Kırsalda yaşayanlar için köy, yayla ve mezraya kadar giden gezici kütüphane, bu sezon için nisan ayında başladığı yolculuğunu tamamladı.

Yaklaşık 1000 üyesi olan gezici kütüphanenin bu sezonki son etkinliği, Göle ilçesine bağlı Arpaşen köyündeki Şehit Er İbrahim Öztürk İlkokul ve Ortaokulu'nda yapıldı.

Buradaki etkinlikte kitap okuyan çocuklara kek ve meyve suyu ikram edildi. Gezici kütüphane otobüsü, gelecek yıl nisan ayında tekrar vatandaşları kitapla buluşturmak için yolculuğuna devam edecek.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Uğur Dede, AA muhabirine, gezici kütüphane otobüsünün kış dolayısıyla sezonu tamamladığını söyledi.

Sezonu verimli tamamlamanın mutluluğunu yaşadıklarını dile getiren Dede, 'Sadece öğrencilerle buluşmuyoruz ama öğrencilerle buluşmamızın da bir başka hususiyeti var, o da ağaç yaşken eğilir. Dolayısıyla kitapla, kütüphaneyle ilişkisini, samimiyetini sıcak tutmamız lazım. Onun hafızasında, algı dünyasında kitap, kütüphane dünyasını sıcak ve samimi dokunuşlarla ayakta tutarsak onları kazanacağımıza inanıyoruz.' dedi.

Ulaşılan noktalarda sadece okullar olmadığını, aynı bölgeye bazen birkaç kez gidildiğini dile getiren Dede, şunları kaydetti:

'Çoğu zaman aracımızı kıraathanelerin, köy kahvelerinin, camilerin önüne çekerek yetişkinlerimize de hizmet veriyoruz. Yetişkinlerimizin okuma alışkanlığı konusunda artan bir ivmesi var. Onu inkar etmek mümkün değil. Siz dokundukça, onların ayağına gittikçe karşılığını mutlaka alıyorsunuzdur. Bu sezonun son durağını Göle ilçemizin Arpaşen köyü olarak tespit ettik.'

6. sınıf öğrencisi Yaren Gezer de gezici kütüphanenin kendisini çok heyecanlandırdığını belirterek, 'Kütüphane çok güzel. Buraya ilk kez geliyor. Çok heyecanlıyız, sevinçliyiz. Kitapların hepsi çok güzel. Okuduğum kitap da harikaydı.' dedi.

Esra Bulak ise ilk kez gezici kütüphane ve farklı kitaplarla buluşmanın sevincini yaşadığını söyledi.

Muhabir: Günay Nuh

Dondurucu soğuklar nedeniyle Kura Nehri'nin yüzeyinin bir kısmı buzla kaplanmaya başlandı.

Araç camlarının buz tuttuğu kentte, dışarıda çalışmak zorunda kalanlar da ateş yakarak ısınmaya çalıştı.

Muhabir: Günay Nuh

Milli Eğitim Bakanlığı'nın 'Yeşil vatan' teması ve 'Benim okulum geleceğe çare' sloganıyla başlattığı proje kapsamında, Ardahan Çamlıçatak kara yolunun ormanlık mevkisinde fidan dikim etkinliği düzenlendi.

Etkinlik öncesi öğrenciler Orman İşletme Müdürlüğü yetkililerinden fidanların dikimi konusunda teknik bilgi aldı.

Jandarma ve polisin de katıldığı etkinlikte dikilen fidanlara can suyu verildi.

Vali Hayrettin Çiçek, programın Milli Ağaçlandırma Günü etkinlikleri kapsamında gerçekleştirildiğini söyledi.

