Pensilvanya'da görüştüğünü ifade etmişti.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

Ngor, eylülde Kanada'da düzenlenecek Dünyanın En Güzel Koyları Birliğinin 19. Kongresi'nde resmen tanıtılacak.

Ayrıca, kulübün gelecek yıl düzenleyeceği ve dünyanın dört bir yanından çevre aktivistleri ile turizmcileri bir araya getirecek 20'nci kongresi de Senegal'den daha önce listeye giren Sine-Saloum Deltası'nda yapılacak.

Fransa'nın Vannes kentinde 1997'de kurulan Dünyanın En Güzel Koyları Birliği, turizmle çevre duyarlılığını buluşturan küresel bir platform niteliği taşıyor.

Asya'dan Afrika'ya 25 ülkeden 42 koyun yer aldığı listede Türkiye'yi yalnızca Bodrum temsil ediyor.

Kulübün 2012'de düzenlenen 8'inci kongresi Bodrum'da düzenlenmiş ve turizmci Galip Gür, 2012'den 2015'e kadar birliğin başkanlık görevini yürütmüştü.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

BAMEX Yönetim Kurulu Başkanı Harun Saraç, AA muhabirine, organizasyona çoğunluğu Afrika'dan olmak üzere 35'ten fazla ülkeden üst düzey delegasyonun katılmasının beklendiğini söyledi.

Saraç, organizasyon fikrinin geçen yıl bazı Türk savunma sanayisi firmalarıyla Bamako'da gerçekleştirilen ve büyük yankı uyandıran demo gösterisinin ardından Mali makamlarının bunu bir fuara dönüştürme talebiyle ortaya çıktığını anlattı.

Bu yılki etkinliğin 4 gün süreceğini, ilk 2 günün fuar, son 2 günün ise 'Demo Day' olarak planlandığını ifade eden Saraç, katılımcı firmaların ürünlerini Bamako'ya yakın korunaklı bir askeri bölgede ve ülke heyetlerinin önünde sahada sergileyip test edebileceğini kaydetti.

Saraç, Baykar, MKE, ASELSAN ve Roketsan'ın da aralarında bulunduğu Türk savunma sanayisinin önde gelen firmalarının fuarda yer alacağı bilgisini vererek, 'BAMEX, Afrika ülkelerinin güvenlik ihtiyaçlarına yönelik modern çözümleri doğrudan inceleme imkanı sağlamayı, aynı zamanda yatırım, teknoloji transferi ve ortak üretim başlıklarında işbirliğini güçlendirmeyi hedefliyor.' dedi.

Fuarın gelecek yıl kapılarını Türk savunma sanayisi firmalarının yanı sıra ilgili alandaki uluslararası savunma sanayisi firmalarına da açacağının altını çizen Saraç, şunları aktardı:

'Afrika'da birçok savunma fuarı yapıldı fakat büyük kısmı ya sivillere odaklandı ya da karar verici mekanizmaları yeterince çekemedi. BAMEX ise devlet başkanları, savunma bakanları ve en üst düzey delegasyonların katılımıyla gerçekleştirilecek ve ürünlerin sadece sergilenmediği, aynı zamanda sahada test edildiği bir format sunacak. Bu anlamda BAMEX, sadece ilk kez yapılan bir fuar değil, Afrika kıtasında savunma sanayisinde yeni bir dönemin başlangıcıdır.'

Saraç, Sahel bölgesinin güvenliği açısından da kritik öneme sahip Mali'nin, Türk savunma ürünleri için önemli pazar konumunda bulunduğunu söyledi.

Halihazırda Türkiye ile Mali arasında savunma sanayisi alanında işbirliklerinin varlığına işaret eden Saraç, Türkiye'den tedarik edilen bazı savunma sistemleri, entegrasyon çözümleri ve eğitim-donanım projelerinin, Mali'nin güvenlik kapasitelerinin güçlendirilmesinde önemli rol oynadığının altını çizdi.

Saraç, fuarın Afrika ülkelerinin güvenilir ve uzun vadeli ortaklık arayışına da bir cevap sunacağına vurgu yaparak, şunları kaydetti:

'BAMEX gibi organizasyonlar, özellikle modern teknolojilerin transferi, ortak üretim fırsatları ve uzun vadeli stratejik anlaşmalar ile bu işbirliğini daha da ileri taşıma potansiyeline sahip. BAMEX, Türkiye'nin Afrika'daki marka imajına çok güçlü katkı sunuyor. Bugün Afrika ülkeleri sadece ürün değil, güven ve uzun vadeli ortaklık arayışında. Türkiye, sunduğu savunma sanayi çözümleriyle sadece tedarikçi değil, güvenilir bir stratejik ortak profili çiziyor.'

