Ekimin ortalarında başlayan ve halen devam hasat sezonuyla birlikte bölgede zeytinyağı üretimi de hareketlendi.

Ahmet ve Asım Arslan kardeşler, babaları 84 yaşındaki Yakup Arslan'ın 55 yıl önce kurduğu taş baskı sistemli zeytinyağı imalathanesinde üretime devam ediyor.

Çocuk yaşta babalarının yanında çalışmaya başlayan iki kardeş, 45 yıldır omuz omuza vererek imalathaneyi ayakta tutuyor.

Asım Arslan, AA muhabirine, babasından öğrendiği işi severek sürdürdüğünü söyledi.

Arslan, çocuk yaşta zeytincilikle tanıştığını belirterek, 'Babadan kalan atölyemizde 45 yıldır zeytinyağı üretimi işini devam ettiriyoruz. Önceleri babamla beraber yapıyorduk. Babam yaşlanınca işi abimle devraldık. 45 senedir zeytinyağı üretimi yapıyoruz. Bu işe 12 yaşlarındayken başladım, o günden bu yana da kesintisiz devam ediyoruz.' dedi.

Yusufeli'nin en önemli tarımsal geçim kaynaklarının başında yöreye özgü zeytin türü 'Butko'nun geldiğini anlatan 57 yaşındaki Arslan, şöyle devam etti:

'Butko zeytinin yağ oranı, diğer zeytinlere göre daha fazla. 2 kilo 700 gram Butko zeytininden 1 kilo yağ çıkıyor. Bu nedenle de bölgede en çok tercih edilen zeytin türüdür. Butko zeytini ve yağının aroması farklı, lezzetli. Çok güzel bir tadı var. Aldığı ödüller de bunu zaten kanıtlıyor.'

'Yusufeli zeytini' olarak da adlandırılan Butko türünün olgunlaştıkça yağ oranının da arttığına işaret eden Arslan, ekimde toplanan zeytinle, kasımdan sonra toplanan zeytin arasında yağ verimi bakımından büyük fark olduğunu belirtti.

Zeytinyağı üretiminin yanında zeytin yetiştiriciliği de yaptıklarını ifade eden Arslan, 'Hem zeytine hem de zeytinyağına talep çok fazla, yetişemiyoruz. Yöre halkı zeytini ve zeytinyağını çok tüketiyor. Kendi ihtiyacını ayırdıktan sonra fazlasını satıyor.' diye konuştu.

Yörede geleneksel yöntemlerle üretim yapan tek zeytinyağı atölyesi olduklarını dile getiren Arslan, şunları kaydetti:

'Vatandaş zeytinini getiriyor, biz de tartıp teslim alıyoruz. Vatandaşa, 'Şu gün çıkar' diye gün veriyoruz. Yıkadığımız zeytini, dink dediğimiz harmanımızda 1 saate yakın öğütüyoruz. Sonra presleme işlemine alıyoruz. Çıkan yağı küplere alıp, dinlendirmeye bırakıyoruz. 3-4 saat dinlenen zeytinyağını vatandaşın bidonlarına dolduruyoruz.'

Artvin'de en fazla Yağcılar köyünde zeytin üretildiğinin altını çizen Arslan, zeytinyağının litresinin en düşük 1000 liradan satışa sunulduğunu kaydetti.

Arslan, Artvin'de Karadeniz ikliminin hakim olduğunu ancak Çoruh Vadisi'nin mikroklima özelliği sayesinde Akdeniz bitkilerinin de yetişebildiğini belirterek, 'Türkiye'nin en lezzetli zeytini burada yetişiyor. Butko zeytinimiz dünya çapında bir marka olma yolunda ilerliyor.' dedi.

63 yaşındaki Ahmet Arslan ise kardeşi ile sağlıkları el verdiği sürece baba mesleğini yaşatacaklarını ifade etti.

Muhabir: Yusuf Okur

Cihan'ı emniyet binası önünde Borçka Belediye Başkanı Ercan Orhan, Kemalpaşa Belediye Başkanı Erhan Yılmaz, CHP İl Başkanı Orhan Atan ve bazı partililer karşıladı.