Etkinliği Öğrenci Hatıra Ormanı'nda öğrencilerle gerçekleştirmenin mutluluğunu yaşadıklarını belirten Çiçek, 'Bugün burada toprakla buluşturduğumuz fidanlar, geleceğe nefes olacak. Ancak öğrencilerimizle birlikte yapmak ayrıca önemli. Dikilen her fidana öğrencilerimiz can suyu verdi. Hem fidanları toprakla buluşturduk hem çocuklarımız çevre bilinci konusunda bilgilendirildi. Bizzat bunu yaşayarak yaptılar. Bu ve benzeri etkinliklerle öğrencilerimiz küçük yaşta kazanımlar elde ediyorlar. Dolayısıyla çevre duyarlılığına katkı sunan başta öğrencilerimiz olmak üzere herkese teşekkür ederim.' dedi.

Kalenin mimari yapısının, tarihsel katmanlarının ve bölgedeki yerleşim düzeninin daha net ortaya konulması amaçlanan kazılarda, Erken Demir Çağı ile Geç Demir Çağı'na ait yapı kalıntılarına rastlandı.

Kazı başkanı Hakim Aslan, AA muhabirine, kazı çalışmalarını belli bir seviyeye kadar getirdiklerini söyledi.

Çalışmaların çok titiz şekilde yürütüldüğünü ifade eden Aslan, şöyle konuştu:

'Yaptığımız çalışmalarda hem Erken Demir Çağı'na hem Geç Demir Çağı'na ait kale yerleşim alanı bölmelerine denk geldik. Burada yaptığımız çalışmalarda daha derin seviyede Erken Demir Çağı'na ait yapı kalıntısı hemen daha üst seviyede ise Geç Demir Çağı'na ait yerleşim birimlerini oluşturan duvarlara rastladık. Burada tabii birçok seramik parçası karşımıza çıktı. Özellikle dönem tarihlendirmesi konusunda bize çok faydalı oldu. Burada yani 3500 yıl öncesine dair önemli verilere ulaştık çünkü o döneme ait çanak çömlek parçalarıyla karşılaştık. Aynı zamanda mimari yapısı, mimari dokusu, mimari yapım tarzı yine döneme ait önemli ipuçları verdi.'

'Bölgedeki Demir Çağ kaleleri içerisinde tespit edilen en nitelikli kale'

Kazı çalışmalarında görevli arkeolog Dr. Taygun Kotan da Ardahan'ın konumu itibarıyla Kafkasya'yı Anadolu'ya bağlayan önemli geçit noktalarından olduğuna değinerek, 'Yapılan çalışmalar doğrultusunda Tigem Kalesi'nin, bölgedeki Demir Çağ kaleleri içerisinde tespit edilen en nitelikli kale olduğu anlaşılmıştır. 220'ye 185 metre boyutlarındaki kale yerleşimi, Ardahan sınırları içerisinde tespit edilen kaleler içerisinde Demir Çağı dönemine ait en büyük kaledir.' diye konuştu.

Kotan, Tigem'in kale sıfatının dışında içerisinde sosyal yaşamı da barındırabildiği bir kent modelini oluşturduğunu anlatarak, 'Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan, Anadolu ve İran'ın kuzeyinde yapılan arkeolojik çalışmalarda Demir Çağı'na ait kalelerin genel özellikleri hakkında bir bilgiye sahibiz ve bu kale de o genel özelliklerin hemen hemen hepsini bünyesinde barındırmaktadır.' dedi.

Kalenin döneminde nasıl kullanıldığıyla ilgili bilgi veren Kotan, şöyle devam etti:

'Burada genellikle yönetici, idari kesimin yaşadığını biliyoruz. Dış surla iç sur arasında yerel halkın yaşam alanı mevcuttur ve dış surun dışında da yükseltilmiş tepenin eteklerinde mezarlık alanları bulunmaktadır. Yani burası hem bir kale hem de bir sosyal yaşam alanını oluşturmakta. Surlar genellikle savunma amaçlı ama bu gördüğümüz sitadeli (iç kale) çevreleyen sur, aynı zamanda siyasi gücün göstergesi ve aynı zamanda da sosyal ayrışmanın ta kendisidir. Çünkü artık halk, yönetici ve halk olarak iki sınıfa ayrılmış durumda, bu bakımdan da önemli.'