Harun Saraç, organizasyonun Türkiye markası ve imajını Afrika'da 'güvenilir, yenilikçi ve stratejik partner' olarak pekiştirdiğini belirterek, uzun vadede bu imajın sadece savunma alanında değil, diplomatik ve ekonomik ilişkilerde de Türkiye'ye avantaj sağlayacağını sözlerine ekledi.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

Dünya Sağlık Örgütünün 2023'te yaptığı bir çalışma, kıta nüfusunun yüzde 27'sinin hayat boyu cilt renklerini açan ürünler kullandığına işaret ediyor.

Araştırmaya göre, kıtadaki kadın nüfusunun yüzde 25'i ila yüzde 80'i ise düzenli olarak bu ürünleri kullanıyor.

Ülke bazında Nijerya yüzde 77 ile ilk sırada yer alırken, Kongo Cumhuriyeti'nde bu oran yüzde 66, Senegal'de ise yaklaşık yüzde 50 seviyesinde seyrediyor.

Pazar araştırmalarına göre, cilt beyazlatıcı ürünlerin küresel pazar büyüklüğü bugün itibarıyla 10,7 milyar dolar seviyesinde. Sektörün 2033'te 18,1 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Uzmanlara göre bu ürünler, melanin üretimini baskılayarak cilt rengini açıyor ancak melanin düzeyinin düşmesi cildin güneşin zararlı ışınlarına karşı doğal korumasını zayıflatıyor.

Hidrokinon, yüksek kortikosteroidler ve civa gibi maddelerin kontrolsüz ve uzun süreli kullanımı, cilt kanseri, karaciğer iflası da dahil ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

AA muhabiri, Senegal'de yerel dil Volofçada 'khessal' ismiyle bilinen bu cilt beyazlatma uygulamalarının halk sağlığı üzerindeki etkisini Dermatolog Mame Aminata Ndir'e sordu ve bu ürünleri uzun yıllar kullanan 2 kadınla ve bir satıcıyla konuştu.

'Senegal'de bebekler bile 'çirkin siyah' diyerek seviliyor'

Doktor Ndir, Senegal'de yerel dil Volofçada 'khessal' ismiyle tanımlanan cilt beyazlatma ürünlerinin kullanımının sadece Afrika'da değil dünyanın çeşitli bölgelerinde de yaygın olduğunu söyledi.

Ndir, bu ürünlerin etkisinin koyu tenlerde daha çabuk görüldüğü bununla birlikte komplikasyonların da aynı derecede daha fazla olduğunu belirtti.

Sosyal medya sayesinde bu ürünlere ulaşımın artık çok daha kolay olduğuna dikkati çeken Ndir, cilt beyazlatıcı krem ve ürünlerin kullanımının giderek arttığını vurguladı.

Ndir, toplumda daha açık tenlinin daha güzel olduğu yönündeki algı nedeniyle kadınların bu tarz ürünlere yöneldiğini ifade ederek 'Senegal'de bebekler bile 'çirkin siyah' diyerek seviliyor. Düşünün çocukluğunuzdan bu yana siyah ve çirkin kelimelerini hep yan yana duyuyorsunuz. Dolayısıyla bu bireyler daha açık tenli olmaya özeniyor. Bu ifadeleri sıradanlaştırıyoruz. 'Sen siyahsın o nedenle çirkinsin' demek açıkça beden utandırmadır ve maalesef toplum olarak bunu çok sık yapıyoruz. Bunun yanı sıra ekranlarda da devamlı daha açık tenli kadınları görüyoruz.' diye konuştu.

Cilt kanserinin siyahiler arasında giderek yaygınlaştığına dair klinik gözlemler bulunduğunun altını çizen Ndir, yetkililerin kamu sağlığı için bu ürünlerin satışı ve kullanımına denetim getirmesi gerektiğini dile getirdi.

Ndir, bu konuda toplumsal farkındalığın yetersiz kaldığına işaret ederek 'Kişi bir kez cilt tonunun açıldığını görünce bırakmakta zorlanıyor. Piyasada ürüne erişim çok kolay, sosyal medyada sayısız tavsiye profili var. Cildin de kalp ya da akciğer gibi bir organ olduğu unutuluyor, üstelik cilt vücudun en büyük organı. Aileden başlayarak okullarda cilt sağlığı ve beyazlatma ürünlerinin zararları konusunda mutlaka bilgilendirme yapılmalı.' ifadelerini kullandı.