Yaklaşık 3,5 saat süren ifadenin ardından gazetecilere açıklamada bulunan Cihan, bir süre önce İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlar Şube Müdürlüğü tarafından ifadeye çağrıldığını söyledi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesinde görev yaptığı 2019-2024 yıllarına dair konularda ifade verdiğini belirten Cihan, şöyle devam etti:

'Tamamı İBB'deki süreçler ve İBB'deki ihalelere ilişkin sorulardı. Biz de bütün açıklıkla, bütün soruları cevapladık. Görevimizin gereği, ihale yöntemlerine ilişkin açıklamalarımızı yaptık. Dosyanın geneline ilişkin, ihale yöntemlerine ilişkin sorular vardı. Ben hem İzmir Büyükşehir Belediyesinde hem İstanbul Büyükşehir Belediyesinde 15 yıldır ve şimdi de Hopa Belediyesinde 2 yıldır görevimi layıkıyla yerine getirmeye çalışıyorum. Yaptığım bütün işlemlerde, bütün çalışmalarda tabii ki kamunun yararını gözeten bir süreç yürütmeye çalışıyorum. Geçtiğimiz dönem de böyleydi, şimdiki süreçlerde de böyle. Bundan sonra da böyle olacak. Dolayısıyla bütün sorulara alnımız ak bir şekilde cevaplarımızı verdik, ifademizi tamamladık.'

Cihan, kendisi dışında İBB'de görev yapmış kişilerin de ifadelerine başvurulduğuna değinerek 'O döneme ilişkin bir süreç yürüyor. Biz yaptığımız her işlemin arkasındayız. Yaptığımız her çalışmanın arkasındayız. Kamu yararını gözeten süreçleri ilerlettik. Bundan sonra da böyle olacak. Görevimizin başındayız.' dedi.

Muhabir: Yusuf Okur

Ekim ayının ortalarında başlayan hasat sezonu, yaklaşık 2 ay sürüyor.

Demirkent köyünde zeytin hasadına başlayan üreticilerle bir araya gelen Vali Turan Ergün de merdivenle çıktığı ağaçtan zeytin toplayarak hasat yaptı.

Ergün, gazetecilere, Yusufeli ilçesinde her bir zeytin ağacının zor şartlar altında özenle yetiştirildiğini söyledi.

Karadeniz'de zeytinin çok alışılmış bir ürün olmadığını belirten Ergün, 'Artvin'de Çoruh Vadisi'nde yöreye özgü 'Butko' adı verilen zeytin türümüz var. Bugün de 2025'in zeytin hasadı sezonunu açtık.' dedi.

Ergün, 880 dönümlük alanda zeytin üretimi yapıldığını ve bunun 100 dönümünün Demirkent köyünde olduğuna işaret ederek, '25 bin civarında zeytin ağacımız var. Geçen yıl 550 ton zeytin üretimi, 66 ton civarında zeytinyağı üretimi yapılmış. Bu yıl rekoltenin biraz daha düşük olduğunu görüyoruz ama yine 450-500 ton arasında bir rekolte bekliyoruz. Bundan da 55-60 ton arasında zeytinyağı olur.' diye konuştu.

Üretimin yamaç arazide yapılması nedeniyle hasadın meşakkatli olduğuna dikkati çeken Ergün, Artvin'de üretilen zeytinyağının da asit oranının düşük, kalitesinin çok yüksek olduğunu vurguladı.

Artvin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Osman Akyürek de Butko zeytiniyle ilgili bir ay önce coğrafi tescil çalışması başlattıklarını kaydetti.

Muhabir: Yusuf Okur

'Sakin şehir' ünvanlı ilçe, özellikle sonbaharda bitki örtüsünün büründüğü sarı, yeşil, kırmızı, turuncu ve kahverenginin tonlarıyla fotoğraf ve doğa tutkunlarından talep görüyor.

Doğada renk değişimin yaşanmaya başladığı ilçede bu anı ölümsüzleştirmek için turlarla Pınarlı köyüne gelen yerli ve yabancı turistler bazı bölgelere kış ve sonbaharı aynı anda yaşayabiliyor.