'Elde ettiğimiz veriler çok güzel'

Çalışmalarda görevli Dr. Öğretim Üyesi Ayşegül Akın Aras ise Tigem Kalesi'nde sitadel ve ana yerleşim yerinde çalışma yürüttüklerinden bahsetti.

Üç ayrı alanda çalışma yürüttüklerine işaret eden Aras, 'Elde ettiğimiz veriler çok güzel. Burada sur mimarisinin iç çevre duvarını tespit ettik ve ortaya çıkardık. Zaten bir kısmı gün yüzündeydi ama tam anlayabilmek için gidişatını burada yaptığımız çalışmalar da bize verimli potansiyel sunmuş oldu. Arka alanlarda da yine çalışmalarımızı yürüttük. Zaten kaleye baktığınızda Geç Tunç Erken Demir Çağ kalesiydi ama içeride bizi şaşırttı. İki evreli bir süreç var, şu an için görünen de Erken Demir Çağ kalesinin yanı sıra üst mimaride de Geç Demir'in evresini yakalamış olduk.' değerlendirmesinde bulundu.

Muhabir: Cüneyt Çelik,Günay Nuh

Dil uzunluğu ve soğuk iklime dayanıklılığı açısından Türkiye'de tek, dünyanın en önemli 4 ırkı arasında gösterilen Kafkas arısından elde edilen bal, tüketici tarafından ilgi görüyor.

Ardahan Arıcılar Birliğine üye 620 arıcının yaklaşık 35 bin kovanda ürettiği petekler, sırları alındıktan sonra süzüm makinesine konuluyor. Daha sonra süzülen bal, kavanoz ve tenekelere doldurularak satışa sunuluyor.

Merkeze bağlı Çataldere köyünde bulunan Bilgin ailesinin kışı kar altında geçiren arılarında da verim yüksek oldu.

Bal süzüm sezonu için kolları sıvayan aile bireylerinin kovan mesaisi, baba Necdet Bilgin'in kovanlara duman vermesiyle başladı.

Arıcı kıyafeti giyip kovanların bulunduğu alanda bal hasadı yapan baba ve 3 kızı, süzdükleri balları paketleyip alıcılara teslim ediyor.

Necdet Bilgin, AA muhabirine, son yıllarda arılarının çoğunluğunu kar altında kışlattığını ve bunun daha sağlıklı olduğunu söyledi.

Bu yılın hasadını çocuklarıyla yaptığını belirten Bilgin, şunları kaydetti:

'İnşallah bol bereketli hasadımız olur. Hava çok güzel, doğamız harika mis gibi. Arı sakin. Arımız kışı kar altında geçiriyor, bundan dolayı da daha sağlıklı oluyor. Hemen hemen 15 yıldır deniyoruz. Kışı kar altında geçiren Kafkas arımızı, biliyorsunuz dili daha uzun olması balımızı daha kaliteli yapıyor. Kar altında geçiren arımızın balını şu anda almaya başladık.'

Geçen yıla oranla verim iyi

Kızlarından Büşra Bilgin de hasadın geçen yıla oranla güzel başladığını belirterek, 'Kovanlarımızda bal, geçen yıl ortalama 13-15 kilo arasındaydı, bu yıl ortalama 15-20 civarında. Yani çok fazla bir değişiklik yok ama bu yıl daha iyi diyebilirim.' dedi.

Havva Bilgin ise baba mesleğini yapmanın mutluluğunu yaşadıklarını dile getirerek, mesleklerini severek sürdürdüğünü anlattı.

Antalya'dan misafir olarak kente gelen Yakup Pullu da her yıl balını Ardahan'dan aldığını anlatarak, 'Buradan bal almadan dönmüyoruz. Bu yıl da hasat dönemine şahitlik yapıyoruz. Buranın doğal ve oldukça lezzetli balları var.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Günay Nuh

Şehir merkezinden geçen Kura Nehri'nin de suyu büyük ölçüde azaldı.

Nehrin birçok noktasında yoğun yosun oluştu.

Suların çekilmesiyle nehrin özellikle kale mevkisinde yosunların yanı sıra bir metreyi aşan otlar boy gösterdi.

Muhabir: Günay Nuh

Programda konuşan Vali Hayrettin Çiçek, Ardahan Kalesi'nin geleceğe taşınacak kültürel mirasın en kadim eserlerinden biri olduğunu söyledi.

Kale ile ilgili geçmişte çok güzel çalışmalar olduğunu, bugün ise başka bir çalışmayı hizmete almanın mutluluğunu yaşadıklarını dile getiren Çiçek, "Yine en son yaklaşık 5 milyon lira bedelle Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DAP) ve İl Özel İdaremizin eş finansmanıyla birlikte bir proje gerçekleştirildi. Bu kapsamda kalenin aydınlatması söz konusu oldu. İnşallah Ardahan'ımıza çok güzel bir eser kazandırmış olacağız." dedi.

Ardahan Kalesi bitişiğindeki tarihi Ardahan Köprüsü ile Aziziye Kışlası'nın bir bütünlük oluşturduğunu ifade eden Çiçek, söz konusu alanlarda da çalışmaların sürdüğünü anlattı.

AK Parti Ardahan Milletvekili Kaan Koç da yapılan çalışmaların bizzat takipçisi olduğunu, Ardahan'ın tarihi kimliğini gelecek nesillere aktarmayı amaçladıklarını belirtti.

Programa, Ardahan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Öztürk Emiroğlu, İl Kültür ve Turizm Müdürü Uğur Dede ve diğer ilgililer katıldı.

Programın ardından Vali Çiçek ve beraberindekiler, kalenin iç ve dış kısmında incelemelerde bulundu.

Muhabir: Günay Nuh

Proje kapsamında yaylalara giden ekipler, şap hastalığıyla mücadelenin yanı sıra koruyucu hekimlik, süt hijyeni ve temizlik konularında, özellikle kadınlara doğru hayvan yetiştiriciliği eğitimleri veriyor.

Ayrıca, bilgilendirme broşürleri, meme dezenfeksiyon kapları ve biberon dağıtımı da yapılıyor.

Hedeflenen 10 yaylanın 5'inde çalışmayı tamamlayan ekipler, son olarak merkeze bağlı yaklaşık 7 bin büyükbaş hayvan varlığı ile kentin önemli hayvancılık merkezlerinden Tunçoluk Yaylası'ndaki eğitime katılan İl Tarım ve Orman Müdürü Muhammet Fatih Cineviz de çalışmaları yerinde inceledi.

Cineviz, AA muhabirine, amaçlarının şap hastalığından en kısa sürede kurtulmak olduğunu, bu nedenle en ücra noktalarda da aralıksız çalışma yürüttüklerini söyledi.

"Hatalı uygulamalarını gözlemledik"

Aşılama ve benzeri konuların dışında, üreticinin de bilinçlenmesi amacıyla yaylalarda eğitim çalışmalarına başladıklarını belirten Cineviz, "Sahada yaptığımız çalışmayla, üreticinin bazen farkında olmadan bilinçsiz şekilde hatalı uygulamalarını gözlemledik. O andan itibaren bu uygulamaları pozitif manada dönüştürebilmek amacıyla bu eğitim çalışmalarını uygulama kararı aldık." diye konuştu.

Eğitimlerindeki önceliklerinin şapla mücadele olduğunu anlatan Cineviz, "Aynı zamanda, şap dışında da bazı sorunları beraberinde getiren hijyen ile ilgili dezenfektanlar, meme daldırma kapları vb. malzemeleri de dağıtıyoruz. Bunları da nasıl uygulayacaklarını kendilerine göstererek yerinde uygulamaları yapmaya özen gösteriyoruz." ifadelerini kullandı.

Üreticiye de konuşan Cineviz, şunları kaydetti:

"Biz burada devletin imkanlarıyla birlikte, devletin bilgi ve tecrübesini size aktarıp, aynı zamanda sizin de tecrübelerinizi almak için geldik. Biz birçok şeyi biliyoruz, anlatıyoruz ama tecrübe sahibi olan sizlersiniz. Bu işin içinde olan sizlersiniz. O yüzden hem anlatmaya geldik, hem sizden öğrenmeye geldik."

Cineviz, şap hastalığının Türkiye'de 60 yıl önce görülen bir hastalık olduğunu ve bununla mücadelenin ancak ortak hareketle mümkün olacağını belirtti.

Yaylada ilk kez eğitimle karşılaştılar

Tunçoluk Köyü Muhtarı Levent Aktürk de hayvancılığın gelişimi açısından çalışmaların çok önemli olduğunu ve herkesin elinden geleni yaptığını anlattı.

Kadınlardan Berna Demir ise ilk kez böyle bir eğitim gördüklerini belirterek, "Çok mutlu oldum, eğitimin devamını istiyorum. Devamlı böyle gelip konuşulmasını, bayanların dinlenmesini istiyorum. Bu eğitimler için de Tarım ve Orman İl Müdürlüğümüze teşekkür ediyorum." şeklinde konuştu.

Muhabir: Günay Nuh

Başta Orta Asya olmak üzere, farklı ülkelerle ithalat ve ihracatta önemli köprü görevi gören sınır kapısı, modernizasyonun ardından hizmetlerin kısa sürede verilmesi ve güvenli olması nedeniyle uluslararası taşımacılık firmalarınca tercih ediliyor.

Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Çetin Demirci, AA muhabirine, Gürcistan'a açılan 3 sınır kapısından ikisinin Ardahan'da olduğunu söyledi.

Çıldır ilçesindeki Çıldır-Aktaş ile Posof ilçesindeki Türkgözü Gümrük Kapısı'nın daha aktif olması için çalıştıklarını belirten Demirci, Ardahan'dan Kafkaslar ve Orta Asya'ya açılan kapıların hizmet kalitesini yükseltmek istediklerini anlattı.

Türkgözü Gümrük Kapısı'nı yaklaşık 22 ayda 272 bin aracın kullandığını ifade eden Demirci, "İşlerin daha hızlı ve güvenli olmasından kaynaklı sirkülasyon artışı görülmektedir. Daha önce de söylediğimiz gibi bizim Gürcistan'a açılan 2 sınır kapımız ileriye dönük potansiyeli olan kapılar. Ticaretin ve yolcu girişin artarak devam edeceğini düşünmekteyiz." dedi.

Muhabir: Günay Nuh

Yağış sonrası Göle ilçesine bağlı Kalecik ve Yeniköy köylerinde sel meydana geldi.

Sel, köylerdeki bazı evlerde, ahırlarda ve yollarda hasara neden oldu.

Olayın ardından bölgeye sevk edilen İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD) ve İl Özel İdaresi ekipleri çalışma başlattı.

Muhabir: Günay Nuh

Göle ilçesinin Samandöken, Köprülü ve Kızılkilise köyleri yeşile büründü, çiçekler açtı.

Bölgedeki ovalardan geçen menderesler, çevresini saran ilkbahar renkleriyle görsel bir şölen sundu.

Kent kırsalındaki bahar manzaraları dronla görüntülendi.

Muhabir: Günay Nuh,Aykut Temur

Kovan sayısını bu süreçte 6 katına çıkaran kadın muhtar, köy işlerinin yanı sıra boş durmayıp üretime de katkı sağlıyor.

Köydeki 250 kovanla yakından ilgilenip arıcılık yapan Ballıkaya, yaşadığı yerleşim yerindeki kadınları da üretime dahil etmeyi amaçlıyor.

Muhtar Özlem Ballıkaya, AA muhabirine, arıcılık ile muhtarlığı birlikte severek yaptığını söyledi.

Muhtarlık ve arıcılığın yorucu olduğunu ancak severek yaptığı için yorgunluğu hissetmediğini ifade eden Ballıkaya, şöyle konuştu:

"İşimi ve muhtarlığı severek yapıyorum. İşini severek yaptığında başaramayacağın bir şey yok. 40-45 kovanla başladım, şu an 250 kovanım var. Kadın olarak kendi işini yapmak, ayaklarının üzerinde durmak güzel. Diğer kadınlara da tavsiye ederim. Şu an bir proje yapma aşamasındayız. Amacımız başka kadınların da arıcılık yapmasını sağlamak."

Bu yıl sezonun verimli geçmesini beklediğini dile getiren Ballıkaya, "Bu yıl hava, yağış ve çiçekler güzel. Bu nedenle sezonun güzel olacağını düşünüyorum." dedi.

"Kadınlara ve üreticilere de son derece güzel bir örnek"

Tarım ve Orman İl Müdürü Muhammet Fatih Cineviz de Ballıkaya'nın bölgede örnek teşkil ettiğini anlattı.

Bakanlığın kadın üreticilere verdiği desteklere değinen Cineviz, şunları kaydetti:

"Üretim kapasitesini artırmak ve üreticilerimizin gelir seviyesini yükseltmek amacıyla Bakanlığımızın geliştirdiği yeni destekleme modeliyle kadın üreticimize ve gençlerimize yönelik pozitif ayrımcılık yaptığımızın altını çizmek isterim. Özlem hanımı hem muhtar hem kadın üretici olması, bereketli elleriyle üretime sağladığı katkı nedeniyle ziyaret etmek istedik. Kendi faaliyetlerini yerinde görmek, ayrıca Bakanlığımızın bazı imkanları konusunda konuşmak istedik. Özlem hanımın atadan, dededen arıcılığın içerisinde bulunan birisi olarak kadınlara ve üreticilere de son derece güzel bir örnek teşkil ettiğini görüyoruz."

Mahalle sakinlerinden Asiye Tektaş ise muhtar konusunda çok şanslı olduklarını belirterek, "Muhtarımız çok başarılı. İhtiyaçlarımızı gideriyor, taleplerimize karşılık veriyor. Allah kendisinden razı olsun. Biz kendisini seviyoruz." ifadelerini kullandı.

Muhabir: Günay Nuh

Etkinlikte davetlilere bal şerbeti ikram edildi, ana, işçi ve erkek arının maketleri sergilendi.

Ayrıca davetliler, arıların çalışmalarını sanal gerçeklik gözlüğüyle gözlemledi.

Vali Cembekli, etkinlikte yaptığı konuşmada, arıcılık ve bal için Ardahan'ın önemli yere sahip olduğunu söyledi.

Arıları sanal gerçeklik gözlüğüyle izlediğini anlatan Cembekli, şunları kaydetti:

"Bu gözlüğü TEKNOFEST'e de göndermiştik. Orda da yoğun ilgi görmüştü. Gerçekten bu gözlükle kendinizi bir arı gibi hissedebiliyorsunuz. Çocuklarımızın özellikle bunu görmesini istiyorum, doğada bir arı nasıl yaşıyor, ne yapıyor, onun gözünden dünya nasıl gözüküyor? Benim için farklı bir deneyim oldu."

Ardahan Arıcılar Birliği Başkanı İlhan Evliyaoğlu da Ardahan'ın Kafkas arısının gen merkezi olduğunu belirterek, "Bu arımızın korunması için özellikle dışarıdan gelen arılara dikkat etmek lazım. Bu ırkın bozulmaması için hepimiz üzerimize düşeni yapalım." dedi.

Kafkas Arısı Üretim, Eğitim ve Gen Merkezi Müdürü Sinan Aydın ise etkinliğe katılanlara Kafkas arısı ile ilgili bilgiler verildiğini ifade ederek, arıcı olmak isteyenlerin etkinlik sayesinde önemli deneyim elde edeceğini söyledi.

Muhabir: Günay Nuh