'Ürünler yüzünden omuzlarım, boynum kollarım yaralarla kaplandı'

Dakar'ın Pikine banliyösünde yaşayan 55 yaşındaki Ndiaye Ndaw, yaklaşık 20 yıl boyunca cilt beyazlatma kremlerini kullandığını ve bedeninde birçok lezyon oluştuğunu anlattı.

Ndaw, gençken etrafındaki tüm kadınların bu tarz ürünlerle ten rengini açtığını belirterek, düğün gibi özel günlerde daha açık tenli olmanın neredeyse bir mecburiyet haline geldiğini söyledi.

O dönem bu ürünlerin olumsuz etkilerinin bilinmediğini kaydeden Ndaw, 'Etrafımdaki herkes cilt rengini açıyordu. O zaman bu ürünlerin sağlığa zararlı olabileceği aklımıza bile gelmiyordu. Cilt beyazlatma uyuşturucu bağımlılığı gibi, asla durmak bilmiyorsun. O elde ettiğin rengi korumak için devamlı ürün kullanmak zorundasın.' dedi.

Ndaw, bu ürünleri kullanmayı bıraksa da cildinin asla eski haline dönmediğinin altını çizerek 'Cilt beyazlatma ürünleri yüzünden omuzlarım, boynum kollarım yaralarla kaplandı. İstediğim gibi giyinemiyorum. Eskiden ne kadar güzelmişim, bunu kendime neden yaptım diyorum ancak cildimin bir daha eskisi gibi olamayacağını da biliyorum.' diye konuştu.

'Eski fotoğraflarıma bakıp kahroluyorum'

Gençliğinde bir dönem cilt beyazlatma ürünleri kullanan 56 yaşındaki Astou Ndiaye de 30'lu yaşlardayken ailesindeki kadınların en açık ten rengine sahip olmak için birbiriyle yarıştığını dile getirdi.

Ndiaye, 'Birbirimizi ilk gördüğümüzde hemen ten rengimiz hakkında yorum yapardık, ya 'Ne kadar beyazlamışsın harika görünüyorsun' derdik ya da 'Ne bu hal kapkarasın' diye karşımızdakini aşağılardık. Bu ortamda ten renginizi açmaya mecburdunuz aksi halde ciddi bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kalıyordunuz.' dedi.

Yıllardır bu ürünleri kullanmamasına rağmen eski ten rengine dönemediğini belirten Ndiaye, 'Eski fotoğraflarıma bakıp kahroluyorum. Ten rengim ne kadar koyu ve güzelmiş. Etrafımda benimle yaşıt ancak hiç ürün kullanmamış kadınlara imrenerek bakıyorum. Kimse kendine bu kötülüğü yapmasın.' ifadelerini kullandı.

'Özel günler yaklaşırken satış rekoru kırıyoruz'

Dakar'ın Grand Yoff semtindeki dükkanında birçok cilt beyazlatan ürün satan Cheikh Mbaye ise kadınları bu ürünlerin yan etkileri konusunda uyardığını aktardı.

Çin merkezli TikTok'ta yaklaşık 300 bin abonesine günlük önerilerde bulunan Mbaye, Senegalli kadınların güzellik ve beyazlık uğruna her şeyi göze aldığını söyledi.

Mbaye, ünlüler, sinema yıldızları, dizi oyuncuları arasında neredeyse koyu tenli kimsenin yer almadığını, kadınların da devamlı açık tenli kadınlara özendiğine dikkati çekti.

Kadınların ebeveyn ve eşlerinin baskısıyla da bu ürünleri kullanmaya zorlandıklarının altını çizen Mbaye, 'Eşleri daha açık tenli kadınları beğendiği için bu ürünleri alan çok müşterim var. Ten renklerini açmazlarsa kocalarının kendilerini terk edeceği korkusu yaşıyorlar ve devamlı ürün kullanmaya başlıyorlar.' dedi.

Mbaye, 'Müşterilere bu kremlerin uzun vadedeki etkilerini anlatmaya çalışsam da kimse dinlemiyor çünkü sosyal medyanın da etkisiyle herkes birbiriyle bir yarış halinde. Özellikle düğün, bayram gibi özel günler yaklaşırken satış rekoru kırıyoruz.' diye konuştu.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

Ritüel kapsamında kumsalda dans eden ve yerel dillerden Volofça ağıtlar yakan Gueye, elindeki Filistin bayrağıyla ata binerek sahili turladı.

Sahili baştan sona atıyla dolaşan Gueye, AA muhabirine gösterinin amacına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Senegal'in tarih boyunca daima Filistin'in yanında olduğunu anımsatan Gueye, Senegalli olarak Filistin'de, özellikle de Gazze'de yaşananlara tepki göstermek istediğini dile getirdi.