Turizm rehberi Alp Demirkaya, AA muhabirine, bölgede ekoturizm turları düzenlendiğini söyledi.

Mayıs ayı itibarıyla sezonu açıp yaylalara turların başladığını dile getiren Demirkaya, 'Şimdi de sonbahar renklerinin en güzel olduğu yer Şavşat'tayız, en güzel dönemdeyiz. Buranın doğası çok güzel bazen bir şey anlatmaya gerek yok. Gelen yerli ve yabancı turistler doğadan çok memnunlar.' dedi.

Ziyaretçilerin bölgeye hayran kaldığını anlatan Demirkaya, 'Şavşat'ta 65 köy var hepsi birbirinden güzel, bu coğrafya ortamıyla, doğasıyla insanıyla kültürüyle muazzam bir coğrafya. Burada rehberlik yaptığım için mutluyum. Her şartta doğadayız. Misafirlerimizi az bilinen, çok az insanın bildiği yerlere götürüyorum.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Özgen Beşli

Heyelanda derenin önünün kapanması sonucu oluşan Karagöl, her yıl ağırladığı binlerce turistle kentin en çok ilgi gören doğa harikalarının başında geliyor.

İlçe merkezine 27 kilometre mesafede bozulmamış doğası, yürüyüş yolları ve kamp alanlarıyla doğa tutkunlarının dört mevsim uğrak noktası olan Karagöl, sonbaharda sunduğu renk cümbüşüyle fotoğraf severlerin de ilgisini çekiyor.

Bitlis'ten tatil için Artvin'e gelen Fatma Zeynep Karahan, kente ilk durağının Borçka Karagöl olduğunu belirterek, 'Doğa adeta tablo gibi, çok hoş. Enfes bir manzarası var. Herkes mutlaka gelip görmeli.' dedi.

Sonbaharda Artvin'in doğal güzelliklerini fotoğraflamak için Ankara'dan geldiğini ifade eden Hamit Yalçın ise 50 yıllık fotoğraf sanatçılığı hayatında Karagöl'ün özel bir yeri olduğunu anlattı.

Zaman zaman Karadeniz'e gelerek fotoğraf çektiğini dile getiren Yalçın, 'Dün gece yıldız pozlaması yaptım. Artvin, Ardanuç ve Şavşat tarafına da gideceğim ama Karagöl'ü görmeden olmazdı. Karagöl benim için özel bir mekan. Fotoğraf sanatı hayatımdaki ilk ödülümü 1986 yılında Karagöl fotoğrafımla almıştım.' diye konuştu.

Antalya'dan ailesiyle Karadeniz turuna çıktıklarını belirten Özlem Demirok da güzelliğini çok duyduğu Borçka Karagöl'ü ilk defa görme fırsatı bulduğunu söyledi.

Gördüğü manzara karşısında çok etkilendiğini ifade eden Demirok, 'Özellikle sonbahar renkleri için tavsiye etmişlerdi. 'Mevsim olarak biraz geç kaldık mı?' diye düşünmüştük ama bu haliyle de harika.' dedi.

Burdur'dan gezmek için bölgeye gelen Fadime Özer ise sonbahar renklerine ve doğaya hayran kaldığını anlattı.

Tabiat parkının nefis bir yer olduğunun altını çizen Özer, şunları kaydetti:

'Gölün çevresini dolaştık, çok hoşuma gitti. Gelecek olanlara tavsiye ediyorum, tabiat harika. Yazdan kışa geçişin yaşandığı bu dönemde doğada her rengi görmek mümkün. Türkiye'de çok şelale gördüm ama burada yollar bile şelale gibi. Borçka'dan Karagöl'e gelirken yol üzerinde onlarca şelale var.'

Muhabir: Yusuf Okur

Ergün, yaptığı açıklamada, sınır kapısının Türkiye'nin en aktif kara hudut kapılarından birisi olduğunu söyledi.

Fotoğraf: Bayram Sarayoğlu/AA

Sarp Sınır Kapısı'nın aynı zamanda yüksek ihracat potansiyeli taşıdığını ifade eden Ergün, 'Sınır kapımızdan bu yılın 9 ayında 3 milyon 951 bin 538 yolcu giriş çıkış yaptı. Ayrıca 294 bin 306 tır ve kamyon, 273 bin 575 otobüs ve otomobil giriş çıkışı gerçekleşti.' diye konuştu.

Muhabir: Bayram Sarayoğlu

İhbar üzerine bölgeye Sahil Güvenlik botu görevlendirildi.

Ekiplerin yaptığı incelemede cismin insansız deniz aracı olduğu belirlendi.

Ekipler tarafından denizde çevre emniyeti alındı.

Yapılan ilk değerlendirmelere göre, insansız deniz aracının 29 Eylül 2025'te Trabzon'un Çarşıbaşı açıklarında bulunan insansız deniz aracıyla aynı model olduğu belirtildi.

Muhabir: Yusuf Okur

Gürcüce 'beri (ihtiyar)' ve 'bana (kadın)' kelimelerinden türeyen 'Berobana' geleneğinde bir erkeğe köydeki bir kadının kıyafetleri giydiriliyor.

'Beri' olarak adlandırılan diğer erkekler sırtlarına yastık koyup, 'kabalak' adı verilen keçi yününden ve koyun postundan yapılan koni şeklindeki şapkaları takarak, ellerine aldıkları sopalarla kadın kılığındaki erkeği (bana) kaçırılmaktan koruyor.

'Berobana' geleneğinde yaylada bir evde hazırlanan oyuncular, akordiyonla dışarda onları bekleyen köy halkının yanına çıkarak bir süre müzik eşliğinde dans ettikten sonra ev ev dolaşmaya başlıyor.

Gittikleri evlerden kaymak, mısır unu ve tuz gibi malzemeler isteyen oyuncular, istediklerini vermeyen ev sahiplerini oyun gereği korkutarak talep ettiklerini alıyor.

Malzemeleri topladıktan sonra festival alanına dönen oyuncular, köy halkıyla birlikte geleneksel oyunlar oynarken, 'bana' karakterini köy halkı oyun gereği kaçırmaya çalışıyor. 'Beri' adlı oyuncular da ellerindeki sopalarla kadını koruyor. Sürekli devam eden kaçırma girişimlerinin sonunda 'bana' karakteri oyun gereği kendi istediği biriyle kaçıyor. 'Beri' adı verilen oyuncuların karşı çıkmamasıyla sorun çözülüyor ve tüm köy halkı eğlenceye katılıyor.

'Berobana' oyununun ardından horona katılan köylüler o yıl evlerinden bereketin eksik olmayacağına inanıyor. Evlerden toplanan kaymak, tuz ve mısır unuyla hazırlanan 'Haviçs' adlı yemek de tüm köy halkına dağıtılıyor.

'Berobana' geleneği kapsamında düzenlenen eğlenceler iki gün boyunca devam ediyor.

Artvin'in Şavşat ilçesine bağlı Eskikale köyü sakinlerinden Selma Gümüş, AA muhabirine, 'Berobana' geleneğini anlattı.

Geleneği büyüklerinden öğrendiğini belirten Gümüş, 'Ben de yeni nesil olarak onlar gibi geleneklerimi yaşatmak istiyorum. Kendi neslime aktarmak istiyorum. Onlar da geleceğe aktarsın istiyorum çünkü gelenek ve görenekler değerlerle ilerler, kıymetli olur diye düşünüyorum.' ifadelerini kullandı.

'Berobana' kapsamında giydikleri yöresel kıyafetleri kendilerinin diktiklerini ifade eden Gümüş, '2-3 yıldır bizler giymeye başladık. Annem dikti, kendi giydi, biz giydik. Böyle böyle insanlar göre göre cesaret aldı.' dedi.

Köy sakinlerinden Ekrem Sancar da, 'Berobana' geleneğinin kendilerine atalarından miras kaldığını vurgulayarak, 'Berobana birlik demek, beraberlik demek, köylüyü bütünleştirmek demek.' diye konuştu.

Eskiden tarlada çalışanların birkaç gün eğlenmek amacıyla bu geleneği icra ettiğini dile getiren Sancar, 'O zaman bizim dedelerimiz, amcalarımız, abilerimiz bunu yapardı. Biz onlardan gördük. Bu geleneği biz de böyle devam ettirmek istiyoruz.' dedi.

Muhabir: Dilara İrem Sancar

Artvin Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarlarında üretilen 6 bin samuray arısı ile Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nden getirilen 8 bin 400 samuray arısı, ilçeye bağlı Murat Köyü'ndeki tarım arazilerinde doğaya bırakıldı.

Vali Turan Ergün, 2016'da Gürcistan'da tespit edilen, 2017'de Kemalpaşa ve Hopa ilçelerinde görülen kahverengi kokarcanın günümüzde Karadeniz geneline yayıldığını söyledi.

Kahverengi kokarcanın başta fındık olmak üzere mısır, fasulye, elma, armut, kivi gibi 300'e yakın bitkide zarara neden olduğunu belirten Ergün, "2024'te ilimizde ön plana çıkan fındık, mısır, taze fasulye, elma, armut, kivi gibi ürünlerde yüzde 10 ile yüzde 40 arasında verim kaybına neden oldu. Bu zararın yaklaşık 150 milyon lira olduğu değerlendirilmektedir." dedi.

Ergün, mücadele kapsamında 2017'den bugüne kadar toplam 11 bin kişiye eğitim verildiğini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"2024'te 3 bin 200 kişiye eğitim ve bilgilendirme yapıldı. Her yıl Arhavi, Hopa, Kemalpaşa, Borçka ve Murgul ilçelerinde 3'er adet olmak üzere toplam 15 lokasyonda feromon tuzaklarıyla izleme yapılmaktadır. 2025 yılında 6 bin 400 feromon tuzağı alınarak popülasyon takibine devam edilecektir."

Artvin'de 2023 ve 2024 yıllarında 20 bin samuray arısı salındığını vurgulayan Ergün, "Bu yıl Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü tarafından 55 bin, Artvin Orman Bölge Müdürlüğü tarafından 25 bin olmak üzere toplam 80 bin samuray arısı haziran sonuna kadar salınacaktır." ifadelerini kullandı.

Artvin Orman Bölge Müdürü İbrahim Ethem Gürsoy ile İl Tarım ve Orman Müdürü Neşat Ultaş da yürütülen çalışmalarla ilgili bilgilendirmede bulundu.

ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, Kemalpaşa ilçesine bağlı Köprücü köyünde düzenlenen etkinlikte üreticiler ve çocuklarla çay hasadı gerçekleştirdi.

Alim, AA muhabirine, üreticiler rahat şekilde çay hasadına başlasınlar diye kampanyayı çay olgunluğa erişince açtıklarını söyledi.

Yusuf Ziya Alim, "Ülkemizde yüzyılın üzerinde geçmişi olan çayın geleceğinin daha sağlıklı olması için yaşlılarımızın makaslarını gençlere teslim etmesi temalı bir açılış yapalım istedik. Her yıl açılışı resmi olarak yapsak da Kemalpaşa'da farklı bir açılış yapıyoruz. Bu sene de bu düzeni bozmadan buradaki bahçede gençlerle ve yaşlılarla iç içe farklı bir kampanya açılışı yaptık." dedi.

Alim, sağlıklı huzurlu bir kampanya geçirmeyi temenni ettiklerini dile getirerek şunları kaydetti:

"Bugüne kadar 850 ton yaş çay aldık. Henüz kampanyanın başındayız. Biz birinci sürgün yaş çayın tamamını alacağız diye bir parola ve biz sloganımız var. Üreticilerimizden de bizi es geçmeden çayların çoğunu bize vermelerini istiyoruz. Üreticilerimiz rahat olsunlar. Hiçbir sıkıntı olmadan normal şartlar altında günlük limitler dahilinde zorlanmadan ve sıkışmadan tüm çayı alacağımızı açık açık söylüyoruz. Kota yüksek olacak. Önceki yılların en yükseği olacak. Son 3-4 yıldır kontenjan uygulamıyoruz. Herkes bir günde çayı bitireceğim diye bir yola girerse bu sefer sıkıntı olacağı kaçınılmazdır. Normal şartlar altında biz çayın tamamını alacağımızı taahhüt ediyoruz."

Muhabir: Fikret Delal