Gueye, "Senegalli bir genç olarak ne yapabilirim diye düşündüm. Filistin'e gidip savaşma şansım yok, İsrail'in soykırımını durdurmaya da gücüm yetmez ama en azından Filistin halkının, özellikle de Gazzeli çocukların yaşadıklarına dikkat çekmek istedim. Tüm dünyanın gözü önünde yaşanan bu soykırıma karşı, Dakar'ın en kalabalık kamusal alanlarından biri olan ve çocukluğumun geçtiği Yoff Plajı'nda ses çıkarmak istedim." dedi.

Plajdakilerin gösteriyi başta şaşkınlıkla izlediğini ancak Filistin bayrağını görünce alkışladıklarını dile getiren Gueye, bireysel gösterilerine ilerleyen dönemde de devam edeceğini sözlerine ekledi.

Senegal'in Filistin ile bağları, Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasından sonraya, 1960'lı yıllara dayanıyor.

Filistin'in bağımsızlığına verdiği destek herkesçe bilinen Senegal'in ilk Cumhurbaşkanı Leopold Sedar Senghor, Nijerya, Kamerun ve o dönem Zaire olarak bilinen Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden mevkidaşlarıyla Afrika Birliği Örgütü (OUA) adına İsrail'de arabuluculuk misyonunda yer almıştı.

Senegal, 1975'ten bu yana aralıksız şekilde Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Halkının Vazgeçilmez Haklarının Kullanılması Komitesine başkanlık ediyor.

Topraklarında 1989'da Filistin'in diplomatik misyon açmasına izin veren ilk Afrika ülkelerinden olan Senegal, aynı zamanda eski Filistin Devlet Başkanı Yasir Arafat'a diplomatik pasaport veren ilk ülkeler arasında yer alıyor.

Cumhurbaşkanı Senghor döneminde, 1973'teki Arap-İsrail Savaşı sonrasında İsrail ile 1992'ye kadar tüm diplomatik ilişkileri koparan Senegal, Filistin'in Afrika'daki en yakın dostlarından biri olarak tanımlanıyor.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel

Mbaw, çoğu zaman 40 dereceyi bulan sıcakta yaklaşık 3-4 saatlik bir çalışmayla kuma şekil vererek balina, timsah, kuş gibi hayvanların yanı sıra ejderha gibi hayal gücüne dayalı figürler de oluşturuyor.

Üç tarafı okyanus ve sahillerle çevrili Dakar'daki neredeyse her plajda tanınan Mbaw, AA muhabirine hedeflerini ve geleceğe yönelik hayallerini anlattı.

Mbaw, çocukluğundan bu yana resme meraklı olduğunu, kumdan heykel yapmaya da 2019'da başladığını söyledi.

"Bu heykelleri para kazanmak amacıyla yapmıyorum, insanların beğenisi beni motive ediyor." diyen Mbaw, tek izin gününü de bu şekilde geçirmekten mutlu olduğunu söyledi.

Mbaw, bu alanda herhangi bir eğitim almadığının altını çizerek, Senegal'in henüz bu tarz heykellere çok aşina olmadığını ve görenlerin çok şaşırdığını dile getirdi.

Kendini bu alanda geliştirmek istediğinin altını çizen Mbaw, "Kendi imkanlarımla şimdilik bu kadar ilerleyebildim. Yeteneğim ve tutkum var ama profesyonel desteğe ve işbirliklerine ihtiyacım var. Sanatımı ulusal ve uluslararası alanda tanıtmak istiyorum." diye konuştu.

Yaratıcı sektörlerde 5 milyon istihdam

UNESCO verilerine göre, Afrika kıtasında yaratıcı ve kültürel sektörler, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) yaklaşık yüzde 1,5'ini oluştururken, bu sektörlerde 5 milyondan fazla kişi istihdam ediliyor.

Senegal Zanaatkarlar Ajansına (ANA) göre ise ülkede yaklaşık 260 bin kişi doğrudan el sanatları sektöründe faaliyet gösteriyor.

Bu kişilerin büyük kısmı ahşap oymacılığı, seramik, kumaş boyama (batik) ve metal işçiliği gibi geleneksel alanlarda üretim yapıyor.

Bu alanlarda çalışanların yüzde 80'inden fazlası kayıt dışı ekonominin bir parçası olarak geçimlerini sağlıyor.

Uzmanlar, kültürel sektörlere yapılacak yatırımların hem istihdamı artırabileceğini hem de kültürel mirasın korunmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel